28 سال فراق

موسوی در آن زمان، کاردار سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت بود، حاج احمد متوسلیان وابسته نظامی و رستگارمقدم کارمند سفارت بود و کاظم اخوان هم خبرنگار و عکاس ایرانی بود که برای انجام وظیفه به آن کشور سفر کرده بودند و خانواده آنها از زمان دستگیری تاکنون، با وجود تمامی اقدامات انجام شده،‌ به جز اخباری پراکنده از سرنوشت آنها اطلاع دیگری در مورد آنها ندارند.

وجود جنگ خانمانسوز داخلی در سال‌های 1975 تا 1989 در لبنان، حاکمیت دولت‌های ضعیف و تحرک گسترده احزاب و گروه‌های سیاسی و نظامی در این کشور، اشغال بخش عمده‌ای از خاک لبنان و از جمله محل به اسارت گرفته شدن دیپلمات‌های ایرانی، وقوع انفجارهای مهیب و ادامه روند انتقام‌گیری گروه‌ها و طوایف دینی و سیاسی از یکدیگر و پاسخگو نبودن رژیم صهیونیستی، همگی عواملی هستند که به عنوان دلایل مبهم ماندن سرنوشت این چهار نفر مطرح شده‌اند.

البته در مقطعی،‌ سمیر جعجع که در سال 61 ریاست گروه‌های شبه‌نظامی رباینده دیپلمات‌های ایرانی را برعهده داشت، اعلام کرد که 4 تبعه ایرانی در همان سال و در محل برباره به شهادت رسیده‌اند، اما این موضوعی بود که هرگز به اثبات نرسید و کارشناسان سیاسی معتقدند که اظهارات جعجع صرفا به خاطر منحرف کردن پرونده این گروگانگیری است. بعدها سیدحسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان در جریان مبادله اسرای رژیم صهیونیستی و حزب‌الله، از به دست آمدن اطلاعاتی خبر داد که از زنده بودن دیپلمات‌های ایرانی و حضور آنها در زندان‌های رژیم صهیونیستی حکایت داشت. اما با وجود این اظهارات باز هم پرونده دیپلمات‌ها در ابهام است و پیگیری‌های وزارت امور خارجه در این زمینه همچنان ادامه دارد. منوچهر متکی،‌ وزیر امورخارجه جمهوری اسلامی ایران، دسترسی نداشتن به اطلاعات دقیق و متقن درباره دیپلمات‌های ایرانی را به این دلیل می‌داند که هیچ یک از احزاب و شخصیت‌های لبنانی هیچ گونه اطلاعات صحیحی از این افراد در دست ندارند یا این‌که برخی از پذیرش مسوولیت مستقیم در این باره سر باز می‌زنند.

متکی در مراسمی که دیروز به مناسبت بیست و هشتمین سالگرد ربوده شدن دیپلمات‌های ایرانی برگزار شد، گفت: در عین حال این گونه نیست که اطلاعاتی در این خصوص به دست نیامده باشد چرا که جمهوری اسلامی ایران تاکنون اطلاعات مفیدی به دست آورده است که ثابت می‌کند دیپلمات‌های ایران در پی بازداشت موقت به دست نیروهای فالانژ که مورد حمایت رژیم صهیونیستی در منطقه جونیه لبنان هستند، به سرزمین‌های اشغالی منتقل شده‌اند.

متکی در مراسم دیروز، گزارشی از مجموعه اقدامات انجام شده از ابتدای مفقود شدن 4 دیپلمات ایرانی تاکنون ارائه کرد. پیگیری موضوع از طریق محافل بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد، سازمان‌های حقوق بشری، کمیته بین‌المللی صلیب سرخ، اتحادیه اروپا، مجالس ملی کشورها و بسیاری از سازمان‌های غیردولتی، نخستین اقدامات انجام شده از سوی وزارت خارجه است.

همکاری دوجانبه با دولت‌های لبنان و سوریه از دیگر اقداماتی هستند که متکی به آنها اشاره کرد. به گزارش واحد مرکزی خبر، وزیر امور خارجه در این زمینه گفت: بررسی میدانی مستمر موضوع با حضور آگاهان در منطقه، اعزام مکرر خانواده‌های مفقودان به این کشورها و دیدار آنان با مقامات مختلف لبنانی و سوری و طرح پیشنهاد اقدام مشترک ایران و سوریه و موافقت دو رئیس‌جمهور با تشکیل کمیته حقیقت‌یاب برای تحقیق و بررسی موضوع از دیگر اقدامات انجام شده است.

