حج و آنفلوآنزا

از 8 تا 80

چندی پیش خبری از قول معاون سلامت وزارت بهداشت منتشر شد مبنی بر این‌که 80 درصد حجاج ایرانی امسال در طول سفر خود به عربستان به آنفلوآنزای نوع «آ» مبتلا می‌شوند.

دکتر حسن امامی‌رضوی در آن زمان اظهار کرد: وزارت بهداشت بررسی‌های لازم برای اعزام حجاج به عربستان را انجام داده است و امیدواریم با همکاری سازمان حج و زیارت امسال هیچ بیماری به حج اعزام نشود اما ما هیچ نوع غربالگری و قرنطینه‌ای را نه هنگام رفت و نه هنگام برگشت نداریم. تلاش ما این است که با تبلیغات و آموزش‌هایی که به حجاج و مردم می‌دهیم، تماس مردم با افراد ناقل را کمتر کنیم و بتوانیم تا حد ممکن این بیماری را کنترل کنیم.

معاون وزیر بهداشت گفت: چون بیشتر حجاج امسال به آنفلوآنزای نوع «آ» مبتلا می‌شوند، واقعا تاکید داریم که مردم به استقبال حجاج نروند و از تماس با آنها خودداری کنند و به این مساله اصرار داریم زیرا برآوردهای وزارت بهداشت نشان می‌دهد حدود 80 درصد حجاج امسال در طول سفر خود به این بیماری مبتلا می‌شوند.

امامی‌‌رضوی افزود: دوره این بیماری و درمان آن حداقل 5 روز است و اگر این میزان شیوع بیماری را بر دوره 30 روزه سفر حجاج تقسیم کنیم، حداقل 10 هزار نفر از حجاج هنگام بازگشت به کشور در دوره بیماری هستند و ناقل بیماری محسوب می‌شوند.

وی گفت: ما در وزارت بهداشت هیج نوع غربالگری و قرنطینه‌ای برای حجاج نداریم، چون این کار نه علمی و نه عملی است؛ اما از مردم می‌خواهیم که نکات بهداشتی اعلام شده را رعایت کنند؛ به استقبال حجاج نروند، از دست دادن و روبوسی با آنها خودداری کنند، حجاج نیز مهمانی‌های خود را حداقل یک هفته به تأخیر بیندازند و در این مدت در خانه بمانند و توصیه‌های بهداشتی را برای جلوگیری از انتقال بیماری به دیگران رعایت کنند.

در همین زمینه وزیر بهداشت با تکذیب تلویحی این آمار آن را به 5 تا 8 درصد تقلیل داد و گفت حداکثر 5 تا 8 درصد حجاج به آنفلوآنزای نوع «آ» مبتلا می‌شوند و بهتر است پس از بازگشت از حج به عنوان قرنطینه به مدت یک هفته در منازل خود بمانند.

مرضیه وحیددستجردی در جمع خبرنگاران در رابطه با اخباری مبنی بر ابتلای حدود 80 درصد حجاج ایرانی به آنفلوآنزای نوع «آ» پس از بازگشت از حج، گفت: ممکن است طی 2 سال حدود یک‌سوم مردم دنیا به این نوع آنفلوآنزا مبتلاشوند، اما طی ایام حج حداکثر 5 تا 8 درصد حجاج به این بیماری مبتلامی شوند. همچنین در رابطه با آمار اعلام شده مبنی بر ابتلای 80 درصد حجاج باید گفت ممکن است 80 درصد حجاج به آنفلوآنزای معمولی مبتلا شوند، اما قطعا آمار آنفلوآنزای نوع «آ» کمتر از این میزان است.

آنچه در این میان این تناقضات را به وجود آورد این است که آنفلوآنزای نوع «آ» بیماری نوظهوری است که پیش‌بینی رفتار آن اصلا ممکن نیست. هر چند محاسبات از ابتلا حاکی از تعداد زیادی از حجاج بود، اما خوشبختانه با تمهیدات انجام شده و وضعیت هوا تعداد مبتلایان بسیار کمتر از حد پیش‌بینی شده بود.

اقدامات انجام شده

در گام اول از تشرف تمام افرادی که از نظر پزشکی در معرض ابتلا به موارد شدید این بیماری بودند جلوگیری شد که بر این اساس از تشرف حدود 30 هزار نفر از متقاضیان حج تمتع امسال به دلیل بیماری‌های زمینه‌ای و سن بالای 65 سال ممانعت به عمل آمد.

