در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
سیر در جهانی که در کمال اقتدار و عظمت بر فراز سر ما قد علم کرده، سیر در دنیای زمان، مکان، نور، اندیشه و عشق است. جهانی که اجرام و رخدادهای آن از ابعاد زمینی فراتر و در طول زمان در حرکتند و میشود در آن رازهای سر به مهر بسیاری را جستجو کرد.
این رازهای فراوان چنان در محاق ابرهای عظیم پنهان شدهاند که از دسترس ساکنان امروزه زمین که حتی فرصت نمیکنند تا گهگاه نگاهی به آسمان بالای سرشان بیندازند دور است. پس دستانی هنرمند و صبور باید در کار باشد تا دریچهای از این جهان رمزآلوده را پیش چشم این ساکنان زمینی بگستراند.
عکاسی نجوم به نوبه خود حرفه خاصی است. اگرچه حسین ثابت معتقد است این عکاسی هم بخشی از همان عکاسی طبیعت است اما به گمان من چنانچه دنیای عکاسی از درخت و گل با عکاسی از زیردریا یا عکاسی از حیوانات و حشرات متفاوت است، عکاسی از رخدادهای نجومی نیز حال و هوایی دیگر دارد، حال و هوایی که بیش از هر چیز در عمق و رازآمیزگی عکسها خود را نمایان میکند.
حسین ثابت تبار (سیامک ثابت) متولد مهر 1359 و کارشناس رشته عمران میباشد. ثابت تاکنون عکسهای بسیاری از حوادث مهم نجومی تهیه کرده که تعداد زیادی از آنها حتی ارزش جهانی نیز پیدا کردهاند. اگرچه مشغلههای کاری، فرصت ملاقات حضوری با ایشان را فراهم نکرد اما فناوری روز، کار ما را ساده کرد و توانستیم از طریق دنیای مجازی گفتگویی را با وی ترتیب دهیم که از نظرتان میگذرد:
عکاسی نجومی یعنی چه؟ یک عکاس حرفهای باید دارای چه ویژگیهایی باشد تا بتواند عکسهای نجومی تهیه کند؟
البته لازم به ذکر است که من یک عکاس آماتورم و به صورت حرفهای به این رشته نپرداختم اما اصولا یک عکاس حرفهای نجوم برای اینکه بتواند عکسهای نجومی بگیرد باید مدتی را به صورت آکادمیک در این رشته یا رشتههای وابسته تحصیل کند و پس از آن در رصدخانههای مجهز یا مراکز علمی مربوطه به ثبت عکسهای خود بپردازد.
آیا دید یک عکاس نجوم با یک عکاس طبیعت که از عناصر زمینی عکس میگیرد متفاوت است؟
رخدادها و اجرام نجومی جدا از طبیعت نیستند، بلکه نیمه فراموش شده آن هستند. در هر دو سبک هدف از عکاسی به تصویر کشیدن زیباییهای عالم هستی است و تفاوت عکاسی از پدیدههای نجومی فقط در استفاده از تکنیکهای خاص این شیوه، نسبت به عکاسی از طبیعت است.
مهمترین اصل در عکاسیهای نجومی و عکسبرداری از آسمان چیست؟
پیش از هر چیز علم و آگاهی به آنچه که قصد ثبت و انعکاسش را داریم و اینکه چه پدیده یا واقعه نجومی با چه خصوصیاتی را میخواهیم عکاسی کنیم یکی از اصلیترین اصول در این حرفه است.
دوم: صبر؛ برای گرفتن یک عکس خوب باید منتظر یک شب ایدهآل و گرفتن فریمی عالی از سوژه مورد نظر بود.
سوم: تلاش، استقامت و پشتکار برای ثبت بهترین لحظه از این رخداد است.
و در آخر داشتن تسلط کافی به تکنیکها و شیوههای عکاسی میتواند به ما کمک کند تا از سوژه مورد نظر خود عکسی خوب تهیه کنیم. در کنار همه اینها انتخاب کادر مناسب و زاویه دید تازه نیز نقشی اساسی دارد.
آقای ثابت با چه دوربینی عکاسی میکنید؟
در حال حاضر با Canon 350 DSLR Canon 40 DSLR.
آیا افراد عادی هم میتوانند عکس نجومی بگیرند؟ این کار مستلزم هزینه بالایی است؟
در واقع چندین شیوه برای گرفتن عکس نجومی وجود دارد. در دو نوع آن ما با استفاده از یک دوربین COMPACT ساده یا یک وب کم و حتی دوربین موبایل هم میتوانیم عکسهای نجومی بگیریم.
البته باید در نظر داشت که استفاده از تکنولوژی امکان ثبت بهتر و علمیتری از پدیدههای نجومی را به ما خواهد داد. اما برای علاقمندان به این نوع عکاسی وجود یک دوربین ساده و کمی اطلاعات و دانش کافی خواهد بود.
بهترین زمان برای عکاسی از آسمان چه وقتهایی است؟
بهطور کلی میتوان گفت یک شب آرام و صاف بدون باد و گرد و غبار و هر گونه پدیده جوی همچون مه یا وارونگی و همچنین شبهایی که بدون نور ماه میباشد یک شب خوب برای عکاسی هستند. ولی باید این نکته را هم در نظر گرفت که بیشتر مواقع این پدیدههای نجومی همچون بارشهای شهابی، گرفتها یا مقارنهها و... هستند که عکاسان را به گرفتن یک عکس خوب تشویق میکنند تا یک شب کاملا آرام.
در عکاسی از این پدیدهها در جستجوی چه هستید؟
از کجا آمدهام آمدنم بهر چه بود
به کجا میروم آخر ننمایی وطنم
تا به حال چند تا عکس نجومی گرفتهاید؟
برای گرفتن یک عکس نجومی از چند فریم تا چند صد فریم عکس گرفته میشود ولی با در نظر گرفتن همه این فریمها به عنوان یک عکس، میتوان گفت حدود 160 عکس خوب تا به حال به ثبت رساندم.
بهترین آنها از دید خودتان چه عکسی بوده و این عکس در چه شرایطی گرفته شده؟
سوال سختی است. من تقریبا همه عکسهایم را دوست دارم ولی در کل به سه تای آنها بیش از همه علاقه دارم.
عکسی که از دور قطبی با زمینه قله دماوند در بهمن 1385 در دمای منفی 35 درجه گرفتم، عکس معادن ماه در دمای منفی 25 درجه و همچنین عکسی که از پدیده NLC در ارتفاع حدود4800 متری از سطح دریاهای آزاد در قله سبلان گرفته شد.
در عکسهای نجومی فاصله و زمان خیلی طولانی است. وقتی پشت دوربین نشستید به چه فکر میکنید؟
معمولا سکوت شبهای رصدی وقت خوبی برای فکر کردن به علاقهمندیها میباشد من هم معمولا به سوژههای بعدی که در ذهن دارم و کادرهایی که در آن شب میتوانم بگیرم، فکر میکنم.
تعدادی از عکسهای شما در بسیاری از سایتهای جهانی قرار گرفتهاند. لطفا کمی از جشنوارههایی که در آنها شرکت داشته و رتبه آوردید برایمان بگویید.
من در جشنوارههای مختلفی شرکت کردم که کسب رتبه سوم از اولین جشنواره و مسابقه ملی عکاسی نجومی با نام نگاه آسمانی در سال 1386، رتبه تیم برگزیده عکاسی در هشتمین ماراتن مسیه ایران در کاروانسرای قصر بهرام در سال 1387، رتبه دوم از اولین دوره عکاسی از پدیدههای فیزیکی دانشگاه پلی تکنیک در سال 1388 و راهیابی 4 اثر از 40 اثر برگزیده به جشنواره عکاسی از پدیدههای فیزیکی 1388 از این جمله بود. همچنین یکی از عکسهای من در ماه سپتامبر 2008 میلادی توسط مجله (Spektrum Deutsche Scientific American) به عنوان عکس برگزیده انتخاب شد.
رکورد پایینترین عرض جغرافیایی رصد پدیده NLC در عرض 38 درجه نیز به نام من ثبت شده. ضمن اینکه عکسهای برگزیده روز سایت TWAN،Spaceweather،Space و NASA و به نمایش درآمدن آثارم در بیش از 135 سایت معتبر علمی دنیا نیز از افتخارات عکاسی بنده است.
بزرگترین هدف شما از عکاسی از آسمان چیست؟
لذت بردن از این همه زیبایی موجود در خلقت، اندیشیدن به بزرگی و عظمت آن و همینطور نشان دادن این زیبایی و عظمت به دیگران.
آقای ثابت از دید شما هم آسمان همه جا یک رنگ است؟
نه هر کجای آن یک رنگ است.
اگر یک روز بیدار شوید و آسمان را سر جایش نبینید؟
به سلامت چشمانم شک میکنم.
اگر مدتها آسمان ابری باشد، مثلا یک ماه، چه احساسی دارید؟
احساسی سر شار از لذت عکس گرفتن از ابرها، چون ابرها را خیلی دوست دارم.
چه وقتهایی بیشتر به آسمان نگاه میکنید؟
تقریبا هر موقع که بشود.
اگر سقف خانهتان شیشهای بود؟
همیشه زیر آن شیشه بودم.
وقتهایی که آسمان در لنز دوربینتان تار میشود یعنی؟
لنز دوربینم کثیف شده...
اگر یک روز یک سفینه فضایی ببینید؟
حتما از آن عکس میگیرم.
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: