ترفند مقاومت مسالمت‌آمیز

به نظر می‌رسد مقامات ارشد حکومت خودگردان و سازمان آزادیبخش فلسطین (ساف) از عدم تحمل احساسات مردمی علیه اقدامات رژیم صهیونیستی به هیچ عنوان شرمسار نیستند. عدنان الدمیری، سخنگوی نیروهای امنیتی حکومت فیاض نیز مداخله نیروهای امنیتی در ممانعت از شکل‌گیری اعتراضات جنبش‌های مردمی ضد‌اقدامات رژیم صهیونیستی را تایید کرد. در واقع بسیاری از فلسطینی‌ها از اقدام مقامات خودگردان فلسطینی در مخالفت با برگزاری راهپیمایی اعتراض‌آمیز بسیار خشمگین هستند. نکته عجیب اینجاست که اگرچه کابینه سلام فیاض مانع برگزاری راهپیمایی مردم فلسطین بر ضد اقدامات اسرائیل می‌شود، ولی در برخی رویدادها و مراسم‌هایی که در مخالفت با سیاست‌های رژیم صهیونیستی برگزار می‌شود به همراه برخی از اعضای کابینه خود و اعضای ارشد جنبش فتح شرکت می‌کند. برخی از منتقدان از این سیاست با عنوان سیاست گزینشی نام می‌برند. دلیل آن نیز این است که حکومت فیاض تنها 2 روستای نعلین و بلعین در شرق رام‌الله را برای برگزاری راهپیمایی تعیین کرده بود. این دو روستا برای برگزاری راهپیمایی بر ضد دیوار نژادپرستانه حائل انتخاب شده و برگزاری راهپیمایی اعتراض‌آمیز در مکان‌های دیگر ممنوع اعلام شده بود. فعالان صلح ساکن سرزمین‌های اشغالی (اسرائیل) و سایر کشور‌ها نیز در این راهپیمایی‌ها شرکت کردند. سلام فیاض از این سیاست به عنوان الگوی «مقاومت مسالمت‌آمیز» نام می‌برد و معتقد است باید از این الگو در سایر شهر‌ها نیز استفاده کرد. جابر سلیمان از ساکنان روستای بلعین در این باره می‌گوید: با گذشت یک سال از اجرای این الگوی مقاومت، رژیم صهیونیستی به اقدامات خود در اشغال سرزمین‌های روستاییان فلسطینی شتاب بیشتری بخشیده است. در واقع رژیم اشغالگر قدس درصدد تداوم ساخت دیوار نژادپرستانه، ایجاد شهرک‌های جدید و گسترش شهرک‌های پیشین است. سلیمان با ابراز تاسف از این حوادث می‌گوید که متاسفانه برخی از فلسطینی‌ها از ما می‌خواهند برای احقاق حق خود و در راستای استفاده از سیاست مقاومت مسالمت‌آمیز به دادگاه‌های این رژیم مراجعه کنیم، اما هم‌اکنون فلسطینی‌ها به این نتیجه رسیده‌اند که دیوان عالی رژیم صهیونیستی نیز تنها درصدد توجیه اقدامات نظامیان این رژیم برخواهد آمد.

در غزه نیز فعالیت‌های متنوعی برای سازماندهی «مقاومت مسالمت‌آمیز» صورت گرفته است. در عین حال سخنگویان جهاد اسلامی و حماس معتقدند حامیان مالی این نوع فعالیت‌ها تنها درصدد اجرای اهداف سلام فیاض در نوارغزه هستند. پس از پایان جنگ 22 روزه رژیم صهیونیستی علیه غزه، برخی از گروه‌های فلسطینی مسوولیت اجرای مقاومت مسالمت‌آمیز را در این منطقه نیز به عهده گرفتند. برگزاری راهپیمایی‌های اعتراض‌آمیز در هفته‌های اخیر علیه کمربند امنیتی رژیم صهیونیستی در طول مرزهای نوار غزه ازجمله این سیاست‌ها بوده است. ارتش رژیم اشغالگر قدس به کشاورزان فلسطینی اجازه نزدیک شدن و حضور در 500متری منطقه مرزی نوار غزه را نمی‌دهند. در واقع این بخش یکی از معدود مناطق کشاورزی باقیمانده در نوار غزه است. همانند راهپیمایی‌هایی که در کرانه باختری انجام می‌شود، در غزه نیز بسیاری از فعالان خارجی در کنار فلسطینی‌ها در این نوع راهپیمایی‌ها حضور پیدا می‌کنند. تظاهرکنندگان با در دست گرفتن پرچم فلسطین، ضد اشغالگری‌های رژیم صهیونیستی شعار سر می‌دهند، اما در نوار غزه، برخلاف کرانه باختری، این شکل مقاومت موجب شکل‌گیری مباحثات سیاسی شدیدی بین گروه‌های مختلف شده است. برخی از مردم از این الگو حمایت می‌کنند، اما بسیاری دیگر نیز نسبت به نیات و اهداف واقعی و پشت پرده این نوع مقاومت بسیار بدبین هستند.

محمود الرزق، هماهنگ‌کننده «کمیته مردمی مبارزه با کمربند امنیتی» می‌گوید: اقدامات نظامیان اشغالگر موجب شده هزاران خانواده فلسطینی از بازگشت به محل زندگی خود محروم شوند و بسیاری از این مناطق نیز خشک و بی‌آب و علف شده‌اند. من زمان زیادی صرف کرده‌ام تا سایر فلسطینی‌ها را به حضور در این مقاومت مسالمت‌آمیز تشویق کنم.

به نظر می‌رسد الرزق مصمم به ادامه فعالیت‌های خود در این زمینه است. اگرچه وی معتقد است این شیوه جایگزین مقاومت مسلحانه نخواهد شد، اما در عین حال مقامات حماس و جهاد اسلامی از این الگو حمایت نمی‌کنند. عبدالله عبدالله، رئیس کمیته سیاسی در پارلمان فلسطین و عضو ارشد جنبش فتح و از نزدیکان محمود عباس، رئیس تشکیلات خود گردان فلسطین در این ارتباط می‌گوید: این شیوه بهترین نوع مقاومت مسالمت‌آمیز است و باید بیش از پیش گسترش پیدا کند. عبدالله در گفتگو با هفته‌نامه الاهرام اعلام کرده که این نوع راهپیمایی‌ها در مقایسه با اشکال دیگر مقاومت موثرتر است، زیرا این شیوه صهیونیست‌ها را به عنوان مجرم و فلسطینی‌ها را قربانی خشونت معرفی می‌کند و ما باید تا زمان تحقق اهداف مشروع خود به این نوع مقاومت ادامه دهیم. این نوع مقاومت موجب حمایت بسیاری از مردم جهان از آرمان‌های ما خواهد شد.

در همین حال صالح البرداویل، از اعضای ارشد جنبش حماس به هفته‌نامه الاهرام گفت: این جنبش تا زمانی که این شیوه، سایر اشکال مقاومت را تحت‌الشعاع خود قرار ندهد با آن مخالفتی نخواهد کرد. البرداویل نسبت به هرگونه محدود کردن مقاومت به تنها مقاومت مسالمت‌آمیز هشدار داده و می‌گوید: این چنین اقدامی تنها در راستای تحقق اهداف صهیونیست‌ها خواهد بود. وی حامیان مالی این نوع راهپیمایی را به اجرای برنامه‌ها و سیاست‌های فیاض و رهبران فتح در کرانه باختری متهم می‌کند. البرداویل از این نوع مقاومت به عنوان «مقاومت تلویزیونی» نام می‌برد که نظامیان رژیم صهیونیستی را بی‌گناه جلوه می‌دهد چرا که آنان را به گونه‌ای نمایش می‌دهد که همانند پلیس سایر کشورها از شیوه‌های ضد شورش و البته مسالمت‌آمیز استفاده می‌کنند؛ در حالی که ارتش این رژیم دور از چشم خبرنگاران و دوربین‌های تلویزیونی از وحشیانه‌ترین شیوه‌ها استفاده می‌کنند. این رهبر حماس میان اشکال مختلف مقاومت مدنی همچون راهپیمایی به سمت خطوط مرزی و مقاومت گسترده مردمی از طریق درگیری‌های مستقیم ازجمله پرتاب سنگ تفاوت و تمایز قائل است. البرداویل معقتد است که مقاومت گزینشی نتیجه مثبتی در پی نخواهد داشت. ابراهیم عبوش، وزیر فرهنگ پیشین در کابینه فیاض و از اساتید علوم سیاسی در دانشگاه الازهر در غزه نسبت به هر دو نوع مقاومت مسلحانه و مسالمت‌آمیز انتقاد دارد و می‌گوید: متاسفانه مقاومت مردم فلسطین بر پایه یک برنامه مشخص ملی استوار نیست. وی در گفتگو با الاهرام گفت: باید از مقاومت مسلحانه و مسالمت‌آمیز در کنار هم استفاده کرد. در عین حال وی با مقاومت مسالمت‌آمیز نیز مخالف است و معتقد است این سیاست نیز گزینشی است و تنها یک مانور سیاسی و تبلیغاتی تلقی می‌شود. به باور وی، کابینه فیاض با این نوع سیاست‌ها تنها درصدد منحرف کردن افکار عمومی است. عبوش در ادامه می‌افزاید: نیروهای امنیتی حکومت فیاض از حضور گسترده مردم در راهپیمایی‌های ضد اشغالگران ممانعت به عمل می‌آورند زیرا واهمه دارند این مشارکت مردمی به مقاومت اصیل و حقیقی ضد رژیم صهیونیستی تبدیل شود. فیاض با حمایت از مقاومت مسالمت‌آمیز می‌خواهد جلوی اشکال دیگر مقاومت مردمی را بگیرد.