40 سال سرمایه‌گذاری‌ روی هوا

ماجرا از این قرار است که سال ‌1336 زمین موقوفه ورزشگاه حیدریان خالی از هرگونه بنای ساختمانی با توافق متولیان آستانه مقدسه قم به منظور احداث ورزشگاه به صورت اجاره در اختیار اداره کل تربیت بدنی استان قرار می‌گیرد و تربیت بدنی نیز طی این سال‌ها با صرف میلیاردها تومان از اعتبارات ورزش کشور این زمین را تبدیل به یک مجموعه ورزشی کامل شامل ورزشگاه فوتبال، سالن‌های ورزشی فوتسال، والیبال، بسکتبال، هندبال، کشتی، باستانی، وزنه‌برداری، بدمینتون، پیست، دوومیدانی، استخر سرپوشیده، خوابگاه ورزشی، دفتر هیات‌های ورزشی، ساختمان اداره کل تربیت بدنی و زمین‌های ورزشی روباز می‌کند تا جایی که طی این سال‌ها، تمامی برنامه‌های رسمی و معتبر ورزش قم در سطوح ملی، بین‌المللی و داخلی در این مجموعه رقم می‌خورد.

در این میان به روایتی از ابتدا تاکنون و به روایتی دیگر از سال 81، اجاره‌بهایی نیز بابت زمین موقوفی پرداخت نشده است و به همین دلیل هم سرانجام با حکم قضایی و با شکایت مسوولان آستانه مقدسه، این مجموعه ورزشی ابتدا پلمب شده و سپس از دست مسوولان ورزش استان خارج و در اختیار آستانه مقدسه قرار ‌می‌گیرد.

ورزشگاه شهید حیدریان قم تاکنون 3 بار با شکایت‌های آستانه مقدسه حضرت معصومه (س) پلمب شده است، که آخرین مورد آن به طلب 5‌‌میلیارد تومانی آستانه بابت اجاره‌های معوقه سال‌های 83‌‌و 84 برمی‌گردد.

در این باره محمد ملاعسگری، مسوول امور حقوقی اداره تربیت بدنی استان قم می‌گوید پس از آن که آستانه در سال 1383 برای سند اعیانی، درخواست 5 میلیارد تومان از سازمان تربیت بدنی کرد، دولت‌های هشتم و نهم در کمک‌های 14 میلیارد تومانی به آستانه، این 5 میلیارد تومان بدهی تربیت بدنی را نیز لحاظ کرده‌اند که البته این موضوع مورد پذیرش آستانه نیست و آنها این مبلغ را به عنوان کمک به بهسازی اطراف حرم قلمداد کرده‌اند.

البته تمام مطالبات آستانه مقدسه حضرت معصومه بابت زمین موقوفی ورزشگاه شهید حیدریان، به همین 5 میلیارد تومان خلاصه نمی‌شود و تولیت آستانه معتقد است آنها باید مبلغ 40 میلیون تومان بابت اجاره و 40 میلیارد تومان بابت زمین به آستانه بدهند. آیت‌الله علی‌اکبر مسعودی خمینی، در این باره می‌گوید: «ورزشگاه شهید حیدریان به مدت 40 سال است که در اختیار تربیت بدنی است و این اداره تاکنون مبلغی بابت پرداخت بدهی و اجاره‌بها پرداخت نکرده است. ضمن این که در این مدت شرایط وقف هم رعایت نشده است و ما بابت این مساله از 10 سال پیش به مسوولان تربیت بدنی استان اخطار داده بودیم.»

