ساحل دریا، اسب دریایی وگل کلم همه یک چیزند

برای بسیاری از انسان ها، ساحل دریا خاطره انگیزترین منظره ای است که در عمر خود می بینند. برخی غروب خورشید آن را می پسندند، برخی دیگر راه رفتن روی ماسه های دریا

کد خبر: ۳۴۱۱۵

و برخی دیگر صدای برخورد امواج آب را به صخره های ساحل ؛ اما برای دانشمندان ، زیبایی ساحل در چیز دیگری نهفته است و آن ، شکل ساحل است.
تعجب کردید؛ دانشمندان هم بیش از چهل پنجاه سال نیست که این چنین مجذوب طرح ساحل دریا شده اند.
به عقیده آنها، شکل بیشتر سواحل دنیا، نتیجه به تعادل رسیدن نیروی فرسایش امواج دریا و مقاومت ساحل در برابر آن است که منجر به تشکیل طرحی فراکتالی می شود.
فراکتال ها، طرحهایی هستند که در مقیاس های بزرگنمایی مختلف تکرار می شوند.

Sea2

به تصویر دقت کنید. هر قدر این شکل را بزرگتر یا کوچکتر کنیم ، باز هم همان شکل و طرح را مشاهده خواهید کرد.
گل کلم نمونه بارز این شکلهای خودمتشابه است. هنگامی که در دهه 1960 میلادی دانش فراکتال ها متولد شد، دانشمندان بسرعت متوجه شکل زیبای سواحل دریا شدند و آن را به عنوان نمونه طبیعی یک طرح فراکتالی معرفی کردند و چقدر این انتخاب بجا بود:

Sea4

یک کیلومتر از ساحل دقیقا همان طور به نظر می رسد که یکصد کیلومتر از ساحل دریا.
متخصصان در ابتدا هیچ چیز درباره این طرح عجیب و غریب فراکتالی نمی دانستند. آنچه به نظر می رسید، این بود که این واکنش در برابر امواج مخرب دریاست.
امواج خشن و خستگی ناپذیر دریا هیچ گاه از فرسودن ساحل و پیشروی در خشکی باز نمی ایستند و این ، ساحل است که به شیوه ای شکل می پذیرد که نیروی فرساینده امواج دریا را به بهترین شکل ممکن تلف کند.

Sea5

جالب اینجاست که تجربه نشان می دهد که ساحل با داشتن هر شکلی صخره ، در نهایت به طرحی فراکتالی خاتمه می یابد.
ماجرا ادامه داشت تا این که پژوهشگران پلی تکنیک اکول در فرانسه راز این پدیده را برملا کردند.
آنها متوجه شدند که سواحل فراکتالی ، بهترین راه ممکن برای میرا کردن امواج دریا هستند و بدین ترتیب با میراکردن امواج ، قدرت تخریب و فرسایش امواج را بشدت کاهش خواهند داد.
آنها برای حل این مساله به مدل سازی رایانه ای فرسایش ساحل پرداختند. در این مدل رایانه ای ، مواد معدنی به 2 روش از ساحل جدا می شدند؛ امواج ضربه ای که مستقیما تکه سنگ های کوچک را از ساحل جدا می کند و امواج آرام که مواد معدنی را در خود حل می کنند.
نتایج مدل سازی نشان می داد که قدرت فرسایش امواج دریا بشدت با میزان میرایی آنها مرتبط است.
هر چه میرایی امواج شدیدتر باشد، فرسایش امواج کمتر است. در یک خلیج باریک یا خور کوچک ، امواج دریا آرامتر بودند و هر چه ساحل سوراخ سوراخ تر می شد، میرایی امواج نیز بیشتر می شد.
در مدل سازی محققان متوجه شدند که اگر در ابتدا ساحل هموار باشد، بسرعت تغییر شکل می دهد، لبه های ناهموار پیدا می کند و تعداد زیادی جزیره ساحلی در اطرافش تشکیل می شود بتدریج پدیده فراکتالی برای این ساحل شکل می گیرد.
در این مدل سازی از بسیاری از عوامل موثر در تشکیل ساحل صرف نظر شده است ؛ هر چند برخی از آنها مانند ته نشین شدن آبرفت های رودخانه ها، نقش مهمی در تولید ساحل به عهده دارند؛ اما عامل اصلی همین تعامل میان امواج دریا و شکل ساحل است.
این خود ساحل است که خودش را شکل می دهد.