1388: خوب، بد، زشت

معجزه وایمکس: امسال، مهم‌ترین مساله خبرساز در حوزه فناوری اطلاعات و ارتباطات کشور، بی‌گمان ارائه خدمات وایمکس توسط ایرانسل بوده است. این اتفاق به معجزه می‌ماند، اما راستش را بخواهید، هرجور حساب می‌کنیم، می‌بینیم یک جای کار می‌لنگد. این‌طور نمی‌شود که ما پای خط دایل‌آپ و ADSL ثابت برای یک کانکشن در حد معمولی دلمان لک بزند و از آن طرف هم موبایل و پیامک‌مان هی بازی دربیاورد، اما یک اینترنت چندگیگ بر ثانیه همراه داشته باشیم! خوب فعلا بهتر است نفوس بد نزنیم و ببینیم در سال آینده کار این وایمکس به کجا می‌کشد؟

رخ‌نمایی ساتنا: ساتنا یا «سامانه تسویه ناخالص آنی» (RTGS) پس از راه‌اندازی سیستم‌های الکترونیکی داخلی بانک‌های گوناگون کشور و سپس اتصال آنها از طریق شتاب یا « شبکه تبادل اطلاعات بین بانکی» و دسترسی عموم به آنها از برخی روش‌ها مانند دستگاه‌های خودپرداز، گام دیگری بود که دسترسی دارندگان حساب در هر یک از بانک‌ها از طریق اینترنت را به دیگر بانک‌‌های کشور فراهم می‌آورد.

درصورتی که استفاده از ساتنا در میان عموم نهادینه شود، میزان قابل توجهی در وقت و هزینه کاربران صرفه‌جویی خواهد شد و ما هم وظیفه خود می‌دانیم که تا جای ممکن در نهادینه شدن استفاده از اینگونه خدمات الکترونیکی در میان مردم بکوشیم.

البته این سیستم فعلا محدودیت‌هایی نیز دارد (مانند محدودیت زمانی انتقال و عدم تشخیص خودکار هویت گیرنده) که صد البته می‌دانیم با توجه به تحریم‌ها و دیگر محدودیت‌های بین‌المللی، برپایی همین سیستم کنونی هم خودش یک شاهکار است.

تونل توحید: چه ربطی دارد؟! از نظر ما از آغاز تمدن بشری و حتی قبل از آن، هر چه پیشرفت و ارتقاء صورت گرفته، به‌خاطر افزایش ابزارهای ارتباطی بوده است: از زبان و خط و جاده و نامه و روزنامه گرفته تا تلفن و تلویزیون و اینترنت، همه قابل ستایش‌اند و سودمند. برای ما فرق نمی‌کند؛ برای پدیدآورندگانش یک پدر‌بیامرز می‌گوییم.

آمد و نیامدهای اپراتور سوم: این داستان دیگر نخ‌نما شده؛ از بس که همه درباره‌اش گفته‌اند و نوشته‌اند و اخبار متناقضش را هی تایید و تکذیب کرده‌اند. به‌واقع این خیلی بد است که در کشور ما هنوز یک اجماع اندیشه و رای یا توانمندی اجرا در میان مسوولان وجود ندارد که دست‌کم بتوان اپراتور مخابراتی را تعیین کرد.

ورود شرکت مخابرات به خدمات ADSL: تا آنجا که ما سراغ داریم، طبق مصوبات دولت و مجلس و مهم‌ترین آنها، اصل 44 قانون اساسی، قرار بود که دولت در گسترش خصوصی‌سازی خدمات عمومی بکوشد. شاید هم به همین دلیل بوده که به‌علت گرانی و بی‌کیفیتی خدمات ADSL ارایه شده توسط شرکت‌های خصوصی شرکت مخابرات خودش به‌عنوان ارائه‌کننده جزء وارد این عرصه شد.

قطعی پیامک و اینترنت: این داستان را هم که دیگر همه باخبرند و دم خروسش هم که پیداست! چند ماهی است که در برخی مواقع، یک‌دفعه لنگر کشتی می‌افتد روی فیبرنوری یا عملیات کابل‌برگردان می‌شود یا باد می‌زند دکل‌ها را می‌اندازد و اینترنت و موبایل غش می‌کنند. اما به‌راستی این در شان کشوری مانند ایران در قرن 21 است؟ البته نباید بگوییم که در 21؛ زیرا کشور ما دست‌کم دوبرابر این زمان پیشینه و تاریخ مدون در زمینه ارتباطات (از راه شاهی و خط تا پست و ارتباطات دیوانی) دارد.

سوتی‌های IT مسوولان: ما نمی‌گوییم که همه مسوولان باید در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات استادتمام باشند. اما معتقدیم که یک حداقل آگاهی باید از این قضیه داشته باشند یا با مشاوران خبره مشورت کنند یا دست‌کم در زمینه‌هایی که تخصص ندارند با احتیاط بیشتری سخن بگویند. قضیه جی‌میل فرماندار محترم گتوند و کنترل تمامی ایمیل‌ها و پیامک‌ها که با آنتی‌پراکسی هم نمی‌شد جلویش را گرفت را قبلا گفته بودیم، حالا این خبر که خبرگزاری فارس منتشر کرده و هنوز هم روی وب‌سایت رسمی فرمانداری قم قرار دارد را ملاحظه بفرمایید: «نمایشگاه تخصصی فناوری اطلاعات و ارتباطات در 42غرفه خدمات و اطلاعات رایانه‌ای در قالب سخت‌افزار، نرم‌افزارهای علوم اسلامی و دوربین‌های مدار بسته (!) و... در اختیار علاقه‌مندان قرار می‌دهد.»

امیدوارم که یادداشت آخر سال آینده، پر از «خوب‌ها» و کم از «بدها» و بدون «زشت‌ها» باشد. پیشاپیش نوروز فرخنده باستانی را به همه شما شادباش می‌گوییم.

امیرشهاب شاهمیری