یک جام، یک جهان پیامک

این رویداد از هر نظر حائز اهمیت است و نمی‌توان آن را فقط به یک جام ورزشی معمولی محدود کرد. اتفاقاتی که در طول یک ماه برگزاری مسابقات می‌افتد، صرفا ورزشی نیست. این جام به مثابه یک نمایشگاه بین‌المللی می‌ماند که آخرین تغییر و تحولات ورزشی، تکنیکی، فرهنگی، تکنولوژی و رسانه‌ای جهان را در سطح بسیار وسیع و گسترده‌ای به معرض دید اکثریت انسان‌های روی کره زمین قرار می‌دهد. این تغییر و تحولات آنقدر شگفت‌انگیز و جذاب است که حتی کسانی که دل‌خوشی هم از ورزش و فوتبال ندارند و در طول سال مدام از آن فراری هستند، محو تماشای این جام می‌شوند. چرا که صرفا قرار نیست یک بازی فوتبال صورت بگیرد و بازنده و برنده آن مشخص شود، بلکه بیننده در طول برگزاری جام، شاهد عرضه فرهنگ‌های مختلف از ملیت‌های مختلف هم می‌شود که شاید یکی از دم‌دستی‌ترین مثال‌ها همین بوق‌های معروف آفریقایی‌هاست که به وووزیلا شهرت دارد و هنگام برگزاری بازی‌های این جام، صدایش را می‌شنویم. امکان این‌که فردی مثلا در کشور ما یا به فرض کشور برزیل، از این فرهنگ آفریقایی‌ها مطلع شود، خیلی کم است و این خاصیت فقط مختص جام‌های جهانی است که آنقدر سریع و بی‌واسطه فرهنگ‌های مختلف را در ویترین خود قرار می‌دهد.

اما هرگاه که جامی در این حد و اندازه برگزار شده، تلویزیون ما علاوه بر پخش مستقیم آن، یک برنامه کارشناسی و تحلیلی نیز تدارک دیده است تا با دعوت از کارشناسان ورزشی، جام را با کیفیت بهتری تفسیر و ارائه کنند.

«یک جهان یک جام» نام مشهورترین برنامه‌ای است که در تلویزیون به این موضوع می‌پردازد. البته شبکه‌های یک، دو و حتی شبکه تهران نیز به این رویداد می‌پردازند. اما یک جهان یک جام، برنامه اصلی صدا و سیما در این خصوص است. اما موضوعی که پس از آغاز این جام در برنامه‌های جام جهانی محور صدا و سیما به چشم می‌آید توجه بیش از اندازه آنها به برگزاری نظرسنجی و مسابقات پیش‌بینی به صورت پیامک است، این موضوع به‌خودی خود به هیچ‌وجه یک ایراد محسوب نمی‌شود و اتفاقا کارکرد‌های خودش را هم دارد. دخالت دادن تماشاگر در برنامه و حذف انفعال برای مخاطب مهم‌ترین دستاورد آن است. و پس از آن جوایزی که به عنوان یادگاری برنامه به برنده‌های این نظرسنجی‌ها اهدا می‌شود، اما نکته اینجاست که گویا در این جام هدف اصلی تمام این برنامه‌ها فقط بالا بردن آمار این پیامک‌ها و افزایش بی‌رویه این مسابقات پیامکی است. هر برنامه‌ای که برای تحلیل جام جهانی روی آنتن می‌رود، ما شاهد چندین و چند مسابقه پیامک هستیم و مجریان برنامه هر چند دقیقه یک بار آن را تاکید و یادآوری می‌کنند. علاوه بر این، برنامه‌ها به محلی برای رقابت اپراتور‌های تلفن همراه تبدیل شده است و آنها هم برنامه‌های تبلیغاتی خود را با برگزاری نظرسنجی‌های پیامکی دنبال می‌کنند.

این موضوع امکان دارد تا جام جهانی از منظر ورزشی و تکنیکی نتواند اصول آموزشی خودش را خیلی خالصانه دنبال کند و به نوعی اهالی ورزش را در داخل کشور به پیشرفت‌های فوتبال آگاه کند و هم این‌که شاید بیننده‌ها بیش از این‌که به نکات مهم‌تر این جام توجه کنند، به حضور در این مسابقات دلخوش کنند. حیف است که این برنامه‌ها و بخصوص برنامه یک جهان یک جام، با این همه زحمت و تلاش نتیجه‌ای محدود داشته باشند. این برنامه‌ها پتانسیلی فراتر از اینها را دارند و باید نسبت به برخی پدیده‌ها همچون همین پیامک، خیلی صبور‌تر و متعادل‌تر برخورد کنند تا افراط و تفریطی در کار به وجود نیاید.