نفس‌کش ... چاردیواری، اختیاری!

بچه‌ها جیغ می‌کشند و به راهرو پناه می‌برند، اما پدر و مادر بدون آن‌که حتی نگاهشان کنند به ناله و نفرین‌هایشان ادامه می‌دهند. حالا همه اهل ساختمان از خواب افتاده‌اند و کل ماجرا را هم فهمیده‌اند ولی زن همسایه طبقه دوم دیگر طاقت ندارد و با چشم‌هایی پف کرده در راه پله داد می‌زند «ساکت باشید ساعت از یک نصف شب هم گذشته.»

پرده دوم ـ امروز خانواده واحد 5 خیلی سرخوش است و از همان اول صبح صدای ضبط صوت را بلند کرده و آهنگ‌های پر سر و صدا گذاشته تا همه اهل ساختمان را در سرخوشی‌اش شریک کند. مثل این‌که تمام جوان‌های فامیل جمع شده‌اند تا از هر دری بگویند و بشنوند و خوش باشند.

خانواده واحد 6 فقط جمعه‌ها وقت استراحت در خانه را دارد، اما امروز از همان وقت خروس‌خوان خواب به چشمشان حرام شده. زن غر می‌زند، مرد هم کلافه شده، اما فکر می‌کنند نباید آنقدر عنق باشند پس در هیاهوی مهمانی واحد 5 سکوت می‌کنند... ساعت از یک ظهر گذشته ولی سر و صداها نه تنها کم نشده بلکه صدای جیرینگ جیرینگ ظرف‌های ناهار و شیشه‌های نوشابه هم به آن اضافه شده.

زن و مرد واحد 6 واقعا کلافه‌اند اشتهایشان برای خوردن ناهاررا هم از دست داده‌اند، ولی چه می‌شود کرد آنها قصد درگیر شدن با همسایه دیوار به دیوارشان را ندارند... حالا ساعت 6 بعدازظهر است و صدای خنده و شوخی مهمان‌های واحد 5 هنوز به گوش می‌رسد. مرد همسایه حالا دیگر خیلی عصبانی است و لباسش را پوشیده و مشتش را گره کرده تا به در خانه همسایه بکوبد و تذکر بدهد. این کار را می‌کند ولی مگر صدای ضبط صوت می‌گذارد. باز در را می‌کوبد و این بار یکی از همان جوان‌های خوش خنده در را باز می‌کند. مرد همسایه حرف دلش را می‌گوید اما جوانک خیره خیره نگاهش می‌کند و می‌گوید: «جناب! سخت نگیر چیزی که نیست از قدیم گفتن چاردیواری اختیاری.»

پرده آخر ـ زن جوان قطره‌های خشک شده آب زباله را دنبال می‌کند. او مطمئن بود که کثیف کردن راه‌پله‌ها کار همسایه طبقه چهارم است. هفته‌ای 2 بار نظافتچی به ساختمانشان می‌آید ولی رفتن او از خانه همان و پیدا شدن دوباره آشغال‌ها همان.

این بار که قطره‌های چکیده از زباله‌ها را دنبال کرد شکش تبدیل به یقین شد که مرد مجرد ساکن طبقه چهارم همه جا را کثیف می‌کند. پس پا به پای ردپای آشغال از پله‌ها بالا می‌رود، طبقه دوم، سوم و زنگ خانه‌شان را می‌زند. کسی در را باز نمی‌کند، یکبار دیگر، برای بار سوم ولی باز هم کسی نمی‌آید. چاره‌ای جز رفتن نیست اما موقع رفتن چند دستمال کاغذی مصرف شده و مچاله را کنار جاکفشی می‌بیند. زن در آستانه جنون است او خودش را خوب می‌شناسد و می‌داند در اولین فرصت یک دعوای حسابی با همسایه طبقه چهارم راه می‌اندازد.

بی‌جهت نیست که قدیمی‌ها اگر خانه حیاط‌دار و باصفایشان از شدت فرسودگی به ناله درآمده باشد یا دیوارهای ترک برداشته‌اش خانه سوسک‌ها و عنکبوت‌ها شده باشد راضی نمی‌شوند که به آپارتمانی هرچند تر و تمیز و شیک نقل مکان کنند. آپارتمان فضایی که می‌تواند خیلی نقلی یا خیلی بزرگ باشد به خاطر گرد هم آوردن تمام امکانات زندگی در یک نقطه و کم کردن زحمت افراد بویژه خانم‌های خانه خیلی‌ها را مجذوب خود می‌کند اما رویای داشتن زندگی راحت و بدون دغدغه کمتر در آپارتمان محقق می‌شود.

