سرنخ این کلاف سر درگم پیداست !

با اجرای طرح خروج خودروهای فرسوده 22 درصد از آلودگی هوای شهر تهران کاسته خواهد شد. کما این که استفاده از کاتالیزور در موتورسیکلت ها و تاکسی ها سالانه 5/6 هزار تن از آلودگی هوای شهر می کاهد. حسن خانی به اجرای 7محور از برنامه طرح جامع کاهش آلودگی هوای شهر تهران اشاره کرد و گفت : اجرای این محورها از قبیل استانداردکردن خودروهای نو ، خروج خودروهای مستعمل ، استفاده از کاتالیزور و بهینه سازی سوخت خودروها مستلزم حمایت و همکاری ارگان های ذی ربط است که البته در این زمینه ها اقداماتی آغاز شده است . وی ادامه داد: در کنار این موارد ، بحث مدیریت ترافیک و توسعه آموزش در زمینه شناخت معضلات زیست محیطی و آلودگی هوا چشم انداز روشنی را در زمینه کنترل آلودگی هوای تهران رقم می زند. دکتر سعید متصدی ، مدیرکل دفتر بررسی آلودگی هوای سازمان حفاظت محیط زیست نیز با تاکید بر این که معضل اصلی آلودگی هوای تهران به فناوری فرسوده ، نوع سوخت مصرفی و نیز مصرف بسیار بالای خودروها برمی گردد، افزود: برای کنترل روند آلودگی هوای شهر تهران ما با همکاری ارگان های ذی ربط «برنامه جامع کاهش آلودگی هوا»، را از سال 1379 تدوین و به تصویب هیات دولت رساندیم که اولین ، بهترین و کامل ترین برنامه در زمینه کنترل آلودگی هوا در کشور محسوب می شود و رویکرد اصلی آن استانداردسازی خودروها، سوخت های مصرفی ، استفاده از سیستم حمل ونقل عمومی و بحث آموزش است .

فناوری خودروسازی در ایران بهبود می یابد

بحث استانداردکردن خودروهای تولیدی و وارداتی کشور به واسطه اجرای برنامه کنترل آلودگی هوای تهران از امسال به مرحله اجرا گذاشته شده است . دکتر متصدی تاکید کرد: همه خودروهای تولیدی و وارداتی از این پس باید انژکتوری بوده و کاتالیزور داشته باشند که به غیر از خودروی پراید، سایر خودروها از این روند در تولیدشان پیروی خواهند کرد. تنها نکته قابل توجه آن است که برنامه کنترل آلودگی هوای تهران ، یک برنامه 10 ساله است و ما برای خروج از بحران آلودگی به گذشت این زمان نیاز خواهیم داشت .

هوای تهران با مشارکت مردمی پاک می شود

معضل آلودگی هوای تهران و البته کل کشور ، بدون مشارکت مردمی و هماهنگی میان بخشهای ذی ربط قابل کاهش نیست . دکتر متصدی در این ارتباط گفت : اگر فناوری و عملیات کنترل ، اجرا شود و مشارکت مردمی با آن همراه نباشد، برنامه های کاهش آلودگی هوا موفقیت چشمگیری نخواهد داشت . مردم باید به محیط و هوای خود توجه کنند و برای استنشاق هوایی سالم تلاش نمایند و چنین مشارکتی هم بدون برخورداری از آگاهی لازم ممکن نخواهد بود. بدون تردید آگاهی و مشارکت مردم در کنار هماهنگی های بین بخشی میان ارگان ها ، بحث آلودگی هوا را طی برنامه زمان بندی شده برای همیشه خواهد بست .

وارونگی دما به چه معناست؛

وارونگی دما به معنای آن است که برخلاف شرایط معمول با افزایش ارتفاع در لایه های فوقانی جو، دما کاهش می یابد. به دنبال رخداد این پدیده هوای سرد در لایه تحتانی جو و هوای گرم در بالا قرار می گیرد و از اختلاط و آمیختگی هوا جلوگیری به عمل می آید. بر این اساس آلاینده هایی که از منابع مختلف تولید شده اند ، در سطوح پایین جو (فضای تنفسی) باقی مانده و به سطوح فوقانی انتقال نخواهند یافت . وی با تاکید بر این که برخلاف تصور بسیاری از افراد تابستان فصل آلوده ای نیست ، گفت : در فصل تابستان ، الگویی حاکم می شود که ناپایداری هوا را به همراه می آورد ، یعنی به واسطه تابش خورشید هوای مجاور سطح زمین گرم می شود ؛ در حالی که هوای سطح بالاتر سردتر است . بدین ترتیب آلاینده ها امکان حرکت به سطوح بالاتر جوی را یافته و از آلودگی هوا کاسته خواهد شد. مهندس مازیار مجدی ، کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست و رئیس اداره تحقیقات سنجش آلودگی زمینه جو فیروزکوه نیز تاکید کرد: در کنار رخداد پدیده وارونگی دما در فصل زمستان ، شرایط اقلیمی شهر تهران ، که اطرافش را کوههای البرز احاطه کرده و در کوهپایه قرار گرفته است ، موجبات تشدید اثرات این پدیده را فراهم می آورد و بدین ترتیب آلاینده ها امکان خروج از فضای تنفسی شهر را پیدا نمی کنند.

آلاینده های هوای تهران

*اصولا در آلودگی هوای تهران 6ترکیب مدنظر قرار گرفته می شود که شامل منواکسیدکربن ، مشتقات اکسیدهای گوگرد ، مشتقات اکسیدها ، توتال هیدروکربن ها ، ازن و ذرات معلق می شود.
* منواکسیدکربن اثرات شدیدی بر سلامت انسان ها دارد ، چرا که میل ترکیبی این گاز با هموگلوبین خون 200برابر بیشتر از اکسیژن است که موجبات تولید کربوکسی هموگلوبین را فراهم می کند که مانع انتقال اکسیژن از ریه به بافتها و بالعکس خواهد شد. کما این که ترکیب 2درصد از منواکسید کربن با هموگلوبین خون تاثیرات منفی را بر سلسله اعصاب انسان به جا می گذارد و اگر این میزان به 4/5 تا 5درصد برسد ، باعث اختلال در دید و اعصاب می شود و افزایش آن به 30درصد منجر به سردرد شدید، کسالت و سرگیجه شده و تا 50درصد موجب بیهوشی و بیش از آن مرگ فرد را به دنبال خواهد داشت .
* سیستم های انژکتوری موجبات کاهش مصرف سوخت در خودروها را فراهم می کنند و بدین ترتیب احتراق سوخت در خودروها بهتر و کامل تر انجام می شود که طبیعتا خودروها بدین ترتیب آلودگی کمتری را منتقل خواهند کرد.
در کنار برخورداری از این سیستم ، کاتالیزورها که نوعی فیلتر هستند در مسیر اگزوز خودروها تعبیه می شوند و با فرآیند شیمیایی که انجام می دهند ، آلاینده ها را جذب می کنند و هوای پاکتری را منتقل می کند. استفاده از کاتالیزورها منجر به کاهش 80 درصدی در گازهای منتشره از اگزوز خودروها خواهد شد.

پونه شیرازی