شبکه‌های هرمی در کمین دانشجویان

موقعیت اقتصادی، عامل عضویت

سیدجواد آرامی، جامعه‌شناس با اشاره به این که بیشتر افرادی که عضو شبکه‌های هرمی می‌شوند به منظور اهداف اقتصادی پیش می‌آیند، گفت: اغلب افرادی که در پایگاه اجتماعی پایینی هستند، مانند یک کارمند، یا منشی اداره یا راننده تاکسی که موقعیت تاثیرگذاری ندارند، وارد این چرخه می‌شوند.

به گفته وی، بیشتر از 90 درصد از افراد که وارد این شرکت‌ها می‌شوند به منظور کسب درآمد و موقعیت مالی بهتر در این شرکت‌ها عضو می‌شوند.

این جامعه‌شناس معتقد است کسانی که قدرت نه گفتن ندارند در برابر امتناع فعالین گروه‌ها راضی می‌شوند و در نهایت با رودربایستی وارد این جریان می‌شوند.

بنابراین کسب پول با سرعت بیشتر، سرگرمی و پر کردن اوقات فراغت و وسوسه دوستان از جمله عواملی است که جوانان و بویژه دانشجویان را به خود جلب می‌کند تا شبکه‌های هرمی به سوءاستفاده از آنان بپردازند.

متاسفانه هنوز میزان و درصد مشارکت دانشجویان در شبکه‌های هرمی مشخص نیست چون اطلاعات مربوط به فعالیت دانشجویان معمولا پنهانی است. چون دانشجویان می‌دانند که حضور و تبلیغات این شبکه‌ها در دانشگاه و خوابگاه ممنوع است و متخلفان از تسهیلات رفاهی و آموزشی محروم خواهند شد.

با این حال، خبرگزاری مهر دیروز از عضویت 10درصد دانشجویان دانشگاه صنعتی شریف در شبکه‌های هرمی خبر داد، به گفته بیژن وثوقی معاون دانشجویی این دانشگاه، بیشتر دانشجویان در خوابگاه‌ها، با این شرکت‌ها آشنا می‌شوند که البته دانشگاه با برگزاری سمینارهای کارشناسی سعی کرده است از تعداد فعالان بکاهد. این در حالی است که شنیده می‌شود دانشجویان رشته‌های علوم انسانی کمتر به عضویت در شبکه‌های هرمی تمایل دارند.

در حالی که دبیر شورای مرکزی کمیته انضباطی وزارت علوم خبر می‌‌دهد که نحوه برخورد با فعالان شرکت‌های هرمی در دانشگاه‌ها در دست بررسی است، برخی روسای دانشگاه‌ها از شفاف نبودن مقررات انضباطی ابراز نگرانی می‌کنند.

حسینعلی علیخانی، دبیر شورای کمیته انضباطی وزارت علوم در این باره گفت: در هیچ‌یک از بندهای آیین‌نامه فعلی انضباطی در مورد شرکت‌های هرمی اظهارنظر نشده است، لذا حقوقدانان شورا باید موضوع را پیگیری کنند.

معاون دانشجویی دانشگاه علم و صنعت نیز با اشاره به نبود آمار دانشجویان فعال در شرکت‌های هرمی گفت: آیین‌نامه انضباطی به طور شفاف عنوان نکرده که اگر فردی عضو گلدکوئیست شده یا در پی عضوگیری بود، چگونه باید با آن برخورد کرد؟

محمد فتحیان گفت: دانشجویانی که در محیط خوابگاه چنین تخلفاتی را مرتکب می‌شوند باید از تسهیلات رفاهی محروم شوند، اما فعالیت در خارج از خوابگاه می‌تواند تذکر، اخطار کتبی یا حتی تعلیق از تحصیل را در پی داشته باشد.

به هر حال، اخبار موجود از فضای خوابگاه‌ها نشان می‌دهد که شبکه فعالان شرکت‌های هرمی همچنان به بقا ادامه می‌دهد و اتاق‌ها، سالن‌های غذاخوری، نمازخانه‌ها و... از جمله اماکن پرزنت شدن شرکت‌های هرمی است، وزارت علوم ناچار است حتی در صورت اغراق در گزارش‌های رسیده از خوابگاه‌ها و دانشگاه‌ها، پا به پای سایر سازمان‌ها به تدوین مقررات انضباطی شفاف در این باره بپردازد.

کتایون مصری ‌/‌ گروه جامعه