نگاهی به پدیده وندالیسم از نوع ورزشی

هفته گذشته درست همان زمانی که مردم کوچه وبازار ایران ، بر روی حادثه داخل زمین مسابقه ایران و کره شمالی زوم کرده بودند ، انتشار یک خبر تاسف بارتر باعث شد تا توجه جامعه و مسوولان

کد خبر: ۳۲۳۷۳

، برای مدتی کوتاه هم به بیرون از محوطه سبز استادیوم لانگ شات کند، «تخریب 30دستگاه مینی بوس و 5دستگاه اتوبوس با بیش از 25میلیون ریال خسارت».
خبرحاکی از آن بود که تماشاچیان پس از پایان دیدار ناتمام تیم های فوتبال ایران و کره شمالی به 30دستگاه مینی بوس که در درب شرقی ورزشگاه مستقر بودند حمله ور شده و آنها را با سنگ هدف قرار داده اند ، برخی از آنان نیز اقدام به کندن و پرت کردن تعدادی از صندلی های اتوبوسها و مینی بوسها و پرتاب آنها به بیرون کردند. آیا علل این رفتار نیز مانند علل رفتار تماشاگری که در دقیقه 60یک بازی ملی را به تعطیلی کشاند مشخص نخواهد شد؛ آیا که این مسئله نیز خیلی زود به فراموشی سپرده خواهد شد؛.
تا چند وقت قبل هر وقت از خشونت ورزشی صحبت می شد همه فوری ذهنشان می رفت سراغ مسابقات فوتبال و درگیریهای حاشیه ای آن و آن هم تنها مسابقات آبی و قرمز ، اما حالا دیگر صحبت از آبی و قرمز گذشته است ، حالا نه تنها مسابقات فوتبال پایتخت که ورزشهای نسبتا جوانی مثل والیبال در شهرستانها هم دارند صحنه خشونتهای سنگین تماشاچیان می شوند. کاظم نفر رییس کمیته داوران والیبال در این مورد می گوید: هیچ نیرویی نمی تواند تماشاچیان والیبالی که در شهرهای ارومیه ، گنبد و شیروان به سالن های والیبال می آیند را کنترل کند ، هر شخصی به عنوان ناظر در سالن والیبال این شهرها حضور پیدا کند ، وحشت به وی دست می دهد. رفتارهای نامناسب تماشاچیان حتی به ورزش پهلوانی کشتی هم کشیده شده است ، در سال گذشته در چندین مورد بعد از مسابقات کشتی نیز رفتارهای نامناسبی از سوی تماشاگران صورت گرفته است .مدیر فنی تیم ملی فوتبال ایران فریدون شاهرخی در این مورد با اشاره به افزایش میزان خشونت تماشاگران می گوید : اگر پیش از این شاهد مسایل کوچکی (از جانب تماشاگران) بودیم ، امروز مواد منفجره تبدیل به مواد خطرناک تری شده است ، به طوریکه در روز بازی ایران و کره احساس کردم موشک به زمین بازی اصابت کرد.افزایش خشونت در جامعه ورزشی می تواند باعث شود تا علاقمندی خانواده ها به ورزش و در نتیجه عرصه ورزش ایران برای سالها دچار رکودی آنچنان عظیم شود که دیگر همین تک ستاره های اندک ورزشی هم در آسمان ایران ندرخشند. در مورد وندالیسم و رفتارهای وندالها یعنی آنهایی که به تخریب اموال عمومی علاقه دارند مطالب زیادی در مطبوعات منعکس می شود، اما در مورد تخریبهای صورت گرفته بعد از مسابقات ورزشی که همیشه در سایه خشونتهای ورزشی قرار می گیرند ، علاوه بر وندالیسم نهان تخریب کنندگان ، ردپایی نیز از کم کاریها و عدم توجه مسوولان ورزشی کشور هم دیده می شود.دکتر سید رضا عطارزاده رییس دانشکده تربیت بدنی فردوسی مشهد در این مورد معتقد است که در حال حاضر تماشاگران نسبت به تشکیلات ، اهداف و تیمی که از آن حمایت می کنند، بیگانه هستند! و ارتباط آنان با ورزشکاران در حال حاضر بسیار کم است .او در این مورد خاطر نشان می کند که در حال حاضر انواع رفتارها با تماشاگران انجام می شود، مشکلات عدیده ای برای تماشاگران وجود دارد که کسی به فکر حل آنان نیست ، در نتیجه شرایط برای تماشاگر ناگوار می شود و شروع به عقده گشایی در ورزشگاه ها می کند و مشکلات زیادی را برای فوتبال و ورزش کشور بوجود می آورد.دکتر احمد برجعلی ، روانشناس و عضو هیات علمی دانشگاه علامه طباطبایی علاوه بر تبلیغات نادرست رسانه ها، نبود بسترمناسب برای تخلیه هیجانات و احساسات جوانان و انباشته شدن این هیجانات در طول زمان را از علل مهم رفتارهای پرخاشگرانه تماشاگران می داند.دکتر مهدی رحمتی جامعه شناس و عضو هیات علمی دانشگاه گیلان که سوژه پایان نامه دکترای تربیت بدنی و جامعه شناسی خود را تماشاچیان و طرفداران دو تیم استقلال و پیروزی انتخاب کرده است نیز در مورد علل رفتارهای ناپسند تماشاچیان ، فدراسیون فوتبال را مقصر می داند و معتقد است که این فدراسیون تلاشهای لازم را در این زمینه انجام نداده است به گفته وی فدراسیون فوتبال فقط ادعای فرهنگ سازی در این رشته ورزشی را دارد. در حالی که در طول این چند سال هیچ گونه فعالیت مثبت و قابل توجهی در این زمینه انجام نداده است . سعید مدنی ، مدیر مسوول روزنامه کیهان ورزشی با اشاره به هیجانات تماشاچیان در رقابت های ورزشی معتقد است که شور و نشاط و هیجان جزو طبیعت رقابت و مسابقات قهرمانی است و هیچ کس نمی تواند منکر این قضیه شود. به عقیده وی متاسفانه بسیاری از مسوولین به حضور تماشاچیان در ورزشگاهها هیچ اعتقادی ندارند، به همین دلیل درباره جهت دهی مثبت به این هیجانات هیچ تصمیمی نمی گیرند، در حالیکه مسوولان باید هیجانات تماشاچی را درک کنند و آن را ارزشمند بدانند تا فرصت استفاده درست از این هیجانات به تهدید منجر نشود.دکتر علیرضا دهقان ، استادیار دانشکده جامعه شناسی دانشگاه تهران نیز با اشاره به چگونگی کنترل هیجانات تماشاگران ورزشی ، می گوید: طبیعت ورزش یک امر هیجان زا است . به عقیده این استاد دانشگاه هیجانات مخربی که تماشاچیان را بیش از هرچیز تحریک می کند به رفتار و برخورد بازیکنان و مسوولان ورزشی تیم ها بستگی دارد، بازی جوانمردانه ، رفتار سنجیده و به دور از خشونت در حین بازی از سوی ورزشکاران ، مهم ترین عامل در ایجاد آرامش و کاهش تنش ها و هیجانات کاذب تماشاچیان است .رییس کمیته داوران فدراسیون والیبال ، فدراسیونی که در هفته های اخیر با مشکل تماشاگران روبه رو شده است نیز در این مورد معتقد است که ما نمی توانیم از حضور تماشاچیان جلوگیری کنیم ، چرا که آنها والیبال را دوست دارند و سرمایه های والیبال ایران به شمار می روند. فدراسیون والیبال باید به شهرستانهایی که استادیوم آنها نامناسب است ، اخطار دهد تا سالن مسابقات خود را عوض کنند و از سوی دیگر نیروی انتظامی شهرستان ها و هیات والیبال استان ، باید امنیت لازم را در سالن مسابقات حاکم کند.