مطهری را باید از نو شناخت

زیرا شخصیت‌ها، شهیدان و بزرگان دیگری هستند که همه ساله برای آنها ویژه برنامه‌هایی تدارک دیده می‌شود اما بی‌تردید پس از مراسم ویژه حضرت امام خمینی (ره) مهم‌ترین و بزرگ‌ترین مراسم ویژه شخصیت‌های کشور، یادمان و نکوداشت استاد شهید مرتضی مطهری است.

اهمیت و دلایل این جایگاه و مرتبت به عوامل متعددی وابسته است؛ امام او را «فرزند عزیز خود» و «پشتوانه‌ای محکم برای حوزه‌های دینی و علمی» و «خدمتگزاری سودمند برای ملت و کشور» می‌دانست.

رهبر معظم انقلاب، مطهری را «پیشرو» و «نظام جمهوری اسلامی را بر پایه تفکر مطهری» بر می‌شمارد. افزون بر این مطهری «مجاهد نستوه در مبارزه فکری و علمی در برابر التقاط، لیبرالیسم و تفکرات غربی» بود. او براستی «فرزند زمان خویشتن» بود.

آنچه جایگاه و منزلت مطهری را دو چندان می‌کند، نقش پیشرو و تأثیرگذار او در نهضت اسلامی امام خمینی (ره) و سپس نقش آفرینی در شورای انقلاب بود که اداره و مدیریت کشور در دوران گذار از پهلوی به جمهوری اسلامی و استقرار نهادهای قانونی را به عهده داشت.

مطهری بیش از ده‌ها سخنرانی ایراد کرده که در 40 کتاب و اثر مکتوب گردآوری شده است. بخش اصلی و اعظم آثار او مربوط به دوران قبل از انقلاب اسلامی است اما چون از «اسلام» سخن گفته، با گذشت زمان «تازگی» خود را حفظ کرده است.

امام خمینی (ره) که پرچمدار مبارزه با التقاط، کژی‌ها و انحرافات فکری بود و در آثار و تألیفات نویسندگان وسواس علمی داشت؛ آثار مطهری را «بی‌استثنا آموزنده» برشمرد و تصریح کرد که در این مقام کس دیگری را با مطهری قابل قیاس نمی‌داند.

رهبر معظم انقلاب از «تدریس آثار مطهری در حوزه‌های علمیه» و نیاز مبرم جامعه در دهه‌های آینده به امثال مطهری یاد کرده‌اند.

پس همه این تأییدها بیانگر عظمت و جایگاه رفیع شخصیت و اندیشه استاد مرتضی مطهری است. در ایام نکوداشت روز معلم و مقام استاد خوب است این پرسش را همه مطرح کنیم که آیا براستی با این سرمایه عظیم و فناناپذیر اسلامی ـ ایرانی که حقیقتاً فخر جهان اسلام است ، به تناسب برنامه‌ریزی و اقدامات بایسته‌ای را تدارک دیده‌ایم؟ هرچند اقدامات کوچک هم نشانی از قدرشناسی ملت فرهنگ‌‌دوست از مطهری و جایگاه علم و اندیشه است اما بپذیریم که برای مطهری باید اقدامات کلیشه‌ای غیر مهم، کم اثر و رفع تکلیفی را کنار گذاشت. مطهری بزرگ بود و هست و باید در شأن او اقدام کرد.

ایجاد موزه و یادمان بین‌المللی مطهری، برگزاری جایزه بین‌المللی دو سالانه مطهری برای مؤلفان، نویسندگان و استادان و معلمان که در حوزه اخلاق، معنویت و دینداری خالق اثر بوده‌اند، برپایی کرسی‌های مطهری‌شناسی در کنار کرسی‌های زبان و ادبیات فارسی در کشور‌های دیگر و اهتمام بایسته در تولیدات نمایشی و رسانه‌ای را می‌توان از جمله این اقدامات ویژه برشمرد.

اما برای ماندگاری و جاویدان شدن آثار و اندیشه‌های مطهری باید حوزه‌های علمیه و دانشگاهی و مراکز آموزش عالی نقش اصلی را ایفا و برنامه جامع خود را تدوین و به افکار عمومی ارائه کنند.

به رغم برخی اقدامات نمی‌توان قصور و کوتاهی جبران‌ناپذیر کانون‌های تولید علم و اندیشه نسبت به اندیشه‌های مطهری را نادیده انگاشت که برای جبران این کوتاهی باید اقدامی بنیادی صورت گیرد.

خوشبختانه خانواده و فرزندان شهید بزرگوار که منشأ خدمات ارزنده‌ای در کشور هستند، خود می‌توانند در تحقق انتظارات پیشگام باشند چرا که شناخت ژرف و فراگیر آنان سرمایه بزرگی برای کار و تلاش ویژه جهت مطهری شناسی است. مطهری را باید با جامعیت آن شناخت و معرفی کرد.

مطهری مختص به یک طبقه یا قشر نبود، مطهری به جهان بشریت، آزادگی، حریت، استقلال، دینداری، اخلاق و معنویت اختصاص داشت. مطهری را باید از نو شناخت.

دکتر علی دارابی