واگرایی یا هم‌گرایی؟

روزنامه دیلی‌ تلگراف در تحلیلی با بررسی عرصه جدید و اصلی سیاست اروپا، نوشته است: تحلیلگران معتقدند رقابت احتمالی خوسه لوییس رودریگز زاپاترو، نخست وزیر اسپانیا، هرمان وان رومپوی، رییس دائم اتحادیه اروپا و خوزه مانوئل باروسو، رییس کمیسیون اروپا برای رسیدن به مقامی قدرتمندتر در عرصه تصمیم‌گیری اتحادیه اروپا، باعث خواهد شد تا شرایط جدید بیش از آنکه باعث همگرایی و آمیختگی شود، باعث واگرایی شود.

دیلی تلگراف آورده است: آنتونیو میسیرولی، یکی از تحلیلگران مرکز سیاست اروپا نسبت به ایجاد شرایط آمیختگی و پیوند هشدار داده و می‌گوید: در حقیقت سیستم جدید نسبت به قانون اساسی پیشین از پیچیدگی کمتری برخوردار نیست و دارای چندین لایه است. عملی کردن قوانین جدید اقدامی ساده نیست. سمت وان رومپوی به عنوان اولین رییس دائم اتحادیه اروپا براساس مفاد پیمان لیسبون پا به عرصه وجود گذاشته است. هم‌چنین براساس مفاد ذکر شده در پیمان لیسبون یک سمت برای رسیدگی به سیاست خارجی و بالاترین مقام امنیتی اتحادیه اروپا ایجاد شده است که کاترین آشتون این سمت را عهده دار است.

این روزنامه می‌افزاید: پیشتر هنری کیسینجر یکی از تحلیلگران مشهور آمریکا، پرسیده بود اگر قرار باشد آمریکا به اروپا تلفن کند، باید با چه فردی صبحت کند؟ اما در حال حاضر پس از تصویب پیمان لیسبون، کیسینجر با افراد متعددی در دفترچه تلفن اتحادیه اروپا مواجه خواهد شد.

دیلی تلگراف افزوده است: در قانون اساسی پیشین اتحادیه اروپا ریاست این اتحادیه به صورت دوره‌ای و هر شش ماه یکبار به یک کشور تعلق می‌گرفت. در قانون اساسی جدید هم‌چنان این قانون پا برجا مانده است و کشور عهده دار ریاست دوره‌ای، نمی‌تواند ریاست نشست اتحادیه اروپا و نشست‌های وزرای خارجه را عهده دار شود و ریاست این نشست‌ها را وان رومپوی و آشتون به عنوان ارشدترین نماینده سیاست خارجی عهده دار خواهند بود. دانیل کوهن بندیت، رهبر گروه سبز در پارلمان اروپا می‌گوید: بزرگترین ضعف پیمان لیسبون این است که ریاست دوره‌ای اتحادیه اروپا هنوز در آن باقی مانده است.

در بخش دیگر این تحلیل آمده است: وان رومپوی که نخست‌وزیر سابق بلژیک است، از ابتدای ماه دسامبر 2009 سمت ریاست اتحادیه اروپا را عهده‌دار شده است، اما تلاش کرده تا باعث ناراحتی مقام‌های سوئد که ریاست دوره‌ای اتحادیه اروپا را برعهده داشتند، نشود. با توجه به آغازریاست دوره‌ای اتحادیه اروپا توسط مادرید به نظر می‌رسد وان رومپوی با اعطای آزادی عمل بیشتر به اسپانیا موافق است. زاپاترو، نخست وزیر اسپانیا، تاکنون موفق شده میزبانی چندین نشست مهم اتحادیه اروپا را به کشور خود اختصاص دهد؛ از جمله نشست اتحادیه اروپا - آمریکا با حضور باراک اوباما، رییس‌جمهور آمریکا، نشست اتحادیه اروپا - کشورهای آمریکای لاتین‌، نشست اتحادیه اروپا - اتحادیه کشورهای مدیترانه‌ای و نشست اتحادیه اروپا – مراکش. میگل آنخل موراتینوس، ‌وزیر خارجه اسپانیا می‌گوید: وان رومپوی ریاست نشست‌ها را عهده‌دار خواهد بود، اما زاپاترو در کنار وی ایفاگر نقش کلیدی خواهد بود. هیچ رقابتی میان ریاست اسپانیا و رییس شورا وجود نخواهد داشت بلکه دو طرف نقش مکمل یکدیگر را دارند.

دیلی تلگراف نوشته است: اسپانیا تمامی امور مربوط به سیاست خارجی اتحادیه اروپا را به کاترین آشتون واگذار می‌کند. حیطه کاری آشتون بسیار گسترده است و شامل خاورمیانه، آمریکای لاتین، ‌آفریقای شمالی و مدیترانه می‌شود. باروسو که ریاست بازوی اجرایی اتحادیه اروپا را عهده دار است، به دنبال کسب بخش اعظم تاثیرگذاری برای خود است. پیشتر ملاقات‌های مکرر باروسو با رهبران کشورهای اتحادیه اروپا و هم‌چنین اعطای مجوز تصدی گری پنج ساله سمت او برای بار دوم، جایگاه وی را تقویت کرده است. در حقیقت باروسو که نخست وزیر سابق پرتغال است، می‌تواند به عنوان پیروز بزرگ در بازی جدید اتحادیه اروپا شناخته شود. مطمئنا باروسو که در دوره‌ تصدی‌گری پنج ساله‌اش با بسیاری از رهبران جهان در بروکسل ملاقات کرده جایگاه بین‌المللی بالاتری نسبت به وان رومپوی و آشتون برای خود ایجاد کرده است. میسیرولی می‌گوید: زمان لازم است تا معماری جدید اتحادیه اروپا در جایگاه خود قرار گیرد و تعادل برقرار شود.

دیلی‌ تلگراف در پایان این تحلیل آورده است: بالاتر از همه این مسائل نحوه تشکیل پارلمان اروپا، تنها نهاد منتخب در اتحادیه اروپا، می‌باشد. جرزی بوزک، رییس پارلمان اتحادیه اروپا از پیمان لیسبون استقبال کرده و اظهار داشته است: این پیمان باعث می‌شود بسیاری از وتوهای ملی علیه سیاست اتحادیه اروپا از بین برود و اعضای پارلمان قدرت بیشتری پیدا کنند. ما ابزار قانونی جدیدی در اختیار داریم.

ایسنا