رایزنی‌های مرزی

در چند روز گذشته، رسانه‌ها و خبرگزاری‌های خارجی با ادعای تصرف چاه نفت فکه از سوی ایران از تنش‌های فزاینده بر سر اختلافات مرزی ایران و عراق خبر داده بودند که البته مقامات 2 کشور بسرعت برای تلطیف فضا، اظهارنظرهای دوستانه‌ای مطرح کردند.

اختلاف مرزی ایران و عراق به میدان نفتی فکه مربوط می‌شود. این میدان نفتی در منطقه مرزی شمال غرب خوزستان قرار دارد و دو کشور از آن به صورت مشترک استفاده می‌کنند. با این حال این میدان نفتی از 6 سال پیش تاکنون مورد اختلاف دولت‌های ایران و عراق بوده است. به این نحو که ایران مدعی مالکیت این میدان نفتی است و عراق نیز چنین ادعایی دارد تا آنجا که علی‌الدباغ، سخنگوی دولت عراق در تشریح حادثه اخیر گفته بود سربازان ایرانی در اقدامی که نقض حاکمیت عراق است چاه شماره 4 فکه را تصرف کرده‌اند. بسیاری از رسانه‌ها و خبرگزاری‌های خارجی نیز با دامن زدن به این موضوع یک جنجال خبری مبنی بر این که نیروهای ایرانی با عبور از مرز ایران و عراق وارد خاک این کشور شده و یک چاه نفتی در عراق را به تصرف خود درآورده‌اند، منتشر ساختند. با این حال رامین مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت خارجه در سخنانی صحت این خبرها را زیرسوال برد و ادعاهای مطرح شده از سوی برخی رسانه‌های بیگانه مبنی بر اشغال چاه نفت عراق توسط ایران را ترفندی تبلیغاتی دانست. وی با اشاره به این‌که ممکن است یک‌سری بحث‌های فنی در زمینه‌های مختلف بین دو کشور وجود داشته باشد، گفت: ‌مسوولان دو کشور دوست و همسایه به طور مرتب در حال رایزنی و آمد و شد در خصوص مسائل مختلف هستند و بحث‌های فنی بین مسوولان ذی‌ربط دو کشور مورد گفتگو و بررسی قرار می‌گیرد و این یک امر طبیعی است.

سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره به اختلافات مرزی میان ایران و عراق گفت: ما و مقامات عراقی در خصوص مسائل مرزی از خلال رایزنی‌های دیپلماتیک و سازوکارهایی که معاهده 1975 الجزایر مشخص کرده، موضوع را مورد بررسی و تبادل نظر قرار داده و در این خصوص مفاد معاهده فوق برای حل این‌گونه امور، وضعیت را کاملا روشن کرده است.

اختلافات مرزی میان ایران و عراق سابقه دیرینه دارد. این اختلاف در دهه 1970 میلادی بر سر رودخانه اروندرود به اوج خود رسیده بود که با میانجیگری الجزایر، دو کشور در سال 1975 موافقت‌نامه‌ای را برای حل مناقشه مورد نظر امضا کردند. این اختلافات که یکی از بهانه های صدام برای راه‌اندازی جنگ 8 ساله میان دو کشور بود، پس از جنگ حالت سکون به خود گرفت، اما برخی اختلافات مرزی همچنان در ابهام باقی ماند. چندی پیش نیز موضوع میدان نفتی شماره 4« پیچ انگیزه» در منطقه دهلران خبرساز شد که در آن زمان به دنبال خبر تصرف این چاه توسط عراق، شرکت نفت با رد این خبر این موضوع را ناشی از سوءتفاهم مرزبانان دو کشور عنوان کرد.

به هر حال دلیل این اختلافات مشخص نشدن وضعیت مرزی ایران و عراق در منطقه مرزی فکه است. پس از پایان یافتن جنگ ایران و عراق هنوز وضعیت مرزی این دو کشور در این منطقه به خصوص مشخص نشده است و از زمان سرنگونی صدام نیز نشست‌های مقامات ایرانی و عراقی در این خصوص نتیجه‌ای در بر نداشته است.

بعد از جنگ 8 ساله میان ایران و عراق میله‌های مرزی که نشان‌دهنده خط مرزی است از بین رفته و برخی می‌گویند اکنون نیروهای مرزداری دو کشور در تشخیص خط مرزی با مشکل مواجه شده‌اند و همین مساله باعث اختلافاتی شده است.