فعالیت ورزشی بدون مجوز

اگرچه، تولیت آستانه مقدسه حضرت معصومه(س)، اداره کل تربیت بدنی استان قم را به رعایت نکردن موازین شرعی و شرایط وقف متهم می‌کند، اما اداره مجموعه ورزشی حیدریان از سوی آستانه نیز با توجه به این که مجوز فعالیت و بهره‌برداری ندارد، قانونی نیست. جهان‌بینی، مدیر اداره کل تربیت بدنی استان قم با تایید این موضوع که مجموعه ورزشی شهید حیدریان در حال حاضر فاقد پروانه فعالیت است، به «جام‌جم» می‌گوید: «هرگونه فعالیت ورزشی در محلی که پروانه بهره‌برداری ندارد غیرمجاز است. اداره کل تربیت بدنی استان قم به عنوان تنها متولی ورزشی استان، تنها مرجع صلاحیت‌دار برای صدور پروانه بهره‌برداری است. از این رو با شرایط موجود اگر در حال حاضر در مجموعه ورزشی حیدریان اتفاقی برای ورزشکاری بیفتد با توجه به آن که آن مجموعه پروانه‌ فعالیت ندارد، از بعد حقوقی هیچ‌گونه حمایتی از فرد آسیب دیده نمی‌توان کرد»!

سلب اختیارات تربیت بدنی

هرچند محسن اصلانی، مسوول دفتر حقوقی آستانه مقدسه حرم مطهر حضرت معصومه(س) ادعا کرده آستانه ورزشگاه شهید حیدریان قم را به بهترین شکل ممکن اداره خواهد کرد، اما باید پذیرفت مدیریتی غیر از مدیریت اداره تربیت بدنی استان قم بر مجموعه فوق، علاوه بر بروز خسارت‌های مادی، می‌تواند آثار و تبعات اجتماعی منفی برای جامعه جوان و اقشار مختلف مردم خصوصا قشر ورزشکار استان قم به همراه داشته باشد.

جهان‌بینی، مدیر اداره کل تربیت بدنی استان قم با بیان آن که هر بخش متولی خاص خود را دارد، اداره امور ورزش از سوی بخشی غیرورزشی را اولین ایراد مدیریت آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) بر مجموعه ورزشی حیدریان می‌داند و در ادامه می‌گوید: در دوره گذشته، عمده مکان‌های این مجموعه ورزشی در اختیار هیات‌های ورزشی استان بود و به صورت تخصصی و فنی از آنها استفاده می‌شد و به تبع آن، از محل درآمد‌های موجود، برای اداره امور ورزش نیز هزینه می‌کردند اما اگر قرار باشد آستانه مدیریت مجموعه را برعهده داشته باشد، نه‌تنها درآمدهای حاصله خرج ورزش نخواهد شد که اداره کل تربیت بدنی هم برای میزبانی از تورنمنت‌های مختلف از خود اختیاری نخواهد داشت.

بهمن نیکخو، مدیر سابق اداره کل تربیت بدنی استان قم که به‌عنوان مشاور علی سعیدلو، رئیس سازمان تربیت بدنی انجام وظیفه می‌کند نیز بر این باور است که اگر ورزشگاه شهید حیدریان به اداره کل تربیت بدنی برنگردد، فعالیت‌های اصلی اداره کل تربیت بدنی استان با چالش جدی روبه‌رو خواهد شد. او در این باره به «جام‌جم» می‌گوید: «با توجه به آن که ساختمان اداره کل تربیت بدنی، دفاتر هیات‌های ورزشی، تنها سالن مسابقاتی استان، تنها خوابگاه ورزشی و سالن‌های بعضی رشته‌های تخصصی در این مجموعه قرار دارد، در اختیار نداشتن این مجموعه از سوی اداره کل تربیت بدنی قطعا اثرات قابل توجهی خواهد داشت.»

نیکخو در عین حال معتقد است، اگر آستانه مقدسه خود را با سیاست‌هایی که سازمان ورزش برای تقویت بخش قهرمانی تعریف کرده هماهنگ کند، باز هم این موضوع منجر به پیشرفت ورزش قم نخواهد شد و شاید تنها تا حدودی از تبعات منفی‌ اداره ورزش از سوی ارگانی غیرورزشی بکاهد: «بدون شک اگر قرار باشد مجموعه شهید حیدریان توسط آستانه اداره شود، آنها برای تک تک اماکن ورزشی آن، برنامه‌ریزی می‌کنند تا به درآمدزایی برسند. در چنین شرایطی، اختیار بهره‌برداری از سالن‌های مختلف مجموعه از اداره کل تربیت بدنی سلب می‌شود و دیگر تربیت بدنی این قدرت را نخواهد داشت که در هر زمان برای میزبانی از مسابقات مختلف ورزشی اعلام آمادگی کند.»

