...شهرآزاد گشته

خرمشهر به دلیل واقع شدن در محل تلاقی رودخانه کارون و اروندرود، از شمال به اراضی شوره‌زار دشت آزادگان، از شرق به شادگان، از جنوب به رودخانه کارون و شهر آبادان و از غرب به کشور عراق محدود می‌شود. همچنین رودخانه کارون این شهر را به 2 قسمت شرقی و غربی تقسیم کرده است.

تاریخ‌نویسان، خرمشهر را بازمانده شهر «بیان» ـ معرب پیان ـ می‌دانند که تا سده چهارم هجری ‌قمری، آثاری از آن باقی مانده بود. این شهر در زمان حکومت شیخ خزعل به دلیل این‌که قسمت عظیمی از سواحل شهر در بیشتر روز‌های سال به دلیل جزر و مد دریا به رنگ قرمز درمی‌آمد، «محمره» نام داشت و در سال 1314 خورشیدی به «خرمشهر» تغییر نام داد؛ هرچند که در زمان جنگ تحمیلی با عنوان «خونین شهر» هم از آن یاد می‌شد.

خرمشهر به دست جوانان آزاد شد، مسن‌ترها پشتیبانی کردند و جوانانشان را به جبهه‌ها فرستادند یا بعضا خود هم به جبهه رفتند یا در خانه به انتظار ماندند و برای جبهه‌ها آذوقه و کمک فرستادند.

جوان‌های هجده نوزده ساله، دانش‌آموزان و دانشجویان به جبهه‌ها اعزام شدند، کار و درس خود را رها کردند تا از کشور دفاع کنند و خرمشهر را از چنگ دشمن درآورند؛ اما حالا اسم خیلی‌هایشان را بر در و دیوار کوچه و خیابان‌ها می‌بینیم و حواسمان نیست که اینها فقط اسم کوچه نیست که داستان زندگی جوان‌هایی است که شهادت بدرقه راهشان در این دنیا شد. داستان زندگی خانواده‌هایی است که جوان‌های خود را در این راه تقدیم کردند. قصه زندگی خرمشهر، قصه زندگی همه ماست که با جنگ عجین شده‌ایم.

1ـ نیروهای بعثی، خرمشهر را محاصره کرده بودند. مردم و رزمندگان ایران 40 روز مقاومت کردند و زیر شدیدترین حملات تاب آوردند؛ اما در نهایت روز 4 آبان 1359 شهر با همه امیدی که برای رهایی داشت، به تصرف عراقی‌ها درآمد.

2ـ ساعت 22 روز اول خرداد 1361 است. محاصره دشمن توسط رزمندگان اسلام با رمز
«یا علی‌بن ابیطالب» در عملیات بیت‌المقدس آغاز شده و در اولین گام، سلحشوران «یگان‌های فتح» دشمن را در پلیس راه منهدم کردند.

3ـ بیش از ?? ماه از آغاز تجاوز عراق به خاک ایران نمی‌گذشت که «عملیات بیت‌المقدس» با مشارکت ارتش و سپاه و هدایت قرارگاه مرکزی کربلا به فرماندهی شهید سپهبد صیاد شیرازی (فرمانده وقت نیروی زمینی ارتش) و محسن رضایی (فرمانده وقت کل سپاه) و همراهی
4 قرارگاه فتح، نصر، قدس و فجر در منطقه‌ای به گستردگی ???? کیلومتر مربع با موفقیت انجام گرفت.

4ـ در عملیات آزاد‌سازی خرمشهر که در
? مرحله اجرا شد، نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران که شامل ??? گردان متشکل از ?? گردان ارتش، ?? گردان از سپاه و بسیج بعلاوه نیروهای ژاندارمری، کمیته انقلاب اسلامی، شهربانی و جهاد سازندگی بودند، در برابر ? لشکر دشمن بعثی با تمام ادوات، توپخانه، امکانات مهندسی و زرهی‌شان قرار گرفتند، ضمن این‌که ارتش عراق با کمک موانع طبیعی موجود در منطقه (رودخانه کارون، اروند، کرخه، هورالهویزه) به دفاع از موقعیت خود در این عملیات پرداخت.

5ـ پل نو تصرف شد و پس از ساعت‌ها مبارزه سنگین، رزمندگان اسلام در روز سوم خرداد به مسجد جامع خرمشهر رسیدند.

6ـ ده‌ها هواپیما، ? بالگرد، ??? تانک و نفربر و ??? خودرو منهدم و ??? تانک و نفربر و ?? هزار مین و صدها خودرو و سلاح به غنیمت گرفته شد و بیش از ?? هزار نفر از مزدوران عراقی کشته و زخمی و ?? هزار نفر نیز به اسارت نیروهای رزمنده ایرانی درآمدند.

7ـ در ساعت 14 روز سوم خرداد 1361 پس از 24 روز رزم بی‌امان، خرمشهر به طور کامل از اشغال نظامیان عراق خارج شد و عملیات پیروزمندانه بیت‌المقدس که در دهم اردیبهشت این سال آغاز شده بود، با این آزادسازی به پایان رسید.

8ـ پس از آزادسازی شهر، پرچم پرافتخار جمهوری اسلامی ایران بر فراز مسجد نیمه ویران خرمشهر و پل تخریب شده این شهر به اهتزاز درآمد و رزمندگان اسلام در اولین عکس‌العمل نماز شکر را در همان مسجد جامع اقامه کردند.

از زمان فتح خرمشهر به بعد جنگ در جبهه نیروهای نظامی ایران از حالت دفاعی خارج شد و به صورت تهاجمی درآمد و آغازی بر پیروزی‌های پیاپی بعدی بود.