مواضع منسجم غیرمتعهد‌ها

نماینده دائم ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی که به همراه هیات ایرانی در کنفرانس بازنگری در ان.‌پی.‌تی 2010 در نیویورک شرکت کرده است، در گفتگو با ایسنا با اشاره به نتایجی که تا کنون در این کنفرانس به دست آمده است، اظهارکرد: ‌این کنفرانس پس از پنج سال به ابعاد گوناگون معاهده ان.‌پی.‌تی و اجرای این معاهده پرداخته است و در دو هفته گذشته کشورهای شرکت‌کننده در کنفرانس، مواضعشان را به طور علنی در سه کمیته جداگانه در چارچوب سه موضوع خلع سلاح، عدم اشاعه و استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌یی اعلام کردند.

وی گفت: پس از دو هفته از آغاز این کنفرانس اعضای سه کمیته مذکور متونی را که می‌تواند فصل مشترکی میان اعضای کنفرانس باشد به عنوان پیش‌نویس توافق‌نامه این کنفرانس تهیه کردند که در صورت اجماع بر روی آن، این پیش‌نویس به عنوان سند نهایی کنفرانس بازنگری در ان‌.پی.‌تی 2010 منتشر می‌شود.

سلطانیه افزود: هیات ایرانی که در بالاترین سطح، یعنی ریاست‌جمهوری و در مقطعی مهم در این کنفرانس شرکت کرده است، پیام مهم سیاسی به این کنفرانس مبنی بر این‌که جمهوری اسلامی ایران مخالف سلاح هسته‌یی و خواستار اقدامات عملی و سریع در یک ضرب‌الاجل معین برای نابودی سلاح‌های هسته‌یی جهان است، داد.

نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هم‌چنین با اشاره به سخنرانی رییس‌جمهور در افتتاحیه اجلاس بازنگری در ان‌.پی‌.تی خاطرنشان کرد: رییس‌جمهور محورهای مهمی را به همراه پیشنهادهای اجرایی در رابطه با رفع موانع استفاده صلح‌آمیز از انرژی هسته‌یی، ‌خلع سلاح و عدم اشاعه ارائه کردند که مورد استقبال کشورها به‌ویژه کشورهای عضو جنبش غیرمتعهدها قرار گرفت.

وی ادامه داد: در مباحث دو هفته گذشته در این کنفرانس بر اساس آن محورها کشورهای عضو جنبش غیرمتعهد مواضع منسجمی را ارائه کردند. هم‌چنین بلافاصله پس از انشای پیش‌نویس گزارش سه کمیته مذکور در جمعه گذشته، کشورهای غیرمتعهد با تشکیل جلسه و گروه‌های کاری به بررسی این متون و پیش‌نویس ارائه‌شده و اتخاذ مواضع یکسان پرداختند.

سلطانیه در ادامه در پاسخ به این پرسش ‌که موضوع مهم و قابل توجه در این کنفرانس چه بوده است؟ یکی از موضوعات محوری را چالش کشورهای فاقد سلاح هسته‌یی با کشورهای دارنده سلاح هسته‌یی برشمرد و افزود: این چالش به انتقاد از پایبندنبودن کشورهای دارنده سلاح هسته‌یی به تعهداتشان براساس ماده 6 و یک ان‌پی‌تی می‌پردازد. در عین حال موضوع عاری سازی خاورمیانه از سلاح هسته‌یی و نیز فعالیت‌های تسلیحاتی رژیم صهیونیستی به عنوان تهدیدی برای امنیت منطقه و جهان توسط ایران و دیگر کشورها و نیز کشورهای عضو جنبش عدم تعهد به صورت برجسته مطرح شده است.

این دیپلمات ایرانی حاضر در کنفرانس بازنگری در ان‌.پی.‌تی 2010 خاطرنشان کرد: تلاش آمریکا و چند کشور غربی برای جلوگیری از به ثمر رسیدن تلاش کشورهای درحال توسعه و غیرمتعهد از تهیه پیش‌نویس توافق‌نامه این کنفرانس با محوریت محکومیت رژیم صهیونیستی به جایی نرسیده است و بی‌تردید کشورهای غیرمتعهد خواستار محکوم کردن اجرا نشدن قطعنامه 1995 و جلوگیری از ادامه تخلفات رژیم صهیونیستی و پیوستن بی‌درنگ و بدون شرط این رژیم به معاهد ان.‌پی.‌تی و قرار دادن کلیه تاسیاست هسته‌یی آن تحت نظارت آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در سند نهایی کنفرانس خواهند بود.