متکی به تشکیل کمیته‌ای در این زمینه اشاره کرد که ابتدا ازجانب روسای‌جمهور وقت جمهوری اسلامی ایران و سوریه در نخستین دیدارشان در سوریه مطرح و سپس با ارسال نامه‌ای از طرف وزیر امور خارجه وقت کشورمان به وزیر خارجه سوریه و معرفی نماینده ایران، پیگیری شده است. به گفته متکی، نماینده کشورمان در سوریه در آخرین اقدام خود خواسته است بار دیگر ضمن طرح موضوع توافق شده میان روسای‌جمهور 2 کشور، به فعال شدن کمیته مذکور اقدام کند.

موضوع دیپلمات‌های ایرانی در مقطعی هم در چارچوب تلاش‌های حزب‌الله لبنان برای شناسایی و آزادی اسرای در بند رژیم صهیونیستی، توسط طرف‌های آلمانی مطرح شد و بر اساس اخبار منتشر شده، مقامات صهیونیستی در این زمینه مجبور به تشکیل کمیته‌ای با همکاری نیروهای آلمانی شده‌اند و موضوع همچنان در دست پیگیری است.

رایزنی‌های جمهوری اسلامی ایران با سازمان ملل نیز در سال‌های گذشته به صورت مستمر ادامه داشته و نخستین بار دبیر کل سازمان ملل متحد در گزارش خود در خصوص قطعنامه 1701 مربوط به لبنان در روز سی‌ام آبان 1387 در حضور اعضای شورای امنیت به موضوع 4 دیپلمات ایرانی ربوده شده در لبنان اشاره کرد.

متکی در مراسم دیروز در ادامه گزارش خود از اقدامات انجام شده در خصوص پرونده 4 دیپلمات ربوده شده ایرانی گفت: همزمان با بزرگداشت بیست و ششمین سالگشت 4 دیپلمات ربوده شده در لبنان، نمایندگی بیروت همایشی حقوقی ـ رسانه‌ای برگزار کرد که در این همایش وزیر خارجه و امور مهاجرین لبنان و رئیس کمیسیون حقوقی پارلمان لبنان با اشاره به اسامی و عناوین 4 دیپلمات، ربایش این عزیزان در لبنان را اعلام و مسوولیت دولت این کشور و وزارت خارجه لبنان را در مسیر حقیقت‌یابی از پرونده مزبور اعلام کردند.

وزیر امور خارجه افزود: برگزاری این همایش از حیث مشارکت دولت و مجلس لبنان و الزام به پیگیری جدی آن برای نخستین بار حائز اهمیت بسیار بود.

متکی ارسال نامه‌های خانواده‌های 4 دیپلمات را به بان‌کی‌مون، دبیر کل سازمان ملل متحد در خرداد 1387 از دیگر اقدامات انجام شده برشمرد و گفت: در این نامه‌ها و نامه پیگیری نمایندگی به دفتر سازمان در بیروت بر عوامل دخیل در ربایش دیپلمات‌ها و انتقال آنان به سرزمین‌های اشغالی تاکید شده است.

وی افزود: همچنین در نامه دولت وقت لبنان (فؤاد سنیوره) در تاریخ 13 سپتامبر 2008 به دبیر کل سازمان ملل، شرح ماجرای ناپدید شدن 4 دیپلمات سفارت جمهوری اسلامی ایران در بیروت با ذکر اسامی آنان و درخواست پیگیری موضوع از طرف سازمان مزبور، نخستین بار صورت گرفته است.

متکی گفت: در نامه دولت لبنان به مسوولیت ذاتی این سازمان در پیگیری موضوع؛ ورود صهیونیست‌ها به خاک لبنان؛ دیپلمات بودن ربوده شدگان و بیان صریح آمادگی دولت لبنان برای پیگیری موضوع اشاره شده است.

محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور کشورمان دیروز در پیامی به مراسم بیست و هشتمین سالگرد ربوده شدن دیپلمات‌های ایرانی ضمن تجلیل از خانواده‌های صبور و مقاوم آنها تاکید کرد دولت و مسوولان از هیچ کوشش، فعالیت اساسی و مستمر در راستای بازگرداندن فوری این 4 نفر دریغ نخواهند ورزید.

رئیس‌جمهور در پیام خود با بیان این‌که کلیه دستگاه‌های ذی ربط در جمهوری اسلامی ایران طی 28 سال گذشته، مساعی در خور توجهی را برای پیگیری موضوع به عمل آورده‌اند، مجددا از وزارت امورخارجه و سایر دستگاه‌های ذی‌ربط خواست در راستای تلاش‌های گذشته، روند پیگیری امر را تا حصول نتیجه قطعی و ان‌شاء‌الله نویدبخش با جدیت بیشتر استمرار بخشند.