همچنین تمهیداتی نیز در عربستان سعودی و محل اقامت حجاج در نظر گرفته شده به عنوان مثال در محل اقامت حجاج اتاق جداگانه‌ای به نام «اتاق بیمار» برای افراد دارای علائم آنفلوآنزا در نظر گرفته شده است.

ترکیب پزشکی امسال نیز متناسب با موضوع بیماری‌های امسال عوض شده است، به عنوان مثال هر سال از پزشکان قلب زیادی استفاده می‌شد، اما امسال به‌جای این پزشکان از پزشکان عفونی استفاده شده است.

همچنین در تعداد، کیفیت، توزیع و در بحث تخصص و داروها تغییراتی ایجاد شد و 30 پزشک متخصص با تایید وزارت بهداشت، امسال به هیات پزشکی اضافه شده است.

همچنین شرایطی نیز فراهم شده تا تعداد افرادی که در یک اتاق ساکن هستند تقریبا 60درصد سال‌های قبل باشد؛ یعنی اگر سال گذشته در اتاقی 5 نفر ساکن بودند امسال به 3 نفر کاهش یافته است.

با توجه به این‌که بیشتر مکان‌های با ریسک بالا در مکه است، طبیعتا پیش‌بینی امکانات نیز در مکه بیشتر شده است. هیات پزشکی حج در مکه از پزشکانی استفاده می‌کند که حداقل 3 سال در مدینه مسوولیت داشته‌‌اند. ساختمانی نیز در مدینه به بیمارستان تبدیل شده است که تقریبا تمام امکانات بیمارستانی برای آن پیش‌بینی شده است و آماده‌سازی 20 تخت آی سی یو نمونه بارز آن است.

به گفته حلی‌ساز رئیس هیات پزشکی 17 مکان با ریسک بالا در بحث بیماری آنفلوآنزای خوکی وجود دارد: فرودگاه و استقبال‌کنندگان، هواپیما، تجمع مسجد النبی، طواف، سعی، عرفات و منا نمونه‌های این 17 مکان هستند که زائران در آنجا زندگی مشترک دارند.

اقداماتی برای پیشگیری

با تمام تمهیدات وزارت بهداشت، با این حال کسانی که باید در پیشگیری از بیماری بکوشند، خود حجاج هستند. تنها راه پیشگیری از بیماری نیز به کار بستن دستورالعمل‌های بهداشتی است. لازم است حجاج فاصله از یکدیگر را رعایت کرده، از سجاده شخصی استفاده کنند، طواف مستحبی انجام ندهند، برای رمی جمرات نایب بگیرند، در صورت استفاده از دارو، داروهای خود را به موقع مصرف کنند و افرادی که از عینک یا سمعک استفاده می‌کنند، این وسایل را همراه خود داشته باشند.

زائران باید خواب کافی داشته باشند و در طول ایام حج مرکبات بیشتری مصرف کرده و به میزان کافی از مایعات نیز استفاده کنند. همچنین بهتر است زائران کمتر از موز استفاده کنند.

همچنین حجاج باید تحت هر شرایطی به دهان و بینی خود ماسک یکبار مصرف بزنند و هنگام سرماخوردگی از حضور در اجتماع دیگر زائران خودداری کنند.

10 فرمان برای پیشگیری

1. در هنگام سرفه و عطسه جلوی دهان و بینی خود را با دستمال کاغذی بپوشانید.

2. دستمال کاغذی را بلافاصله پس از مصرف در سطل زباله درب‌دار بیندازید.

3. از سجاده شخصی خود استفاده کنید.

4. به طور مرتب دست‌های خود را با آب و صابون بشویید.

5. سعی کنید یک متر از سایر افراد فاصله بگیرید.

6 . از دست دادن و روبوسی با دیگران خودداری کنید.

7. در تغذیه نیز از مرکبات بسیار استفاده کنید.

8 . با دستان نشسته به چشم، دهان و بینی خود دست نزنید.

9. اگر علائم مشابه آنفلوآنزا دارید، در اتاق خود بمانید و از شرکت در مراسم مذهبی خودداری نمایید.

10. اگر علائم مشابه آنفلوآنزا دارید، سریعا به پزشک مراجعه کنید.