واژه پزشکی معادل ریزش مرضی مو، آلوپسی است. شایعترین فرم آن آلوپسی آندروژنیک یا الگوی کچلی مردانه است. این کچلی معمولا دائمی است و معمولا به وراثت مربوط میشود. حدود 95 درصد کچلی مرتبط با سوابق خانوادگی است. وراثت ممکن است سن کچلی، سرعت ریزش مو، الگو و میزان وسعت آن را تحت تاثیر قرار دهد. هر شخصی ـ مرد، زن و کودک ـ میتواند کچلی را تجربه کند. کچلی به معنی نازک شدن مو یا از دست دادن بخش وسیعی از موی سر است که به علت ژنتیکی، استفاده از داروهای خاص یا یک بیماری زمینهای رخ میدهد.
آلوپسی تحت تاثیر هورمونهای موسوم به آندروژنهاست. آندروژن، مهمترین عامل در توزیع مو در هر دو جنس است. هر زمانی که چرخه ریزش مو دچار اختلال شود، ریزش مرضی مو نیز ممکن است رخ دهد. رژیم غذایی، دارو، هورمونها، حاملگی، نگهداری نامناسب از مو، تغذیه بد، بیماریهای زمینهای و دیگر فاکتورها موجب میشوند که تعداد زیادی از جوانهها یا فولیکولها در یک آن، وارد فاز استراحت میشوند و باعث کچلی یا نازکی مو شوند.
از علائم ریزش موی الگوی زنانه میتوان به نازک شدن کلی تمام موی سر یا ریزش مو در قله سر یا خط رویش اشاره کرد. ریزش مو در زنان نسبت به مردان، اهمیت کمتری دارد. به جای کچلی، زنان عموما نازک شدن عمومی مو را تجربه میکنند که به این حالت الگوی کچلی زنانه گفته میشود.
بعضی از زنان همان تعداد مو را در سن 80 سالگی دارند که در 18 سالگی هم داشتهاند، ولی این مورد خیلی شایع نیست. توزیع موی سر به صورت گستردهای تحت کنترل سیستم درونریز قرار دارد و دستهای از هورمونها به نام آندروژنها این وظیفه را به عهده دارند. تغییرات اساسی در تولید آندروژن، اثر مهمی روی موی سر شما دارد. برای مثال ممکن است متوجه شوید که در طول دوره یائسگی یا بعد از آن موی سرتان نازکتر شده، در حالی که موی صورتتان خشنتر و زبرتر شدهاست.
عوامل ژنتیکی نیز نقش عمدهای بر عهده دارند. تغذیه ضعیف، حاملگی، بیماریهای داخلی یا بیماریهای پوست سر، آسیب به مو و داروها میتوانند موجب ریزش مو در زنان شوند. وقتی بعضی مواد یا حالتها، باعث یک بیماری موقت شوند، احتمال دارد ریزش مو را تجربه کنید.
از علائم الگوی کچلی مردانه میتوان به عقب رفتن خط رویش مو یا ریزش متوسط تا شدید، بویژه درست در قله سر اشاره کرد. کچلی با الگوی مردانه (آلوپسی آندروژنیک) معمولا با نازک شدن موی سر شروع میشود و همراه با آن نازکی یا قطعه ریخته شده مو را پشت سرتان تجربه میکنید. همچنین ممکن است شما متوجه شوید که موها ظریفتر شده و رشد آنها نیز کاهش یافته است. این نوع ریزش مو مسوول 99 درصد موارد ریزش مو در مردان است.
برخلاف کچلی ناشی از بیماری یا دیگر موارد غیر ارثی آن، کچلی با الگوی مردانه دائمی است. رشد مو در شما در یک چرخه ادامهدار ایجاد میشود. در کچلی با الگوی مردانه، میزان رشد کاهش یافته است و در پایان هر چرخه ریشههای بیشتری توانایی رشد مجدد مو را از دست میدهند. برای الگوی ریزش موی زنانه یا کچلی مردانه درمان قطعی و مشخصی وجود ندارد، درمان با پیوند مو، جراحی کاشت پوست سر، جراحی پوششی با فلپ (قطعهای از یک بافت) یا داروها ممکن است انجام شود. اگر شما نمیخواهید که برای کچلی، درمان دارویی انجام دهید یا این که درمان دارویی در شما موثر نبوده است، میتوانید با یک متخصص در زمینه موی مصنوعی مناسب یا تغییر الگوی مو گفتگو کنید. بعضی افراد فکر میکنند که کوتاه کردن مو تفاوت ایجاد شده در اثر کچلی را کمتر میکند و تصویر بهتری ایجاد میشود. با این حال، موی مصنوعی برای پوشاندن کچلیهای موقت یا دائمی قابل استفاده است. موهای مصنوعی با کیفیت موهای طبیعی، در بازار وجود دارند.
سوالات پزشکی خود را با ما در میان بگذارید.
دکتررضاوفاییمهر
مرور بزرگ ترین جنجال های تاریخ جام جهانی (8)