آیا القاعده دیگری در راه است؟

در حالی که آمریکا توجه خود را به دستگیری سران اصلی القاعده در مرز افغانستان ـ پاکستان معطوف کرده است، گروه شبه نظامی کوچک دیگری در حال ظهور است که پتانسیل تبدیل شدن به خطرناک‌ترین گروه تروریستی در جهان را دارد. لشکر طیبه مدت‌هاست که حملات متعددی علیه کشور هند به خصوص منطقه ناآرام کشمیر انجام داده است. اما کارشناسان شبکه‌های اطلاعاتی غربی و هندی اظهار می‌دارند که این گروه هم اکنون توجه خود را معطوف به حمله علیه خارجیان کرده و خاطرنشان می‌سازند که این گروه توانایی آن را دارد تا حملات بیشتری در فراتر از مرزهای هند انجام دهد. در ماه فوریه دنیس بلر، مدیر شبکه اطلاعات ملی آمریکا در مجلس سنا اعلام کرد که این گروه روز به روز به تهدیدی خطرناک‌تر تبدیل شده و سعی می‌کند تا اهداف غرب در اروپا را مورد هدف خود قرار دهد.

مهارت‌های فنی، شبکه اطلاعاتی منسجم‌تر، ارتباط نزدیک با طرفدارانش در دولت پاکستان و کمتر مورد توجه سرویس‌های اطلاعاتی غرب قرار گرفتن از جمله عواملی است که به عقیده کارشناسان باعث شده تا این گروه تهدیدی به مراتب خطرناک‌تر از القاعده به نظر آید. حملات انجام شده از طرف این گروه از جمله حمله به هتل‌های محل اسکان مسافران خارجی و یک مرکز یهودی در نوامبر 2008 در بمبئی، تاییدی بر ادعای بلر و دیگر مقامات آمریکایی است که از تمایل این گروه نسبت به حمله علیه خارجیان سخن می‌گویند. مدت کوتاهی پس از حمله بمبئی مقامات پاکستان یکی از متخصصین اصلی این گروه به نام ضرار شاه را دستگیر کردند که به ادعای آنها در کامپیوتر شخصی وی لیستی از 320 مکان مورد نظر برای حمله تروریستی وجود داشت. به گفته‌های این مقامات بیشتر این مناطق در خارج از هند و در مرزهای اروپا قرار داشتند.

دستگیری دیوید کلمن هدلی (یک پاکستانی ـ آمریکایی ساکن شیکاگو ) در ماه اکتبر به اتهام نظارت بر عملیات لشکر طیبه در انفجار بمبئی دلیل دیگری است که نشان از تمایل فراوان این گروه نسبت به حمله علیه خارجیان دارد. چند ماه پس از دستگیری وی نیروهای اطلاعاتی بنگلادش تعدادی از افراد مرتبط با این گروه را دستگیر کردند که به اعتقاد آنها تصمیم داشتند به سفارت‌های آمریکا و انگلیس در پایتخت این کشور حمله کنند. به عقیده کارشناسان این طرح و برنامه نشان می‌داد که لشکر طیبه قصد دارد با آمریکا و غرب وارد جنگ شود. در ماه فوریه نیز یکی از زیرشاخه‌های این گروه مسوولیت حمله به رستورانی در شهر پون در هند را بر عهده گرفت که محل اقامت گردشگران و میهمانان خارجی بود.

ابتدای شکل‌گیری این گروه تروریستی به جنگ چریکی علیه اتحاد جماهیر شوروی در افغانستان در دهه‌ 80 میلادی باز می‌گردد. عبدالله عزام که یکی از موسسین این شبکه بود در کنار اسامه بن لادن سازمان خدمات افغان را بوجود آورد که زمینه‌ساز شکل‌گیری القاعده بود. به دنبال خروج نظامیان شوروی از افغانستان، این گروه شبه‌نظامیان خود را به تاجیکستان و بوسنی برای مقابله با جنگ داخلی فرستاد. اما نخستین جرقه‌های حملات تروریستی این گروه به عملیات‌هایشان در کشمیر هند باز می‌گردد.

آژانس اطلاعاتی پاکستان (ISI) با دادن آموزش، مهمات و پول به این گروه نقش بسزایی در حمایت از آن داشت. سرمایه‌داران سعودی نیز که سابقه حمایت مالی از القاعده را دارند، کمک فراوانی به شکل‌گیری این گروه تروریستی کرده‌اند. به گفته برخی از کارشناسان، ارتش پاکستان لشکر طیبه را نیرویی مهم برای مقابله با هند می‌داند. فلسفه این گروه بسیار شبیه به گروه‌های تروریستی همچون القاعده در چند دهه اخیر است. این گروه علاوه بر داشتن تعصبات ضد یهودی، نفرت و انزجار فراوانی نسبت به هندوها دارد. به اعتقاد این گروه مسلمانان باید تمامی اروپا را تصرف کنند چرا که یک بار در اختیار آنها بوده و توسط مسیحیان ربوده شده است. حافظ محمد سعید، یکی از موسسان و روحانی اعظم این گروه، در سال 2003 در مصاحبه‌ای با یک روزنامه پاکستانی، دشمنان سه‌گانه لشکر طیبه را آمریکا، اسرائیل و هند معرفی کرد. با این وجود تا همین اواخر لشکر طیبه حملات خود را محدود به هند کرده بود.

