دست‌های یخ‌زده

به گفته وی، پدیده «رینود» شامل تغییر رنگ اندام فوقانی (دست‌ها)‌ و اندام تحتانی (پاها)‌ به صورت رنگ‌پریدگی، آبی شدن و پس از آن قرمز شدن اندام است که وقتی فرد در معرض سرما یا استرس قرار می‌گیرد، به دلیل انقباضات عروقی به آن مبتلا می‌شود.

به گفته این فوق‌تخصص روماتولوژی این پدیده دارای دو فرم اولیه و ثانویه است که در فرم اولیه خبری از بروز بیماری زمینه‌ای نیست و معمولا در زنان جوانی که در معرض سرما قرار می‌گیرند با تغییر رنگ در اندام‌های مربوط صورت می‌گیرد و معمولا خطرناک نیست و ممکن است سال‌ها با فرد همراه باشد.

این متخصص داخلی فرم ثانویه پدیده رینود را ناشی از یک بیماری زمینه‌ای عنوان کرده و یادآور می‌شود: در این دسته از افراد، زمینه بیماری رماتیسمی همچون اسکلرودرمی و لوپوس مشاهده می‌شود. بنابراین بهتر است تمامی افرادی که با علائم پدیده رینود مراجعه می‌کنند از نظر علل ثانویه بررسی شوند.

عضو هیات علمی دانشگاه می‌افزاید: بهتر است افرادی که فرم یک رینود شامل حالشان شده است، با پوشیدن دستکش نخی و پشمی روی آن، گرمای دستان خود را به دست آورند و حتی‌المقدور از استرس و محیط‌های سرد بپرهیزند و در صورت عدم بهبود با نظر پزشک متخصص خود، از داروهای گشادکننده عروق محیطی (عروقی که به دست و پا خون‌رسانی می‌کنند)‌ همچون «نیفدیپین» استفاده کنند.

رینود ثانویه را می‌توان با تست‌های اختصاصی روماتولوژی و روش کاپیلروسکوپی تشخیص داد و اگر تمامی تست‌های صورت گرفته متعادل بود، از سوی پزشک به بیمار اطمینان داده می‌شود ولی اگر «سفتی پوست» در علائم رینود مشاهده شد، می‌توان بیماری اسکلرودرمی را به آن افزود.دکتر ذبیحی‌یگانه می‌گوید: اگر فرد در عارضه رینود زخمی در نوک انگشتانش ایجاد شده باشد، دال بر رینود ثانویه است که همزمان اگر بیمار درد مفصلی، علائم قلبی، ریوی و ریفلاکس داشته باشد، بایستی جدی تلقی شود.

علائم رینود

در مراحل اولیه این عارضه ممکن است فرد فقط با تورم دست‌ها مراجعه کند که اصطلاحا به آن «پافی‌هند» (دست‌های متورم و پف‌آلود)‌ گفته می‌شود.

این متخصص داخلی با اشاره به این که در فرم‌های ثانویه‌ انقباض‌های عروقی، ممکن است فرد انگشتان خود را از دست بدهد، تصریح می‌کند: استرس و سرما و برخی از داروهای میگرن و فشار خون از جمله (آتنولول)‌ می‌توانند این عارضه را تحریک و تشدید کنند.

همچنین مصرف تنباکو، کافئین و سیگار نیز می‌توانند این عارضه را تشدید کنند.

باید توجه داشت بیماری اسکلرودر می‌تواند علائم احشایی زیادی در روده‌ها، کلیه‌ها، ریه‌ها و قلب‌ ایجاد کند که اگر بموقع تشخیص داده شود، می‌تواند تا حد زیادی پیشگیری کرد.

به گفته دکتر ذبیحی‌یگانه در رینود اولیه علائم عارضه دوطرفه است و اگر انگشتی در آن درگیر شود، انگشت قرینه دست یا پای دیگر نیز درگیر می‌شود و این در حالی است که اگر یک انگشت درگیر باشد، دیگر نمی‌توان نام آن را رینود گذاشت و بیماری اغلب بر اثر سرما ایجاد می‌شود که در برخی از مشاغل همانند نگهبانان، می‌تواند انسداد رگ را به همراه داشته باشد.وی اظهار می‌کند: در این عارضه پوشیدن کفش تنگ می‌تواند میزان خون‌رسانی را کمتر و عارضه را تشدید کند.

این فوق‌تخصص روماتولوژی ابراز می‌کند: قرمزی بافت دور ناخن می‌تواند یکی از علائم هشداردهنده این عارضه باشد، بنابراین افراد با مشاهده چنین وضعیتی باید به پزشک متخصص مراجعه کنند.