باید شانس آورد تا آپارتمانی پیدا کرد که همه ساکنان آن منظم و همدل باشند و در برقراری نظم و آرامش ساختمان دست به دست هم بدهند. یکی می‌گوید چاردیواری اختیاری‌اش است، یکی می‌گوید بچه‌ها را که نمی‌شود یک جا میخکوب کرد، آن دیگری می‌گوید مگر نوبرش را آورده‌اید که همه ساکت شوند و شما راحت بخوابید، آن دیگری از کرایه زیاد آپارتمان کفرش بالا آمده و می‌خواهد دق‌دلش را سر بقیه خالی کند، یکی پر رفت و آمد است، یکی آپارتمان را مثل خانه روستایی فرض می‌کند یکی راه‌پله‌ها را جزو محل زندگی‌اش نمی‌داند و از کثیفی غوغا می‌کند، آن دیگری بچه‌هایش را برای بازی به پشت بام می‌فرستد و خلاصه هر کس هر کاری که دلش می‌خواهد انجام می‌دهد بدون آن‌که بداند زندگی در آپارتمان قانون دارد.

بعضی وقت‌ها لازم است که هزار بار تذکر بدهی که ساکنان محترم لطفا در ساختمان را ببندید. تا به حال هزار بار تذکر داده‌ای، اما بی‌فایده بوده است چون بعضی‌ها به بستن در ساختمان پس از ورود و خروج عادت نکرده‌اند شاید همین مساله است که سبب می‌شود تعداد دفعات دزدیده شدن کفش‌ها یا اموال ساکنان ساختمان (که در راهروها قرار دارد) در طول سال زیاد باشد.

گاهی وقت‌ها نیز صدای محکم بسته شدن در ساختمان مخصوصا در ساعات اولیه صبح یا دقایق پایانی شب آرامش ساکنان را می‌گیرد؛ وضعیتی که تکرار آن سبب برخورد‌های لفظی و گاه جدال میان ساکنان می‌شود.

در بیشتر آپارتمان‌ها کنتور آب و گاز به صورت مشترک طراحی شده برای همین میزان دقیق مصرف هر واحد مشخص نیست. پس وقتی در یک ساختمان خانواده‌های پر جمعیت و خانواده‌های 2 نفره که اغلب بیرون از خانه هستند در کنار هم قرار می‌گیرند تقسیم عادلانه مبلغ قبض‌ها می‌تواند محل چالش باشد. البته در برخی ساختمان‌ها ملاک پرداخت بهای قبض‌ها را بر تعداد افراد قرار داده‌اند، اما تقسیم بهای مصرفی برمبنای تعداد واحد‌ها هنوز روش مرسوم در خیلی از ساختمان‌هاست.

در این میان در برخی آپارتمان‌ها دیده می‌شود فردی که به عنوان مدیر ساختمان مسوولیت پرداخت قبض‌ها را بر عهده می‌گیرد با وجود دریافت سهم هر واحد به دلایل گوناگون از واریز مبالغ به بانک خودداری می‌کند. این مساله سبب می‌شود تا قبض مشترک بعدی بدهی پیشین داشته باشد و فریاد اعتراض ساکنان را بلند کند.

اما نباید این‌طور باشد چون آپارتمان‌ها برای این ساخته شده‌اند که هم از فضاهای موجود برای ساخت و ساز بیشترین استفاده شود و هم زندگی افراد با راحتی بیشتری همراه شود. البته شاید اشکال از مسوولان شهری و متولیان فرهنگ جامعه و غفلت آنها از آموزش قوانین آپارتمان‌نشینی به افراد بوده است یعنی همان وضعیتی که در آن مسوولان نمادهای نوین زندگی را به کشور وارد می‌کنند اما از فرهنگ‌سازی درباره آن غافل می‌شوند.

این در حالی است که زندگی در آپارتمان در واقع تابع شرایط ریز و درشتی است که اگر به زوایای مختلف آن توجه کنیم آن‌وقت است که می‌بینیم شیوه زندگی ما ایرانی‌ها در آپارتمان‌ها تا چه میزان با اصول قانونی فاصله دارد.

قانون می‌گوید ساکنان قسمت‌های اختصاصی مجتمع‌ها موظفند به خاطررعایت حسن همجواری، بعضی بایدها و نبایدها را مورد توجه قرار دهند و به آنها عمل کنند.

به طور مثال ایجاد سر و صدای غیرمتعارف از ساعت یک تا 4 بعدازظهر و 9 شب تا 9 صبح روز بعد ممنوع است. صدای رادیو، تلویزیون و دیگر وسایل پخش موسیقی نیز دراین ساعت‌ها باید فقط در داخل آپارتمان محل استقرار قابل شنیدن باشد.