تلاش‌ نافرجام

به دنبال واگذاری مجموعه ورزشی شهید حیدریان قم به آستانه مقدسه حضرت معصومه(س)، جلسه کارگروه توسعه و عمران استان قم با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی و نمایندگان مردم قم در مجلس شورای اسلامی، معاون اجرایی رئیس‌جمهور، وزیران اقتصاد و دارایی، نیرو و رفاه، معاون پارلمانی و امور مجلس سازمان تربیت بدنی و استاندار قم در تهران برگزار و مقرر شد مطالبات آستانه مقدسه قم از محل اعتبارات وزارت اقتصاد و دارایی پرداخت شود. در همین ارتباط جلسه مشترکی هم 9 مهرماه با حضور شمس الدین حسینی، وزیر امور اقتصادی و دارایی و آیت‌الله مسعودی خمینی، تولیت آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) برگزار شد تا نحوه پرداخت مطالبات آستانه و مقدار آن مشخص شود.

در آن جلسه که البته به حل موضوع نینجامید 2 پیشنهاد از سوی آستانه مطرح شد؛ اول آن که ورزشگاه شهید حیدریان دراختیار تولیت آستانه مقدسه قرار گیرد و تنها اداره کل تربیت بدنی بر فعالیت آنها نظارت کند و دوم آن که، از سوی گروهی از کارشناسان مورد قبول طرفین دعوا (سازمان تربیت‌بدنی و تولیت آستانه مقدسه) ورزشگاه شهید حیدریان قیمت‌گذاری شود تا تربیت بدنی در صورت تمایل نسبت به خرید آن اقدام کند.

البته پیشنهاد دوم پس از آن که تولیت آستانه عنوان کرد با نظر کارشناسانش، زمین مجموعه 40 میلیارد تومان قیمت‌گذاری شده است، از سوی وزیر اقتصاد و دارایی مطرح شد تا بر این اساس یک گروه جدید از 2 طرف زمین را قیمت‌گذاری کنند.

جهان بینی، مدیرکل تربیت بدنی استان قم ضمن اشاره به مذاکرات صورت گرفته در آن جلسه می‌گوید: «در آن جلسه وزیر اقتصاد و دارایی قصد داشت ضمن پرداخت 5 میلیارد تومان از طلب آستانه، هماهنگی‌های لازم را برای پرداخت بقیه مطالبات در سال آینده انجام دهد، اما آستانه ضمن مطالبه 10‌میلیارد تومان پول، شرایط دقیق پرداخت مابقی مطالبات را طلب کرد و بعد هم بحث مطرح کردن آن پیشنهادها به میان آمد.»

جهان بینی می‌افزاید: «پس از طرح این دو پیشنهاد با رئیس سازمان تربیت بدنی، وی نیز راهکار سومی را با این مضمون مطرح کرد که طی آن سرمایه‌گذاری‌هایی که تربیت بدنی در اعیانی آن مجموعه انجام داده نیز همچون مطالبات آستانه مشخص شود تا پس از آن نسبتی براساس سرمایه‌ای که هر دو طرف دارند، تعیین شود. نظر علی سعیدلو بر این بود که مجموعه ورزشی شهید حیدریان را اداره کل تربیت بدنی استان قم مدیریت کند اما درآمدها به همان نسبت بین طرفین تقسیم شود. این موضوع روز 27 آبان از سوی رئیس سازمان تربیت‌بدنی به دکتر حسینی ابلاغ شد تا بر اساس آن نظر تولیت آستانه مقدسه پرسیده شود که البته آن نیز منجر به گشایش موضوع نشد»!

در این میان فرمانداری استان قم و دیگر نمایندگان این استان در مجلس شورای اسلامی نیز بارها بابت بازگرداندن ورزشگاه شهید حیدریان به تربیت بدنی قم وعده‌هایی دادند که تا امروز هیچ‌یک از آنها محقق نشده است.