پس از حادثه یازده سپتامبر این گروه بر خلاف بسیاری از گروه‌های شبه نظامی منطقه رسما اعلام کرد که از اعزام نیرو به افغانستان برای مبارزه با نیروهای نظامی آمریکا و ناتو امتناع می‌ورزد و اظهار داشتند که هدف اصلی آنها بیرون آوردن کشمیر از کنترل هند است. این روند تا مدت‌ها ادامه داشت تا این‌که دلشاد احمد یکی از فرماندهان نظامی لشکر طیبه اعلام کرد که این گروه باید فعالیت‌های خود را به فراتر از مرزهای هند ببرد. بدین ترتیب این گروه در سال 2003 تعدادی از شبه‌نظامیان خود از جمله احمد را برای مبارزه به عراق فرستاد که وی در همان سال توسط نیروهای انگلیسی دستگیر شد.

در همان سال طرح یک حمله تروریستی این گروه به استرالیا توسط شبکه‌های اطلاعاتی و جاسوسی فرانسه و استرالیا خنثی شد. با افزایش احساسات ضد آمریکایی در پاکستان به دنبال انجام حملات هواپیماهای بدون سرنشین در خاک این کشور، لفظ و تهدیدات ضد غربی این گروه نیز بیش از پیش شده است. در حالی که این گروه هنوز نقش خود در جنگ افغانستان را انکار می‌کند اما بنا به گفته‌ مقامات امنیتی آمریکا این گروه اعزام شبه نظامیان خود به افغانستان را از سال 2006 آغاز کرده است. به عقیده‌ این مقامات در حمله 200 شبه نظامی به پایگاه مرزی آمریکا در سال 2008 در وانات افغانستان، این گروه نقش بسیار مهم و بسزایی داشت؛ شایان ذکر است در این حمله 9 سرباز آمریکایی کشته شدند که این یکی از بدترین شکست‌های آمریکا در خاک افغانستان به حساب می‌آید. مدارکی وجود دارد که نشان می‌دهد همزمان با حضور در جنگ افغانستان، این گروه شروع به طرح‌ریزی حملاتی علیه اهداف غرب در هند کرده بود. ریاض‌الدین نصیر یکی از عوامل این گروه بود که در سال 2007 مسوولیت طرح‌ریزی حمله علیه اهداف غرب در گوا در هند را بر عهده داشت ولی وی پیش از موفقیت در انجام برنامه‌اش توسط نیروهای اطلاعاتی دستگیر شد.

اما آنچه که هم‌اکنون مقامات اطلاعاتی غربی را نگران کرده، شبکه اطلاعاتی پیچیده لشکر طیبه است. به گفته کارشناسان ارتباط لشکر طیبه با القاعده بیش از پیش در حال افزایش است. ابو زبیده که مغز متفکر حملات القاعده به سفارت‌های آمریکا در آفریقا در سال 1998 بود، در سال 2002 در شهر فیصل‌آباد پاکستان و در یکی از مراکز وابسته به لشکر طیبه دستگیر شد. توفیق بن عطاس که توسط نیروهای پاکستانی در سال 2003 به اتهام ارتباط با عوامل القاعده دستگیر شد، اعتراف کرد که در مراکز وابسته به لشکر طیبه ده‌ها نفر را برای حمله به اهداف و مواضع غرب آموزش داده است. اخیرا یکی از عوامل بمب‌گذاری متروی لندن در سال 2005 نیز اعلام کرده در مراکز لشکر طیبه آموزش دیده است. به عقیده‌ برخی از کارشناسان شبکه لشکر طیبه در حال حاضر بسیار وسیع‌تر از اسامه بن لادن است. برخلاف القاعده که توجه خود را به مرز افغانستان ـ پاکستان معطوف کرده است، این گروه محدوده‌ بیشتری را در پوشش خود قرار داده و سالانه هزاران نفر را برای مبارزه آموزش داده و آماده نبرد می‌کند. طی 20 سال اخیر بیش از 200 هزار نفر در مراکز این گروه حضور یافته‌اند که طبق برخی از تخمین‌ها حدود چند صد نفر از آنها از اروپا یا شمال آمریکا بوده‌اند. در این میان برخی از آنها به خانه‌های خود بازگشته و بطور مخفیانه به فعالیت خود برای لشکر طیبه ادامه داده‌اند.

اما مشکلی که باید به آن توجه داشت این است که مبارزه با لشکر طیبه بسیار دشوارتر از مقابله با القاعده است. باید به این نکته توجه داشت که اگرچه پاکستان تمایل به ادامه مبارزه با القاعده در مناطق مرزی دارد اما این تمایل و علاقه برای مبارزه با لشکر طیبه بسیار کم است.

بر خلاف القاعده، لشکر طیبه واحدهای خیریه فراوانی دارد که هم در پنجاب و هم در کشمیر مورد قبول و رضایت مردم هستند؛ مدیریت مدارس، سرویس‌های اورژانس، درمانگاه‌های سیار و بانک‌ها خود از جمله این واحدهاست. همچنین این گروه اقدامات بشردوستانه فراوانی پس از زلزله سال 2005 کشمیر انجام داد. با این اوصاف مقابله و مبارزه علیه آن می‌تواند زمینه‌ساز جنگی داخلی در پاکستان شود. با توجه به این عوامل است که به عقیده کارشناسان، شبکه‌های اطلاعاتی غربی توجه چندانی به اقدامات لشکر طیبه نمی‌کنند و این بدین معناست که احتمالا حمله بعدی این گروه به جای بمبئی، منهتن یا میامی خواهد بود.