تحریم ‌ایران و هشت‌پای چینی

نقشی که گاه با کانون‌های قدرت جهانی رفاقت داشته و گاه به سمت رقابت گرایش داشته است.

این نقش با داشتن تمامی مولفه‌های قدرت کلاسیک از یک اهرم پیش‌برنده سود می‌گیرد و آن اقتصاد است.

اقتصاد هشت پایی چینی چنان چنبره‌ای روی نظام بین‌الملل زده است که هیچ گوشه‌ای از این جهان خارج از دسترس این اقتصاد با نرخ رشد 2 رقمی نیست. 5 قاره دنیا همراه اقیانوس‌ها و جو زمین را 7 پای این هشت پایی در سلطه دارد که یک پای آن هم اضافه است!

اقتصاد چین با رشد خیره‌کننده 9 درصدی در سال، هیولایی اقتصادی است که در خاورمیانه و آفریقا بدون هیچ رقیبی به شکلی لجام‌گسیخته گسترش می‌یابد و رقیب قدرتمند قدرت‌های بزرگ دیگر در آسیا، اروپا و آمریکاست.

حکومت کمونیستی چین رشد نامتوازن را در عرصه‌های سیاسی، ‌اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تجربه کرده. با این حال، منافع اقتصادی روزافزون چین همپوشانی گسترده‌ای با رویکردهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای این کشور دارد. رویکردهایی که در مواجهه با کشورهای حوزه نفوذ راهبردی یکجانبه را نشان می‌دهد.

تراز تجاری یکطرفه چین با ایران و واردات کالای مصرفی ارزان ‌قیمت و بی‌کیفیت چینی بسیاری از تولیدکنندگان ایرانی را از بازار بیرون رانده و موجب بیکاری بسیاری دیگر از کارگران ایرانی شده است. تنها در یک نمونه آن واردات بی‌رویه منسوجات چینی در چند سال گذشته در کمتر از چند ماه موجبات ورشکستگی بیش از 15 کارخانه نساجی در ایران را فراهم کرد.

همچنین اقدام چین برای ساخت شهر فرش کاشان در حاشیه پکن سبب شده تا در بسیاری از بازارهای جهانی اکنون فرش تولید چینی با اعتبار و نقش و نگار ایران به فروش برسد.

چین نه‌تنها در بازار اقتصادی ایران که در بسیاری از دیگر کشورها از سیاست تعدیل بهره می‌گیرد. سیاستی که در بسیاری موارد بیرحمانه و کشنده است.

اگرچه این هم به اقتصاد بزرگ چین برمی‌گردد که تا جایی که تولیداتش را به قیمت ارزان‌تر از تولید داخلی به بازار عرضه می‌کند و پس از آن هم می‌‌کوشد با برخی تولیدکنندگان نیز وارد معامله شود و آنها را راضی کند که تولید خود را متوقف کنند و با سود بیشتر عرضه‌کننده کالاهای چین باشند.

از این منظر می‌توان دلایل مخالفت چین با تحریم ایران را بیشتر درک کرد؛ چراکه چین نه‌تنها نسبت به ایران که در مواجهه با دیگر کشورها هم تمایل خاصی به استفاده از گزینه تنبیهی و تحریم‌های تجاری و بازرگانی شورای امنیت ندارد ؛ چراکه این راهبرد بیش از همه به اقتصاد چند وجهی چین ضرر می‌رساند.