شیری که زندگی است!

دوره نوزادی شامل زمان تولد تا 4هفته پس از آن است . در این دوران ، بدن نوزاد از نظر دفاعی بسیار ضعیف و بشدت به مادر وابسته است. بهترین نوع تغذیه برای تمام نوزادان

کد خبر: ۳۳۱۰۶

، شیر مادر است و کودک تا 6ماهگی به هیچ غذای دیگری و حتی به آب آشامیدنی نیاز ندارد. شیر مادر به تنهایی تمام مواد لازم برای رشد کودک را تامین می کند.
بلافاصله بعد از تولد باید تغذیه با شیر مادر آغاز شود و حتما شیر آغوز به او داده شود.
آغوز یا کلستروم شیری است که در ابتدای تولد نوزاد در 24تا 48ساعت اول تولد، تولید می شود، غلیظ و زردرنگ است و به دلیل داشتن مواد مفید از ابتلای شیرخوار به عفونت های اسهالی ، تنفسی ، چشمی و... جلوگیری می کند.
نوزادان در روزهای اول تولد به طور طبیعی کمی وزن از دست می دهند و عموما در 2 هفتگی به وزن زمان تولد می رسند.
مدت زمان شیر دادن به طور معمول بین 4 تا 20 دقیقه است و در 4 دقیقه اول شیر خوردن از هر پستان 80 درصد شیر استخراج می شود.
در ابتدای تولد شیر مادر کم است؛ اما مکیدن پستان مادر توسط نوزاد سبب افزایش شیر می شود؛ به طوری که حجم شیر در 2 هفته اول بعد از زایمان بسرعت افزایش می یابد و مادرانی که فقط خودشان به نوزادانشان شیر می دهند، تقریبا 750 میلی لیتر شیر در روز تولید می کنند.
تغذیه با شیر مادر باید در هر ساعتی از شبانه روز که شیرخوار بخواهد، صورت بگیرد و به زمانبندی مخصوصی برای شیر دادن نیازی نیست.
به هیچ عنوان نباید به شیرخواری که شیر مادر می خورد شیر با بطری داده شود؛ چون موجب کم شدن شیر مادر می شود.در زمان شیر دادن، مادر باید از قرص ضدبارداری مخصوص این دوران استفاده کند و بهتر است تا پایان دوره شیردهی حامله نشود.
حاملگی مجدد با فاصله کم بویژه برای مادرانی که کودک شیرخوار دارد، خوب نیست ؛ ولی در صورت حاملگی نیز قطع شیردهی لازم نیست.
فقط ممکن است مقدار شیر مادر کاهش پیدا کند. برای اطلاع از کفایت شیر مادر، یکی از بهترین راهها توجه به وضعیت رشد نوزاد است که این وضعیت را با وزن کردن منظم کودک و رسم منحنی رشد او می توان فهمید.
یکی دیگر از نشانه های کافی بودن شیر مادر، میزان ادرار کودک است.
چنانچه شیرخوار کمتر از 6بار در روز ادرار کند، غیرطبیعی است. در ضمن در هر نوبت کهنه باید خیس باشد، نه نمناک. به هر حال ، در بحث تغذیه نوزادان ، همه پزشکان متفق القولند که : شیر مادر بهترین و کامل ترین غذاست.
نیاز به گرم کردن ندارد، نیاز به اضافه کردن آب پاکیزه ندارد، عموما فاقد میکروب است و همیشه آماده و در دسترس است.
موجب تقویب دلبستگی بین مادر و شیرخوار می شود. میزان بروز آلرژی نسبت به پروتئین شیر گاو، اگزما و عفونت های گوناگون را کم می کند و حاوی آنتی بادی های حفاظتی ضدباکتری و ضدویروس است. آسان هضم می شود.
موجب تاخیر در حاملگی مجدد می شود. تضمینی برای سلامت مادر و کاهش خطر ابتلا به کم خونی ، سرطان پستان و تخمدان در مادر به حساب می آید.
به اقتصاد خانواده کمک می کند. باعث جمع شدن سریع عضلات رحم پس از زایمان می شود.گریه زیاد شیرخوار می تواند به علل زیادی ازجمله سرد یا گرم بودن ، قولنج ، بیماری یا خیس بودن کهنه و... مربوط باشد و نباید فقط به ناکافی بودن شیر مادر فکر کرد.
البته از آنجا که شیر مادر به آسانی هضم می شود و راحت جذب می گردد، معمولا شیرخوار زود به زود احساس گرسنگی می کند.

BABY4

از مهمترین علل نگرفتن پستان مادر، استفاده از بطری یا شیشه پستانک ، وضعیت نادرست شیر دادن ، مشکلات مربوط به دهان و بینی کودک و نامناسب بودن شرایط جسمی و روحی مادر است.
در صورت ابتلای کودک به اسهال نباید شیر مادر را قطع کرد بلکه باید علاوه بر افزایش دفعات شیر دادن از محلول ORS نیز استفاده نمود.
در صورت ابتلای مادر به احتقان و زخم نوک پستان نیز استفاده از کیسه آب گرم و خالی کردن پستان از طریق مکیدن کودک و یا دوشیدن شیر با دست و یا شیردوش؛ بهترین درمان است.
بهترین راه پیشگیری از این موارد تغذیه نوزاد بلافاصله بعد از تولد، مکیدن مکرر پستان توسط کودک ، وضعیت مناسب مادر هنگام شیر دادن و کودک هنگام شیر خوردن است.
همچنین خودداری از شستشوی مکرر پستان با آب و صابون و عدم استفاده از محلول ها یا کرمهای تحریک کننده برای پیشگیری از زخم نوک پستان ضروری است.
باقی گذاشتن یک قطره شیر روی نوک پستان نیز در بهبود زخم نوک پستان موثر است. در صورت وجود عفونت مصرف آنتی بیوتیک با تجویز پزشک ضروری است.
به طور کلی همه مادران می توانند به فرزندانشان با موفقیت شیر دهند. نگرانی و ناراحتی مادر یکی از موثرترین دلایل کاهش و یا قطع شیر است. مادر باید در دوران شیردهی از خستگی اجتناب کند.
اعتماد به نفس مادر و مکیدن صحیح و مکرر پستان توسط کودک از جمله فاکتورهای موثر در شیردهی موفق به شمار می آید.
همچنین همسر و نزدیکان مادر در تشویق وی به شیر دادن و ادامه آن نقش بسیار موثری ایفائ می کنند. فاصله گذاری مناسب بین فرزندان و داشتن فرزند کمتر نیز در تامین سلامت مادر و شیردهی موفق او حائز اهمیت است.
بهتر است که زن شیرده تغذیه خوب و صحیح داشته باشد. مادر شیرده نیازمند غذایی است که از نظر مایعات ، ویتامین ها و موادمعدنی غنی باشد.
ضمنا در دوران شیردهی باید از مصرف غذاهای کاهش دهنده وزن نیز پرهیز نمود. مصرف شیر برای مادر مهم است اما نباید جایگزین سایر غذاهای ضروری شود.