آسیب‌دیدگی سیستم عصبی

انواع حاد

اختلالات حرکتی و بی‌قوتی اندام‌ها در نوع حاد در اثر ضربه به ناحیه نخاع، عفونت‌های نخاع مانند آبسه‌های نخاعی یا عفونت‌های ویروسی، التهاب نخاع (میلیت)، تومورهای خونریزی‌دهنده، بیماری‌های تخریب‌کننده اعصاب اندام‌ها، دیسک‌های حاد، فلج اطفال یا سکته‌های مغزی ایجاد می‌شود. آبسه‌های مغزی و نخاعی در اثر فشار عفونت روی مراکز حرکتی، دیسک‌های حاد به علت فشار روی ریشه عصب و سکته‌های مغزی نیز بسته به منطقه گرفتار شده در مغز موجب اختلال حس و حرکت در دست، پا یا هر دو می‌شوند.

انواع تحت حاد

در نوع تحت حاد بیماری که فرد دچار اختلال حرکتی شده است، بیمار به مرور زمان دچار اختلال ادراری و اختلال حس در اندام‌ها نیز شده و بیماری کم‌کم تشدید می‌شود. بیماری‌های عضلانی اعصاب محیطی، بیماری‌های تحلیل برنده عضلانی (دیستروفی)، کمبود ویتامین ب12 و بیماری‌های نرون‌های حرکتی در نخاع (ALS) از این دسته‌اند. اما بعضی اختلالات روحی مثل بیماری‌های روان تنی، اختلالات شخصیتی و بعضی انواع بیماری‌های افسردگی هم این بیماری را تشدید می‌کنند.

انواع مزمن

در موارد مزمن فشار‌های طولانی‌مدت روی ریشه‌های عصب در اثر دیسک یا رماتیسم نخاعی، عفونت‌های مزمن نخاع مثل سل نخاعی یا سل مهره‌ها با فشاری که روی نخاع وارد می‌کند موجب فلج می‌شود. بیماری دیابت نیز در اثر آسیب به اعصاب محیطی و اندام‌ها، موجب احساس بی‌قوتی در پاها، سوزن سوزن شدن یا خواب رفتن اندام و حتی فلج عصب صورت و چشم می‌شود که با درمان دیابت و کنترل قند خون از پیشرفت آن جلوگیری می‌شود.

گاه فلج اندام‌ها موقتی و گذراست؛ مثل بی‌حسی دست یا پا در افراد مبتلا به میگرن که در بعضی از انواع میگرن ایجاد می‌شود یا کسانی که دچار سکته مغزی گذرا شده‌اند که در این افراد بهبودی پس از چند دقیقه تا 24 ساعت حاصل می‌شود.

در اطفال نیز بروز بیماری‌های عضلانی مادرزادی یا ارثی کودک را دچار اختلال در راه رفتن کرده و بسته به نوع آن ممکن است وی را زمینگیر کند. اما باید توجه داشت هر نوع اختلال در راه‌رفتن بیماری عضلانی مادرزادی نیست، زیرا گاه اختلال در سیستم دفاعی بدن نیز موجب التهاب فیبر‌های عضلانی شده و توان عضلات دست و پا را می‌گیرد. در این بیماری بتدریج بیمار توان شانه کردن مو، دوش گرفتن و نشست و برخاست سریع را از دست می‌دهد. درمورد درمان با دیدن هرگونه اختلال حس و حرکت در تمام موارد ذکر شده بایستی هر چه زودتر به متخصص مغز و اعصاب مراجعه تا درمان‌های تخصصی انجام پذیرد.

دکتر بهروز نیکنام
متخصص مغز و اعصاب