سلطانیه درباره تفاوت‌های این نشست با نشست سال 2005 خاطرنشان کرد: هماهنگی و انسجام کشورهای فاقد سلاح هسته‌یی از جمله کشورهای عضو جنبش غیرمتعهد و دیگر کشورها در رابطه با خلع سلاح به مراتب بیش از گذشته به چشم می‌ خورد؛ اگرچه آمریکا در آستانه کنفرانس بازنگری در ان‌.پی.‌تی 2010 تلاش کرد با توافق اخیر خود با روسیه برای کاهش تسلیحات‌شان این فشارهای سیاسی از سوی کشورهای مذکور را کاهش دهد، اما موفق نشد و در بیانیه‌های این کشورها شدیدتر از کنفرانس پنج سال گذشته از ادامه وجود سلاح‌های هسته‌یی و اجرا نشدن تعهدات این کشورها طبق ماده 6 ان‌.پی.‌تی از کشورهای دارای سلاح هسته‌یی انتقاد شده است.

سلطانیه همچنین به حضور فعال و پررنگ گروه‌ها و سازمان‌های غیردولتی در حاشیه کنفرانس بازنگری در ان‌.پی.‌تی در نیویورک اشاره کرد و گفت: این گروه‌ها و سازمان‌های غیردولتی جلسات متعددی را برگزار کردند که اکثرا آن‌ها با ادامه وجود سلاح‌های هسته‌یی در دنیا مخالفت داشتند و خواستار تحریم این سلاح‌ها بودند که این موضوع فشار مضاعفی را بر کشورهای دارای سلاح هسته‌یی وارد کرده است.

دیپلمات ایرانی حاضر در کنفرانس بازنگری در ان‌.پی.‌تی 2010 در ادامه در پاسخ به این‌که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بنا دارد در دستور کار موقت نشست بعدی شورای حکام در ژوئن موضوع فعالیت‌های هسته‌یی رژیم صهونیستی را در دستور کار قرار دهد و به نظر می‌آید این موضوع از سوی یکی از اعضای آفریقایی آژانس درخواست شده است، خاطرنشان کرد: متعاقب قطعنامه‌ای که سال گذشته در شورای حکام آژانس در محکومیت توانمندی هسته‌یی رژیم صهیونیستی تصویب شد، مدیرکل آژانس موظف است اعضای شورای حکام و آ‌ژانس را از ‌آخرین تحولات درباره اجرای این قطعنامه مطلع کند. بر اساس رایزنی‌ها و جلسات متعدد کشورهای عضو جنبش غیرمتعهد در آژانس درخواست شده است در نشست شورای حکام بعدی در ماه ژوئن مدیرکل گزارشی را در این‌باره ارائه کند که این امر در طول سال‌های گذشته بی‌سابقه بوده است که موضوع توانمندی رژیم صهیونیستی در دستور کار شورای حکام قرار گیرد.

وی خاطرنشان کرد:‌ چنان‌چه این موضوع در دستور کار شورای حکام قرار گیرد و با مخالفت برخی کشورها مواجه نشود، به طور مداوم در دستور کار شورای حکام قرار خواهد گرفت و در هر نشست مدیرکل وظیفه دارد درباره اجرای آن قطعنامه به اعضای آژانس گزارش کند.

سلطانیه در پایان درباره ابراز خرسندی مدیرکل آژانس درباره همکاری‌های ایران با آژانس در مورد نظارت و بازرسی روند تولید اورانیوم با غنای 20 درصد خاطرنشان کرد: مذاکرات تخصصی و سازنده‌ای در این‌باره میان کارشناسان ایران و ‌آژانس انجام شد که نشان‌دهنده شفافیت و همکاری طرفین در اجرای توافقات در چارچوب توافقنامه پادمان جامع است.