خوشمزه اما...

- انتقال غیرعمدی ژن به گیاهان وحشی
متخصصان زیست محیطی نگران این مساله هستند که محصولات تراریخت (ترانس ژنتیک) وقتی در سطح گسترده کشت شوند، خطراتی را برای محیط زیست ایجاد کنند.
محصولات تغییر یافته ژنتیکی مقاوم به علف کش و حشرات می توانند با گونه هایی وحشی به شیوه دگر لقاحی گرده افشانی کنند و به طور ناخواسته بذرهایی با مقاومت زیاد، مخصوص در مزارع کوچک احاطه شده با گیاهان وحشی ، ایجاد کنند؛ اگرچه اثبات این انتقال ناخواسته ژنی مشکل است؛ اما در نظر گرفتن پیامدهای آن با اهمیت است.
در واقع علفهای هرز مقاوم که بدین شکل ایجاد می شوند، می توانند به صورت گیاهان مهاجم در جهت کاهش تولید محصولات عمل کرده و اکوسیستم های طبیعی را تخریب کنند، از طرف دیگر، برای محصولات ترانس ژنیک که به گیاهان هرز تبدیل شده اند، مسلما برنامه های پرهزینه و خطرناک زیست محیطی کنترل شیمیایی مورد نیاز است.

- احتمال ایجاد ویروس ها و توکسین های جدید
گیاهانی که از طریق مهندسی ژنتیک اجزای ویروس ها را برای افزایش مقاومت دریافت می کنند، سبب ایجاد ویروس های جدید در محیط زیست می شوند.
از سوی دیگر گیاهانی که به منظور تولید مواد سمی همانند داروها و آفت کش ها، مهندسی ژنتیک می شوند، خطراتی را برای سایر ارگانیسم های غیرهدف در محیط می توانند ایجاد می کنند.

دسترسی و استفاده محدود از بذرهایی که از طریق دستکاری ژنتیکی تهیه می شود

طبق نظر منتقدان ، تکنولوژی ژن پایان دهنده یا «erminator gene» انحصاری و غیرقابل رقابت است روش ژن پایانی ، بذرهای استریلی را ایجاد می کند که وقتی کاشته می شوند فقط همان سال محصول می دهند و در سالهای بعد هرگز جوانه نمی زنند.
این مساله هر ساله کشاورزان را به خرید بذر از شرکتهای چندملیتی وادار می کند. به طوری که کشاورزان در عوض بذرافشانی بذرهای حاصل از برداشت سالهای پیش به این شرکتها وابسته می شوند که خود تهدیدی برای کشاورزی به شیوه سنتی خواهد بود.

تهدید تنوع ژنتیکی

محصولات مخالفان اصلاح ژنتیکی مواد غذایی از این مساله واهمه دارند که تجارتی کردن محصولات ترانس ژنیک تهدید جدیدی برای تنوع ژنتیکی محصولات به حساب آید.
در واقع تغییرات ژنتیکی ، تنوع بیولوژیکی منابع تامین غذای جهان را از طریق استفاده از فناوری ژن پایانی کاهش می دهد. همان طور که اشاره شد، این روش ، بذرهای استریل ایجاد می کند که تولید بذر را بخصوص در کشورهای در حال توسعه تحت کنترل خود درمی آورد.

نگرانی های مذهبی ، اخلاقی و فرهنگی

برخی مردم به دلایل شخصی ، اخلاقی ، فرهنگی و به علت حق انتخاب نداشتن مشتریان و توانایی نداشتن در تشخیص غذاهای تغییریافته ژنتیکی ، مخالف مصرف غذاهای مذکور هستند.
برای مثال ، گیاهخواران نیز مخالف مصرف سبزیجات و میوه های حاوی ژنهای حیوانی هستند.

نگرانی گروههای طرفدار حقوق حیوانات و کشاورزان طرفدار محصولات آلی

گروههای حامی حیوانات از مخالفان سرسخت مهندسی ژنتیک و هر گونه تحقیقات روی حیوانات هستند. غذاهای آلی (Organic Foods) عموما از نظر مشتریان ، غذاهایی هستند که به طور طبیعی و بدون استفاده از مواد شیمیایی سمی ، داروها، آفت کش ها، کودهای سنتتیک ، هورمون ها، محصولات GM، لجن فاضلاب ، پرتوها و... تولید می شوند.
در این خصوص این واهمه وجود دارد که محصولاتی آلی از طریق دورگ گیری گیاهان مقاوم به علف کش با خویشاوندان وحشی آنها یا از طریق دورگ گیری با محصولات GM در مزارع آلوده شوند که نتیجه آن ایجاد بذرهای مهاجم مقاوم به آفت کش های طبیعی است که به طور معمول از سوی کشاورزان آلی مصرف می شوند.

ترس از عوامل ناشناخته

علم مهندسی ژنتیک ، نسبتا علم جوانی است و کمتر از 50سال قدمت دارد و هیچ کس بدرستی اثرات تغییرات ژنتیکی درآینده را نمی داند.
ترس از عوامل ناشناخته ، تولیدکنندگان غذای کودک را به خودداری از کاربرد محصولات تغییر یافته ژنتیک در غذای کودکان وادار کرده است. به دلایل مشابه کارخانه های چیپس تورتیلا (نان ذرت مکزیک) درخصوص کاربرد ذرت تغییر یافته ژنتیکی در محصولاتشان مردد هستند.
برای بیشتر واردکنندگان حبوبات و گندم اروپایی ، بخصوص تجار سویا و ذرت ، خرید گندمهای امریکایی فاقد برچسب تحریم شده است. در واقع کشورهای اروپایی تا زمانی که سیستم کنترل واحد برای محصولات GM نداشته باشند، به آن به دیده خطر نگاه می کنند.
بنابراین از آنجایی که خطرات بالقوه و منافع این فناوری جدید برای بشر و محیط زیست حایزاهمیت است ، باید روشهای کاهش خطرات بالقوه و افزایش منافع آنها ارزیابی شوند. علاوه بر آن آژانس های کنترل و صنایع درگیر تجارت غذاهای تغییر ژنتیک یافته باید در زمینه پذیرش گسترده و جهانی این نوع مواد غذایی ، دانش و آگاهی عمومی را افزایش دهند.

لاله قفقازی