نگران از تغییر کاربری مجموعه

هرچند در ظاهر، دریافت حق موقوفه و اجاره‌بها، تنها دلیل آستانه مقدسه برای اتخاذ چنین تصمیم سختگیرانه در مقابل تربیت بدنی قم است، اما آنچه نگرانی‌ها را در روزهای اخیر افزایش داده، تصمیم ناگهانی آستانه برای تغییر کاربری مجموعه ورزشی شهید حیدریان است؛ اتفاقی که در چند سال گذشته توسط آستانه در برخی مکان‌های دیگر نظیر پارک تفریحی سالاریه و استخر پارک شهید قم رخ داده و نارضایتی مردم را به دنبال داشته است.

در این میان اصلانی، مسوول دفتر حقوقی آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) تاکید دارد:‌ «پس از آن که مدیریت ورزشگاه شهید حیدریان در اختیار آستانه حضرت معصومه(س) قرار گرفت، کاربری ورزشی آن حفظ شده و آستانه تغییر کاربری ورزشگاه را به صلاح شهر قم نمی‌داند. اما جهان‌بینی، مدیرکل تربیت بدنی استان به مواردی اشاره می‌کند که در نوع خود شنیدنی است:

«آستانه پس از در اختیار گرفتن مجموعه ورزشی شهید حیدریان، در اولین اقدام تابلوی اداره کل تربیت‌بدنی استان قم را پایین آورد و با نصب تابلوی «بنیاد سرمایه‌گذاری اقتصادی و توسعه پایدار» کاربری دفتر امور هیات‌های ورزشی استان را تغییر داد تا اکنون این مکان محل اسکان مهندسان و کارکنان بخش سرمایه‌گذاری باشد.»

جهان‌بینی در مثالی دیگر به زمین بدمینتون مجموعه ورزشی حیدریان اشاره می‌کند: «تا پیش از این، سالن بدمینتون فقط به برگزاری مسابقات و تمرینات بدمینتون اختصاص داشت، اما امروزه دوستان ما در آستانه، سالن را نصف کرده‌اند و با پهن کردن تاتامی در آن، به عنوان محل برگزاری مسابقات کاراته از آن استفاده می‌کنند. یعنی برگزاری مسابقات کاراته و بدمینتون در کنار هم! من نمی‌دانم این با کدام ادبیات فنی سازگاری دارد. بعد هم که این مساله با اعتراض ورزشکاران روبه‌رو شد، گفتند ما اینجا را با کاربری ورزشی گرفتیم نه کاربری بدمینتون! این موارد شاید در کوتاه‌مدت اثرات منفی‌اش را نشان ندهد، اما در دراز مدت قطعا مشکلاتی را برای ورزش استان در بر خواهد‌داشت.»

موخره

الان بیش از 5 ماه است که ورزشگاه شهید حیدریان به عنوان یکی از بزرگ‌ترین مجموعه‌های ورزشی کشور که در مرکزی‌ترین و بهترین نقطه شهر قم واقع شده، از دست مسوولان ورزش استان خارج و به آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) واگذار شده و این درحالی است که دولت و مسوولان نظام، این روزها مهم‌ترین دغدغه خود را متوجه امور فرهنگی کرده‌‌اند.

جهان‌بینی با اشاره به موقعیت خاص شهر قم به لحاظ فرهنگی و اجتماعی و کمبود مکان‌های ورزشی و تفریحی در استان، این اتفاق را تهدیدی جدی برای ورزش و جوانان قم قلمداد می‌کند.

وی در پایان صحبت‌های خود می‌گوید: «امیدواریم هر چه زودتر مشکلات مجموعه ورزشی حیدریان که مربوط به سال‌های گذشته است، با تامین مطالبات آستانه مقدسه حضرت معصومه(س) رفع شود و خللی که در این ماه‌های گذشته بر سر راه توسعه و پیشرفت ورزش استان قم به وجود آمده، از بین برود و جوانان استان با فراغ بال به ورزش قهرمانی بیندیشند.

رضا پورعالی