بازگشت توفانی

سیستم مدیریت پیغام موزیلا در سال 2007 از بنیاد موزیلا جدا شد و تحت یک شرکت تابعه با 3 میلیون دلار سرمایه اولیه شروع به‌کار کرد. قصد اصلی این شرکت، ساخت تاندربرد بود که توانست نسل جدیدی از ابزار مدیریت پیغام بر پایه فناوری موزیلا تولید کند. نقشه راه تاندربرد 3، در اوایل سال 2008 بعد از اینکه سیستم مدیریت پیغام موزیلا از لانه بیرون آمد، تاکنون در حال آماده سازی است و اولین نسخه آلفا چند ماه بعد برای استفاده آماده شد.

یکی از اهداف اصلی تاندربرد 3، بالا بردن قابلیت استفاده به‌وسیله ساده‌ترکردن شکل و شمایل، دردسترس‌تر کردن منوها به‌طوری‌که کار با آنها عادی شود و افزایش انعطاف‌پذیری در کارکردن با پیغام‌ها و دیگر بخش‌های نرم‌افزار است. برنامه‌نویسان نیز سیستم‌های اضافی و تعمیم‌داده‌شده را از رده خارج کردند و در جاهایی مثل پشتیبانی IMAP کارایی را افزایش دادند. در نسخه‌های فرعی قبلی، منوهای پیچیده و پشتیبانی از واسط برگه‌ای (tabbed) نیز انجام شد.

همچنین موزیلا تاندربرد 3 در نگارش بتای چهارم، به‌طور کامل در رابط کاربری خود دچار تحول شد. جستجوی پیشرفته و مشاهده یک‌پارچه موضوعات (threads) از ویژگی‌های این رابط کاربری بود.  وقتی که کاربر روی یک ترد بسته شده کلیک می‌کند، بخشی باز می‌شود که خلاصه تمام پیغام‌های موجود در ترد را نمایش می‌دهد. هر خلاصه وضعیت، نام فرستنده و تاریخی که پیغام در آن تاریخ فرستاده شده را شامل می‌شود. این امکان، به کاربر اجازه می‌دهد به محتوای هر ترد، در هر زمانی که خواست نگاهی بیاندازد. با نگه‌داشتن Shift یا Ctrl و کلیک بر روی چند پیغام، کاربر می‌تواند محتوای آنها را با هم ببیند.

یکی از مشکلاتی که عموما در مورد ایمیل‌خوان‌ها وجود دارد، این است گاهی اوقات یافتن یک تک ایمیل، وقتی موضوعات تکراری در میل‌باکس زیاد می‌شود، دشوار می‌شود. از ویژگی‌های موزیلا فایرفاکس این است که بخش کوچکی از ایمیل را نمایش می‌دهد و بدین ترتیب جریان گفتگو در ایمیل به‌سادگی دنبال می‌شود و نامه‌ها گم نمی‌شوند.

این قابلیت برای کلاینت‌های ایمیل‌خوان قابلیت بسیار مفیدی است اما هنوز جای کار در این نرم‌افزار وجود دارد. به‌عنوان مثال می‌شود روی همین خلاصه گفتگو کلیک کرد و متن کامل را در همان بخش دید. همچنین می‌توان بخشی را تعبیه کرد که ایمیل‌های افراد مختلف را با رنگ‌های مختلف نشان داد که نام‌ها را به‌سادگی از هم تفکیک کرد.

یکی دیگر از قابلیت‌های تاندربرد 3، سر و شکل  دادن به بخش جستجوی آن است. وقتی کاربر عبارت خود را در باکس مخصوص جستجوی تاندربرد تایپ می‌کند، این عبارت در یک نوار جدید نشان داده می‌شود. همچنین می‌توان در همین نوار، جستجو را به زمان خاصی همچون ماه یا سال محدود کرد. کاربران همچنین می‌توانند نتایج را بر اساس تاریخ و یا روابطشان مرتب کنند و یا می‌توانند روی یک لینک در واسط کاربری کلیک کنند تا نتایج را در یک باکس تر و تمیز مشاهده کنند.

در بخش فیلترینگ جستجوی ایمیل‌ها، فهرستی از فرستنده‌هایی که پیغام‌های آن‌ها با عبارت جستجو شده همخوانی دارد نیز نمایش می‌یابد. در کنار نام فرستنده، شماره پیغامی که فرستاده‌اند نیز نشان داده می‌شود. اگر ماوس را روی یکی از اسامی نگه دارید، در خط زمانی به‌شما نشان داده خواهد شد که آن پیام در چه ماهی از سال فرستاده شده است. تنها کافی است روی این نام کلیک کنید تا فقط پیغام‌های آن شخص را ببینید و یا این که پیغام‌های وی را از فهرست جستجو حذف کنید.

شاید تنها ضعف تاندربرد این باشد که در نتیجه جستجو تعداد کمی را نشان می‌دهد و شما هر بار باید دکمه «نمایش بیشتر» را کلیک کنید تا بقیه نتایج هم نشان داده شود.

قابلیت جدید جستجو و همچنین مشاهده یک عنوان به‌طور دنباله‌دار، هر دو از ظرفیت Gecko برای نمایش و کاربری مناسب بهره می‌گیرند. این مساله نشان می‌دهد که برنامه‌نویسان تاندربرد به‌خوبی از قدرت HTML در نرم‌افزارهای تحت سیستم عامل با خبر شده‌اند و می‌توانند بسیاری از محدودیت‌ها را با این روش از پیش بردارند. تاندربرد همچنین از دیگر عناصر مبتنی بر وب همچون درخت فولدرها و فهرست پیام‌ها نیز استفاده کرده است.

تاندربرد نسبت به نگارش‌های قبل‌تر خود، شروع بسیار خوبی داشت و با وجود این که کاربران از سیستم‌های تحت وب بیشتر استفاده می‌کنند، اما استفاده از یک نرم‌افزار برای مدیریت کردن ایمیل‌ها، خصوصا ایمیل‌خوانی که به‌صورت داخلی از یک موتور راندوی HTML پشتیبانی می‌کند مزایای خودش را دارد. کلید موفقیت تاندربرد استفاده از بهترین‌های دو جهان وب و نرم‌افزارهای سیستمی است و این نگارش قطعا روی برنامه‌نویسانی که برنامه‌های تحت ویندوزی می‌نویسند نیز تاثیر خواهد گذاشت.

محمدرضا قربانی