دغدغه‌های مدیرکل جدید

دگرگونی در ساختار آژانس در حالی صورت می‌گیرد که آمانو برای آغاز کار با دغدغه‌های بسیاری مواجه است که عدم اجرای آنها می‌تواند دورانی سخت را برای وی و آژانس به همراه داشته باشد. در کنار وظایف و کارکردهای قانونی مدیرکل چنداصل برای آمانو قابل توجه است.
 
اولا روند تحولات آژانس نشان می‌دهد که این نهاد بین‌المللی از مسئولیت اصلی خود خارج و بعضا به عاملی در دست استکبار و غرب برای اعمال فشار بر سایر کشورها مبدل شده است. موضع‌گیری‌های دوگانه آژانس در قبال تسلیحات هسته‌‌ای رژیم صهیونیستی و فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای ایران نمونه بارزی از سیاست‌های سوال برانگیز است، در صورتی که آژانس در دوران «آمانو» نتواند بر این مداخلات غلبه کند، مسلما آژانس برای حفظ ماهیت خود با مشکلات بسیاری مواجه می‌شود چنانکه هم اکنون نیز بسیاری از کشورها به دلیل همین مواضع و تناقضات رفتاری آژانس از عضویت و حتی همکاری با آژانس خودداری و با آن مخالفت می‌کنند.

در این چارچوب آژانس باید در قبال تحولات هسته‌ای جهان از جمله پرونده فعالیت‌های صلح آمیز هسته‌ای ایران و نیز تسلیحات هسته‌ای رژیم صهیونیستی در چارچوب اصول و مقررات آژانس و NPT فعالیت داشته باشد و به سیاسی کاری هایی که تاکنون اجرا کرده، پایان دهد. به هر تقدیر آژانس باید خود را از وابستگی به قدرتهای بزرگ دور ساخته و با اصولی منطقی به وظایف  خود در عرصه جهانی عمل کند.

ثانیا نکته دیگر در مورد وظایف آمانو، تلاش برای اجرای اصل خلع سلاح هسته‌ای در جهان است. هرچند که در این زمینه شعارهای بسیار مطرح شده اما به دلیل انحصار طلبی کشورهای غربی و دارندگان سلاح‌های هسته‌ای این امر اجرایی نشده است. جالب توجه آنکه این کشورها با همین شعار به مقابله با دست یابی سایر کشورها به انرژی صلح آمیز هسته‌ای می پردازند. با توجه به این مقوله مدیر کل آژانس براساس قوانین و مصوبات آژانس و سازمان ملل باید به مقابله با این کشورها پرداخته تا اصل جهانی عاری ازسلاح هسته‌ای را محقق سازد.

در مجموع می‌توان گفت که آمانو اکنون وارث نهادی بین المللی با چالش‌های بسیاری است که مهمترین اصل آن را عدم استقلال از قدرت‌های استکباری و زورمداران تشکیل می‌دهد. با توجه به روند تحولات اگر آژانس بخواهد به سیاست‌های کنونی خود ادامه داده و همچنان این وابستگی را حفظ و حقوق اعضا و قوانین خود را فدای اهداف این کشورها سازد مسلما انزوا و تزلزل جایگاه جهانی این نهاد بین المللی دور از ذهن نمی‌باشد لذا آمانو با کنار نهادن سیاسی کاری‌های دوران البرادعی برای مقابله با این روند باید اقدام کند چرا که در غیر این صورت متضرر اصلی آژانس و موقعیت بین المللی آن در میان دولتها و ملتها خواهد بود چنانکه اکنون نیز بدبینی‌های بسیاری در مورد ماهیت واقعی آژانس به وجود آمده است.

جام جم آنلاین-قاسم غفوری