دیابت بارداری

روزهای اول بارداری مهم‌ترین زمان شکل‌گیری اندام‌های جنین است و برای داشتن نوزاد سالم در روزهای اول بارداری باید قند خون در حد مطلوب کنترل شده باشد. برای نیل به این مقصود آنان باید زیر نظر دائمی پزشک متخصص با استفاده از گلوکومتر هر روز قند خون خود را کنترل کنند.

همچنین معاینه چشم‌ها باید قبل از شروع بارداری صورت گیرد و در صورت وجود عارضه درمان صورت پذیرد زیرا در دوران بارداری آسیب‌های چشمی سیر تندتری پیدا می‌کنند. از آنجایی که در دوران بارداری استفاده از داروهای خوراکی ممنوع است از زمان تصمیم به باردار شدن مادر باید تزریق انسولین را شروع کند. به این ترتیب هم کنترل قند بهتر صورت می‌گیرد و هم قبل از شروع بارداری مادر استفاده صحیح از انسولین را فرا می‌گیرد و جنین نیز در معرض عوارض قرص‌های دیابت قرار نمی‌گیرد.

دسته دوم را تعداد زیادی از مادران سالم در برمی‌گیرد که درشروع بارداری دچار دیابت نیستند ولی با بزرگ شدن جفت و جنین دچار دیابت بارداری می‌شوند. احتمال ابتلا به این بیماری در خانم‌های دارای اضافه وزن یا دارای سابقه‌فامیلی دیابت بیشتر از دیگران است. توصیه می‌شود که مادران در هفته 24 تا 28 دوران بارداری تست تحمل گلوکز انجام دهند و وجود دیابت بررسی شود. در صورتی که مادر نتواند با رژیم غذایی قند خون را به حد طبیعی برساند باید سریعا درمان با انسولین شروع شود. کنترل هر روز قند خون در منزل و مراجعه مرتب به پزشک از ارکان درمان این بیماری هستند.

در صورت کنترل صحیح قند خون می‌توان از ایجاد عوارض قند بالا روی جنین که شامل بزرگی بیش از حد جنین، افت قند یا افت کلسیم در نوزاد و زایمان زودرس می‌باشد پیشگیری کرد و عوارض زایمان را به حداقل رساند.

خوشبختانه اکثر این مادران پس از تولد نوزادشان قند خون طبیعی پیدا خواهند کرد، اما این مادران در سال‌های بعد در معرض دیابت خواهند بود و باید قند خون خودرا مرتب کنترل کنند.

تحقیقات انجام شده ثابت می‌کند احتمال ایجاد دیابت طی 20 سال پس از زایمان در خانم‌ها باسابقه دیابت بارداری حدود 50 درصد است و این احتمال رابطه زیادی با اضافه وزن و نداشتن فعالیت بدنی دارد.

دکتر رضا کریمی
متخصص بیماری‌های داخلی