هرگونه کاری به خصوص کارهای ساختمانی که صدای ناهنجار ایجاد کند باید با هماهنگی مدیر ساختمان آن هم فقط در ساعت30‌/‌8 دقیقه تا30‌/‌13دقیقه و همچنین 30‌/‌15 دقیقه تا 30‌/‌18دقیقه روزهای غیر تعطیل انجام شود.

در مواردی که کف آپارتمان‌ سنگ، سرامیک یا چوب باشد و راه رفتن و کشیدن اجسام روی آنها در طبقه پایین صداهای ناهنجار ایجاد کند، توصیه می‌شود حداقل 75 درصد کف با قالی یا موکت پوشانده شود.

کف‌سایی سنگ قسمت‌های اختصاصی باید با اجازه کتبی مالک و مدیر ساختمان صورت گیرد و هنگامی انجام شود که امکان بازدید ازطبقه زیرین وجود داشته باشد. تمامی مواد حاصل از کف‌سایی ‌باید به سرعت جمع و در محل مناسبی در خارج از ساختمان دفع شود.

هر گونه تغییر در نما، سر در یا بالکن‌های اختصاصی ممنوع است مگر با توافق اکثریت مالکین. این در حالی است که تعمیرات و تغییرات داخلی و خارجی که موجب صدمه به اسکلت ساختمان می‌شود به هیچ وجه مجاز نیست.

سایبان، نرده حفاظ، بند (برای آویزان کردن لباس) که از بیرون ساختمان دیده می‌شود کولر و وسایل دیگر نباید در بالکن‌ها نصب یا آویزان شوند مگر با اجازه کتبی مدیریت و بر حسب ضرورت. هیچ گونه وسایل شخصی نباید بیرون از پنجره، در پاگردهای عمومی، پاسیو، جلوی در ورودی آپارتمان، در محوطه و پارکینگ قرار داده شود. به خصوص ساکنین طبقه همکف که معمولا فقط راه به پاسیو دارند.

نگهداری سگ، کبوتر، قناری، خرگوش و به طور کلی حیوانات در قسمت‌های مشترک مانند پاسیو،‌هال، بالکن، تراس و محوطه ممنوع است اگر چه استفاده از آن مختص یک یا چند واحد باشد. هیچ گونه صدای ناهنجاری مثل صدای کشیدن صندلی بر روی کف‌های سنگی، صدای توپ بازی و دویدن بچه‌ها و صداهای تحریک آمیز نباید در طول شبانه روز ایجاد شود. صدای مته‌کاری و کوبیدن میخ به دیوار جهت نصب وسایل تزیینی ‌باید در ساعت مناسب روزهای غیر تعطیل انجام شود. مسدود کردن راه دیگر ساکنان ممنوع است. همچنین نمی‌توان مانع استفاده از قسمت‌های مشترک توسط سایر ساکنین شد مگر آنکه رفت و آمد یا استفاده از آن قسمت مستلزم عبور از ملک اختصاصی باشد.

در مجتمع‌های فاقد نگهبان باز و بسته کردن در ورودی محوطه یا ساختمان توسط آیفون ‌باید به وسیله افراد بالغ پس از شناسایی انجام پذیرد. گاهی دیده می‌شود بچه‌ها دکمه آیفون را حتی پس از ورود، دوباره فشار می‌دهند و در نتیجه درب باز می‌ماند.

مراسم آیینی، جشن و سوگواری باید با اجازه مدیریت و پس از اطلاع به همسایه‌ها در سالن اجتماعات مجتمع برگزار شود. در صورت نبود این سالن، مراسم باید در داخل آپارتمان و با حداقل سر و صدا انجام شود بهتر است مراسم از ساعت 15 تا حداکثر 22 انجام پذیرد.

سر و صدای میهمانی در حد معمول (به طوری که موجب آزار دیگر ساکنین نشود) حداکثر تا ساعت 24 مجاز است. در شب‌های تعطیل و آخر هفته مراسم بدرقه و خداحافظی ‌باید در داخل آپارتمان ـ نه در راه‌پله یا‌ هال عمومی ـ انجام شود. از میهمان‌ها نیزباید درخواست شود در حین عبور از راه‌پله و محل‌های مشترک آرامش را رعایت کرده و از دویدن بچه‌ها و ایجاد سر و صدا جلوگیری کنند.

اینها تنها بخشی از قوانین لازم‌الاجرا در آپارتمان‌هاست که می‌تواند معیار خوبی برای سنجش رفتارمان در محل سکونتمان باشد. حالا خودتان مقایسه کنید اگر هر یک از این موارد را رعایت نمی‌کنید و پایبند بودن به آنها موجب خنده‌تان می‌شود آن وقت باید مطمئن بود که شما نیز باید فرهنگ آپارتمان‌نشینی را یاد بگیرید.

حمید بروغنی