کارت پستال‌های رنگی در رادیو

رادیو فرهنگ با توجه به ویژگی‌های ذاتی‌اش تاکنون با لحظه‌های زندگی مردم همراه و خاطره‌انگیز بوده است.این پیوند با مخاطبان با توجه ویژه به نیاز، سلیقه و خواست آنان موجب شده است که رادیو بیش از پیش اثرگذار و ماندگار شود. از سوی دیگر مخاطبان پیشین خود را حفظ و شنوندگان تازه‌ای نیز جذب کرده است. اساسا حیات و پایداری یک رسانه به مخاطب و ارتباط با وی بستگی دارند. رسانه نیاز دارد که همواره مخاطب خود را بررسی کند و بسنجد که نیازش چیست. بسیاری از پیام‌های رسانه برگرفته از رفتار، کردار، گفتار، آداب، ارزش و باور جامعه مخاطب است. در یک کلام دستمایه رسانه فرهنگ مردم است. پس رسانه نیاز دارد که با مخاطبش ارتباط نزدیک داشته باشد و بنا بر شناختی که از نیاز و سلیقه مخاطب پیدا می‌کند، برای وی پیام‌رسانی کند. اما در رادیو وظیفه و ماموریت مهم این است که با تولید برنامه، آداب، رسوم، باورهای قومی و دینی و فرهنگ را به جامعه منتقل کند. در واقع یکی از وظایف اصلی هر رادیو انتقال فرهنگ مردم است. از این رو فلسفه وجودی و تاسیس شبکه رادیویی فرهنگ را باید در چند عامل دانست:

1ـ گرایش جامعه به مباحث فرهنگی و عطش مردم به مباحث فرهنگی

2ـ وجود شبکه‌ای به نام فرهنگ در کنار رادیویی‌هایی چون قرآن، معارف، جوان، سلامت، ورزش و غیره می‌تواند در جذب شنوندگان موثر باشد.

3ـ توجه ویژه مسوولان به مقوله فرهنگ

4ـ پاسخگویی به شبهات فکری ـ کلامی و فلسفی که در این روزگار غالبا در پوشش مباحث و آثار فرهنگی، ادبی و هنری مطرح می‌شود.

5ـ طرح یا بررسی مقوله تهاجم فرهنگی

6ـ تلاش برای اصلاح رفتارهای فرهنگی جامعه (زیرا که یکی از اهداف تهیه برنامه‌ای تغییر یا تایید رفتاری است)

7ـ بیان ارزش‌های فرهنگی اسلام، ایران و انقلاب اسلامی

8ـ طرح آسیب‌های اجتماعی و فرهنگی با استفاده از دیدگاه‌های کارشناسان و صاحب نظران و بیان زمینه‌های آسیب‌پذیری جامعه

با توجه به مسائل مطرح شده، مخاطبان می‌توانند در رادیو فرهنگ جدی‌ترین و جدیدترین مباحث فرهنگی و فکری را بشنوند و با مسائل جاری ادبیات و هنر به صورت مطلوبی آشنا شوند. همچنین مخاطبان در کنار بهره‌گیری مطلوب از پخش موسیقی، پاسخگویی به نیازهای فرهنگی جامعه را نیز می‌توانند از این رادیو بشنوند.

از این رو دست‌اندرکاران رادیو فرهنگ با عنایت به نیاز سنجی مخاطبان خود، از اول بهمن ماه 1388 ساختار و چینش برنامه‌های خود را بر اساس جذابیت و نشاط درونی رادیو و شتاب بخشیدن به اطلاع‌رسانی و آگاه‌سازی مخاطبان دگرگون کرده است.

ـ جدول جدید برنامه‌ها (کنداکتور) با رویکرد تقویت بنیان‌های فرهنگی و هویت‌سازی و اثرگذاری در دو حوزه فرهنگ عمومی و خاص طراحی شده است. شکل و نوع تهیه برنامه‌ها هم تولیدی و هم زنده در قالب‌های گوناگون رادیویی است.

در جدول جدید موضوع‌های مختلف و متنوعی در حوزه فرهنگ، هنر و ادبیات مطرح که از برخی برنامه‌ها و موضوع آنها یاد می‌شود.

شرح غزل‌های حافظ، شعر و عرفان، درس گفتارهای ادبی با کارشناسی، تاریخ موسیقی ایران، در قلمرو تاریخ با موضوع‌های آشنایی مردم ایران با تاریخ عمومی جهان و جهان اسلام و تاریخ و اسطوره در ایران، فرهنگ مردم، نقد کتاب، بررسی تاریخ عکاسی، نقاشی، خوشنویسی در یکصد سال اخیر، شعر و ادبیات دفاع مقدس، مبانی نقد ادبی، کرسی‌های آزاداندیشی، بررسی ادبیات کودک و نوجوان، باغی در صدا و حکمت مطهر که به اندیشه‌های شهید مطهری می‌پردازد.

*‌ تنوع موضوع و قالب برنامه‌سازی از ویژگی‌های کنداکتور تازه رادیو فرهنگ است.

از جمله جذابیت‌ها در برنامه‌های زنده و تولیدی «آیتم‌سازی» است.این آیتم‌سازی در شکل برنامه‌سازی سبک ایجاد کرده است که برخی رادیو‌ها از آن استفاده و مخاطبان نیز از این سبک استقبال کرده‌اند.

سبک برنامه‌سازی رادیو فرهنگ ویژگی‌هایی دارد که هر گاه شنونده‌ای آن را گوش کند بی‌درنگ می‌شناسد که این رادیو فرهنگ است. بهره‌گیری از موسیقی، زبان، ادبیات، موضوع و نوع برنامه و حضور کارشناسان به‌نام، همه و همه هویت اصلی و واقعی این رادیو را بهتر و بیشتر روشن کرده است.

آرایش شکلی و محتوایی برنامه‌های تازه رادیو فرهنگ همانند یک کارت پستال زیباست. کارت پستال بزرگی که از مجموعه کارت پستال‌های کوچک، رنگین، گیرا، موزون و زیبا تشکیل شده است که ان‌شاء‌الله برای مخاطبانش خاطره‌انگیز باشد.

اما در حاشیه برنامه‌سازی رادیو فرهنگ، فعالیت‌های دیگری نیز در جهت جذب مخاطب و رساندن پیام‌های مورد نظر در دستور کار خود قرار داده است از جمله نکوداشت – بزرگداشت و نشست‌های تخصصی در حوزه فرهنگ، هنر و ادبیات و نخستین هم‌اندیشی طنز رادیویی که در تاریخ 5 اردیبهشت 89 برگزار می‌شود. طنز به عنوان قالبی که هم از یک سو مورد قبول و توجه مردم است و هم از یک سو این‌که طنز در رادیو چگونه باید باشد؟ ، کارکردهای آن در رادیو چیست ؟، گونه شناسی طنز رادیویی، ویژگی‌های عوامل برنامه‌ساز آن، بحث تیپ‌سازی و شخصیت‌پردازی، محدودیت‌های طنز، ویژگی‌های طنز رادیویی و به بسیاری از سوالات در حوزه طنز در این هم‌اندیشی توسط کارشناسان و هنرمندان مربوطه پاسخ داده می‌شود.

یکی از اهداف اصلی رسانه ملی ایجاد روحیه نشاط و امید است. دست‌اندرکاران با برگزاری هم‌اندیشی طنز رادیویی تلاش خواهند کرد تا از این قالب برای شادی مخاطبان بهره‌گیری کنند، طنزی که فاخر و برجسته باشد.