در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
جوشهای کوچک پر از مایع روی سطح پوست دردناک، قرمز و برجسته که معمولا روی لب ایجاد میشوند و گاهی روی سوراخ بینی، گونهها یا انگشتان به وجود میآیند، درد و خارش که یک تا 2 روز زودتر از بروز جوشها ظاهر میشوند را در اصطلاح تبخال میگویند.
این اتفاقات تقریبا برای اکثر افراد آشناست، شما احساس خارش در بالای لبها را دارید و یک لکه کوچک و سخت ایجاد میشود که شما نمیتوانید ببینید. در یک یا 2 روز بعد یک جوش قرمز روی لبهایتان ایجاد میشود. یک نوع دیگر از تبخال وجود دارد که ممکن است در زمان نامناسبی ایجاد شود و هیچ راهی برای مخفی کردن یا از بین بردن سریع آن وجود ندارد. تبخال با زخمهای مخاط دهان کاملا فرق دارند. تبخال به وسیله یک نوع هرپس سمپلکس ویروس ایجاد میشود و مسری است. زخمهای مخاطی دهان که مسری نیستند، زخمهایی هستند که در بافت نرم داخل دهان ایجاد میشوند. در موارد غیرمعمول، زخمهای مخاطی دهان، ممکن است روی لثه یا سقف دهان (کام سخت) ایجاد شوند. تبخالها معمولا روی لبها ظاهر میشوند ولی گاهی اوقات روی سوراخ بینی، گونهها یا انگشتان نیز ظاهر میشوند. گونه معینی از هرپس ویروس باعث ایجاد تبخال میشود. هرپس سمپلکس تیپ یک عامل ایجاد تبخال است. هرپس سمپلکس تیپ 2 مسوول ایجاد زخمها در ناحیه تناسلی است. با این حال هر کدام از ویروسها میتوانند باعث ایجاد ضایعات در صورت یا در ناحیه تناسلی گردد. تبخالها میتوانند از فرد مبتلا به کسی که تا به حال حتی یک بار تبخال نداشته، منتقل و باعث ایجاد زخمهای فعال شود. ظرف غذای مشترک، تیغ ریشتراشی و حولهها میتوانند باعث گسترش عفونت شوند. بیشترین خطر از زمان ظاهر شدن جوشها تا موقعی است که جوشها کاملا پوسته پوسته میشوند. به نظر میرسد تبخال در خانواده میتواند گسترش یابد. احتمال ایجاد تبخال در صورتی که یکی از اعضای خانوادهتان درگیر باشد بیشتر است. ممکن است این حالت به علت جنبه مسری بودن آن باشد، ولی به احتمال بیشتر آسیبپذیری ژنتیکی شماست.
علائم اولین تبخال در شما ممکن است 20 روز پس از تماس با ویروس ایجاد شوند و احتمالا 7 تا 10 روز باقی میمانند. جوشها ایجاد میشوند و ترکخوردگی دیده میشود. یک دلمه زردرنگ ایجاد میشود و در نهایت به رنگ صورتی پوست سالم تبدیل میشوند. سپس ویروس به شکل نهفته در درون سلول عصبی قرار میگیرد. ویروس هرپس ممکن است دوباره پدیدار شود و یک عفونت فعال را در ناحیه نزدیک به ضایعه قبلی ایجاد کند. شما ممکن است قبل از بروز ضایعه خارش یا حساسیت بیش از حد را در محل ضایعه احساس کنید. عود بیماری معمولا خفیفتر از عفونت اولیه است و ممکن است با قاعدگی، مواجهه با تابش نور خورشید و استرس یا هر بیماری همراه با تب تشدید
یابد.
پزشک شما میتواند با معاینه فیزیکی به تشخیص برسد. تهیه کشت یا گسترش (اسمیر) از ضایعات میتواند حضور هرپس سمپلکس را تایید کند، ولی این عمل به ندرت لازم است. تبخال شایع است و
به ندرت مشکلاتی غیر از ناراحتی و عدم زیبایی ایجاد میکند. درمان باعث میشود که میزانی از درد و ناراحتی کاهش یابد. با این حال، این بیماری، بالقوه میتواند عوارض جدی ایجاد کند. اگر تبخال دارید، از تماس با نوزادان، هر شخصی که اگزما (درماتیک تماسی) دارد و اشخاصی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند مثل سرطانیها، ایدز یا افرادی که پیوند عضو دریافت کردهاند بپرهیزید. ویروس هرپس در این افراد میتواند یک بیماری کشنده ایجاد کند.
در اکثر افراد بویژه در بچهها تبخال، بدون درمان در عرض 7 تا 10 روز خود به خود محو میشود. در این زمان، پیروی از دستورات زیر میتواند باعث کاهش ناراحتی شود.
ـ از الکل یا سرکه سفید رقیق شده برای خشک شدن ضایعه استفاده کنید.
ـ از بیحس کنندههای موضعی بدون نیاز به تجویز پزشک مثل بنزوکایین استفاده کنید. آنها میتوانند درد را کاهش دهند، ولی نمیتوانند باعث تسریع بهبودی شوند.
ـ به کار بردن یخ روی ضایعه میتواند از میزان درد بکاهد.
ـ اگر درد هنوز ادامه دارد و با وجود خشک کردن، استفاده از بیحس کننده و یخ، ضایعه هنوز دردناک است از یک داروی مسکن استفاده کنید.
ـ از فشار دادن و نیشگون گرفتن یا کندن ضایعات خودداری کنید.
اگر شما همراه با تبخال، درد شدید یا متناوب را تجربه میکنید، ممکن است پزشک شما یک داروی ضدویروس برای شما تجویز کند. فرمهای دارویی شایع مورد استفاده شامل آسیکلوویر که هم به شکل قرص و هم به شکل پماد موجود است، داروهای خوراکی باعث کاهش طول مدت بیماری میشوند ولی باعث جلوگیری از عود نمیشود.
سوالات پزشکی خود را با ما در میان بگذارید
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: