سرشماری به کمک علوم قرن بیست و یکم

امروزه با توجه به هزینه کمتر، در کنار افزایش سرعت و دقت آمارگیری‌های نمونه‌ای، برنامه‌ریزان و مسوولان آمارگیری می‌کوشند حتی‌الامکان از این روش استفاده و از سرشماری‌ها به دلیل هزینه بالا و دارا بودن اشکالات پوششی و محتوایی کمتر استفاده کنند. به همین دلیل هم اگرچه تقریبا تمام کشور‌های جهان به طور منظم تعداد افراد کشور را شمارش می‌کنند، ‌اما بیشتر آنها تنها هر 10 سال یک‌بار جمعیت را سرشماری می‌کنند. در این میان و به اعتقاد کارشناسان، هرچند هر روز آمارگیری‌های نمونه‌ای جایگاه بهتری پیدا می‌کند، اما مطمئنا نمی‌تواند از اهمیت سرشماری بکاهند.

به طور معمول در سرشماری اطلاعاتی همچون میزان درآمد افراد، چگونگی محل زیست، متاهل یا مجرد بودن و تعداد فرزندان خانواده مورد سوال قرار می‌گیرد. اما در تازه‌ترین سرشماری که در هند از اول آوریل امسال، آغاز شده و بزرگ‌ترین سرشماری در سراسر جهان هم به شمار می‌رود، تفاوت‌های شگرفی چه در شیوه کار و چه در مواد مورد سوال لحاظ شده است.براساس اعلام مسولان هندی هزینه این سرشماری که در 2 قسمت انجام می گیرد، بالغ بر نیم میلیارد دلار برآورد شده است. اما نکته جالب توجه این سرشماری صرف‌نظر از هزینه‌بر بودن و وسعت پوششی آن، استفاده از فناوری بیومتریک Biometric است.

بیومتریک به طور کلی نمونه‌ای از فناوری‌های نوظهور در عرصه دنیای ارتباطات و اطلاعات یا به قولی شاه کلید ورود به دنیای اطلاعات و کنترل ارتباطات است. این فناوری نوظهور خیلی زود جای خود را در دنیای علم و فناوری باز کرد؛ به طوری که تنها چند سال پس از نخستین دستاوردهای این علم، در گزارشی که از سوی دانشگاه MIT منتشر شد، از بیومتریک به عنوان یکی از 10 فناوری جدید که دنیا را تغییر خواهدداد، نام برده شد.

به طور کلی در این روش از مشخصات فیزیکی و رفتاری همچون اثر انگشت، اسکن دست، صورت وچشم و... استفاده می‌شود. اما مقام‌های هند اعلام کرده‌اند سرشماری از جمعیت خود را که بیش از یک میلیارد نفر است، برای اولین بار با گرفتن عکس و انگشت‌نگاری از همه افراد بالای 15 سال سن کشور خود شروع کرده‌اند.

قرار است در مراحل بعدی دولت هند از اطلاعات جمع‌آوری شده برای ایجاد پایگاه اطلاعاتی ملی براساس فناوری بیومتریک (از جمله قرینه‌نگاری)، استفاده کند. در نهایت برای همه مردم هند کارت شناسایی بیومتریک صادر خواهد شد.

در این پروژه بیش از 5‌/‌2 میلیون نفر آموزش دیده و موظف شده‌اند طی یک سال آینده از هموطنان خود در باره موضوعات مختلف از جمله مذهب و نوع شغل سوال کنند. آنها همچنین از این فرصت استفاده خواهند کرد و از افراد بالای 15 سال درباره استفاده از تلفن همراه، اینترنت، داشتن حساب بانکی و دسترسی به آب آشامیدنی سالم سوال خواهند کرد. البته این سرشماری بی‌سابقه در حالی در کشور هند انجام می‌شود که علاوه بر دولت این کشور که به جمع‌آوری منبع معتبر از اطلاعات اولیه کشور نیازمند است قرار است نتایج آن در دسترس شرکت‌های خصوصی حاضر در هند هم قرار گیرد تا به کمک این اطلاعات، بازارهای بالقوه برای محصولات خود را شناسایی کنند.

به این ترتیب، در حالی که دفتر سرشماری آمریکا امکان سرشماری دقیق و مقرون به صرفه را بدون استفاده از آمارگیری نمونه‌ای ناممکن می‌داند و سرشماری را روشی سنتی می‌داند، هندی‌ها از کشورهای دیگر پیشی گرفته‌اند و با استفاده از علوم جدید قرن بیست و یکم وارد فاز جدیدی از روش‌های سرشماری شده‌اند.