رابطه سازنده

این سوال‌ها و نظایر آن گاهی برای هر کدام ما مطرح می‌شود و شاید بی‌پاسخ بماند. گاهی هم به جای جملات سوالی به گزاره‌هایی قطعی تبدیل می‌شوند که مشکل را در درک و فهم دیگران یا پلیدی ذات فلانی و فلانی‌ها جستجو می‌کند.در میان این دعوای درونی و بیرونی و البته دائمی که پیشبرد امور شغلی یا ارتباطات خانوادگی و فامیلی را مخدوش می‌کند یک واژه کلیدی نهفته است: روابط اجتماعی.

رفتار و گفتار و حتی زبان بدن فرد در ارتباط با دیگران تلقی‌های نسبتا یکسانی از شخصیت وی نزد آنان شکل می‌دهد که گاهی منشاء قضاوت و انگیزش دیگران می‌شود. عده‌ای با صفات مشخص و کلی نظیر بشاش بودن، ترشرویی، اخمو بودن، بددهنی، پرهیجان و شاد، غمگین و منزوی، بدبین، خوش‌فکر و ... نزد دیگران شناخته و معروف می‌شوند که به صورت پیش‌فرض خوب و جذاب یا بد و نفرت‌انگیز هستند. در حالی که شاید این صفات با شخصیت فرد و آنچه وی واقعا هست هیچ تناسب و تطابقی نداشته باشد. رفتار و ظاهر فرد در برخورد اول، نحوه واکنش‌های وی در مواجهه با رنج‌ها و شادی‌ها و شوون شغلی و خانوادگی، تصمیم‌گیری‌ها، توجیهات و ... تصویری از فرد می‌سازد که بیش از هر چیز به روابط اجتماعی او وابسته است. همه ما افرادی را در میان دوستان و آشنایان دیده‌ایم که با وجود نقص‌ها و ضعف‌های شخصیتی، فکری و روحی به دلیل رفتارهای اجتماعی و روابط هدفمند با دیگران تلقی مثبتی میان اطرافیان قدیمی و تازه شکل می‌دهند و البته بیش از سایرین کامیاب و موفقند. چنین رویکردی را نباید یک فریب یا دغلبازی تلقی کرد بلکه باید به چنین افرادی به دلیل مهارت های اجتماعی‌شان در رابطه کوتاه یا بلندمدت با دیگران تحسین هم کرد. روابط سازنده اجتماعی هم از شخصیت فرد تاثیر می‌پذیرد و هم بر وی تاثیر می‌گذارد. فرصت‌های بزرگ در زندگی، کار، تحصیل، ازدواج و آنچه خوشبختی و کامروایی نامیده می‌شود، بیش از سایرین پیش‌روی چنین افرادی است و شاید بتوان گفت خوش‌شانس‌تر هم هستند. روابط اجتماعی مثبت، ظاهر و باطن فرد را زیبا جلوه می‌دهد و او را دوست‌داشتنی‌تر می‌کند. درک چنین وضعیتی دشوار نیست، همان طور که همه ما درک می‌کنیم هم‌صحبتی با فردی بددهن، بی‌مبالات یا اخمو اصلا خوشایند نیست. درباره بهبود روابط اجتماعی، نکات ارزشمندی وجود دارد که دانستن و رعایت آنها برای هر کسی در هر شرایط، سن و موقعیت فردی و اجتماعی که باشد، می‌تواند چاره‌ساز باشد.

1ـ اساس روابط اجتماعی سازنده، محبت است. محبت زبان مشترکی است که همه آن را می‌فهمند و شاید فقط در لحن متفاوت باشد. با دیگران در تناسب و کفایت مهربان باشید.

2ـ به ظاهر خود توجه کنید. خو‌ش‌لباس‌ها؛ کسانی که بوی خوشی می‌دهند، مناسب شرایط و موقعیت، تیپ می‌زنند و سر و وضع مرتبی دارند، ‌به صورت بالقوه برای یک رابطه سازنده آماده‌اند. ظاهر مغشوش رابطه‌ای مخدوش در پی دارد.

3ـ شنونده خوبی باشید و فقط هنگامی که آگاهی کامل کسب کردید، درباره کسی یا چیزی قضاوتی کنید. می‌گویند نیمی از دشمنی‌های دنیا به دلیل قضاوت کردن درباره دیگران است.

4ـ به قول روان‌شناسان، انرژی مثبت ساطع کنید. به دیگران برای مواجهه با مشکلاتی که گرفتار آن هستند، روحیه بدهید. تخریب روحیه دیگران پیش از هر چیز تصویر شما را در ذهن آنان مخدوش می‌کند.

5ـ اگر بذله‌گو نیستید، حداقل در مقابل بذله‌گویی ‌دیگران گارد نگیرید.

6ـ اگر می‌توانید به دیگران کمک کنید، وگرنه هیچ‌کس محتاج نصیحت‌گویی دیگری نیست.

7ـ سلامت و صلابت نفس خود را حفظ کنید؛ اما منعطف، قابل درک و منطقی باقی بمانید.

8ـ اختلافات رابطه‌ای دیگران را حل کنید و بر آتش کینه‌توزی‌ها نیفزایید.

9ـ هرجا لازم است جدی و قاطع باشید؛ ولی حد را نگه دارید.