مهمان‌پرست، سخنگوی وزارت امور خارجه در این باره خاطرنشان کرد: در شرایطی که علائم و میله‌های مرزی که بر اثر رخدادها و حوادث طبیعی یا در نتیجه آثار 8 ساله جنگ تحمیلی صدام علیه ایران دچار تغییراتی می‌شود، کمیسیون مختلط ایران و عراق این‌گونه امور را مورد بحث و تبادل نظر قرار داده و به نحو مطلوب آن را رتق و فتق می‌نماید.

بخشی از میدان‌های نفتی ایران و عراق در مناطق مرزی دو کشور قرار دارد از جمله میدان‌های نفتی آزادگان، یادآوران و هویزه از جمله مهم‌ترین میدان‌های مشترک دو کشور است که براساس توافق مقام‌های دو کشور قرار است توسعه آنها با همکاری دو طرف انجام شود.

از این رو این‌گونه مناقشات و اختلافات ممکن است هرازگاهی بین دو کشور به وجود بیاید، اما به عقیده کارشناسان، مبنای حل این اختلافات، توافق‌نامه 1975 الجزایر است که مورد پذیرش دو کشور است و قراردادی بین‌المللی و معتبر به شمار می‌رود و اجرای دقیق این معاهده می‌تواند به طور کامل این اختلافات را حل و فصل کند، چرا که تعیین خطوط مرزی به وسیله میله‌گذاری براساس این توافق‌نامه بوده است. قرارداد 1975 یک سند بین‌المللی است که در سازمان ملل به ثبت رسیده و به لحاظ حقوقی از قدرت و قوت قطعی برخوردار است.

تلا‌ش دشمنان برای ایجاد تنش در روابط تهران - بغداد تحقق نمی‌یابد

متکی در سفر به عراق با مسوولان ارشد این کشور دیدار و گفتگو کرد؛ دیداری که در آن اختلافات مرزی 2 کشور محور مذاکرات بود.

رئیس‌جمهور عراق در دیدار متکی تاکید کرد، خواست دشمنان برای ایجاد تنش در روابط تهران بغداد تحقق نمی‌یابد.

جلال طالبانی در این دیدار با ابراز خرسندی از روابط استراتژیک تهران و بغداد خاطرنشان کرد: دشمنان ایران و عراق، خواستار ایجاد تنش و فضاسازی علیه مردم 2 کشور هستند که این موضوع هیچ‌‌گاه اتفاق نخواهد افتاد و ما چنین اجازه‌ای به آنها نخواهیم داد.

منوچهر متکی، وزیر امورخارجه نیز ضمن ابلاغ سلام‌های محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور روابط خوب و همه‌جانبه تهران و بغداد را مورد اشاره قرار داد و خواستار تلاش مسوولان 2 کشور در استفاده از ظرفیت‌های فراوان همکاری در زمینه‌های اقتصادی، سیاسی و فرهنگی شد.

حرکات مشکوک برای خدشه‌دار کردن روابط ایران و عراق

نوری‌المالکی، نخست‌وزیر عراق نیز در دیدار با وزیر امورخارجه کشورمان با تاکید بر روابط خوب، صمیمانه و برادرانه 2 کشور، حرکات مشکوک و سوال‌برانگیز برخی رسانه‌ها را در جهت تخریب روابط خوب و همه‌جانبه ایران با عراق به منظور تحت‌الشعاع قرار دادن انتخابات و هدف قرار دادن دموکراسی در عراق دانست.

وی با تاکید بر لزوم رایزنی و همکاری دوجانبه، روابط خوب 2 کشور را به نفع مردم ایران و عراق و کل منطقه دانست و از توافق وزیران خارجه 2 کشور در زمینه تشکیل نشست کلانترهای مرزی ظرف یک هفته، برگزاری نشست کمیته‌های فنی و تخصصی مرزی ظرف 2 هفته و تشکیل کمیته مرزهای آبی ظرف 3 هفته آینده استقبال و بر برگزاری این نشست‌ها تاکید کرد.

مالکی در این دیدار، وجود گروهک تروریستی منافقین را در عراق به عنوان گروهی که به مردم ایران و عراق صدمات فراوانی وارد کرده‌اند، یک معضل خواند و بر ضرورت اقدام جدی برای حل این معضل تاکید کرد.

علامت‌گذاری خطوط مرزی ایران و عراق

متکی در کنفرانس خبری مشترک با زیباری، همتای عراقی خود اعلام کرد، ایران و عراق از هفته آینده در خصوص علامت‌گذاری رسمی خطوط مرزی مورد اختلاف نشست‌‌هایی برگزار می‌کنند.

وی همچنین از دیدار کمیته‌های فنی 2 کشور برای تعیین خطوط مرزی در خشکی و نواحی آبی، طی هفته‌های آینده خبر داد.