یک صندلی و 2 مدیر

اما دومین مدیرعامل، کاظم اکبرپور نام دارد که حکم وی از سوی مهدی غضنفری، وزیر بازرگانی صادر شده است. در این حکم که دیروز به رسانه‌ها نمابر شد آمده است: با عنایت به شایستگی، تعهد و صلاحیت‌های علمی و عملی و تجارب ارزشمند جنابعالی و به استناد بند یک مصوبه مورخ 23/8/88 مجمع عمومی عادی به طور فوق‌العاده به موجب این حکم برای مدت 2 سال به عنوان عضو هیات مدیره و مدیرعامل شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی جمهوری اسلامی ایران منصوب می‌شوید.

جالب اینجاست که در حکم وزیر بازرگانی از مدیرعامل قبلی شرکت سهامی نمایشگاه‌ها قدردانی نیز شده است، حال آن که وی مدعی است از دوم آبان براساس حکم مالک جدید نمایشگاه، مدیرعامل باقی خواهد ماند و این ماندن 3 سال هم طول می‌کشد! این است که احتمالا با درگرفتن یک لجبازی مدیریتی در وزارت بازرگانی، اختلافی نه‌چندان قدیمی سر باز کرده و می‌رود تا کل فعالیت نمایشگاه بین‌المللی به عنوان یکی از معدود مجموعه‌های مفید استاندارد و آبرومند نمایشگاهی کشور را با اخلال جدی مواجه کند.

عباس قلی‌زاده قبلا رئیس سازمان بازرگانی استان تهران بود که سال گذشته با حکم مسعود میرکاظمی، وزیر سابق بازرگانی به شرکت نمایشگاه‌ها نقل مکان کرد.

در همان زمان، غضنفری (وزیر فعلی بازرگانی)‌ معاون میرکاظمی و رئیس کل سازمان توسعه تجارت بود و شرکت نمایشگاه‌ها به لحاظ مدیریتی در زیرمجموعه او قرار داشت، اما حکم دیروز وی نشان می‌‌دهد که او احتمالا سال گذشته با انتصاب آقای قلی‌زاده در زیرمجموعه خود چندان موافق نبوده است و اکنون در کسوت وزیر میل به برداشتن وی کرده، غافل از این که طرف مقابل حدود 20 روز پیش، حکم جدیدی برای قلی‌زاده صادر کرده است. این چنین است که صرف‌نظر از ابعاد حقوقی اختلاف بر سر مالکیت نمایشگاه بین‌المللی، این شرکت حساس اقتصادی کشور درگیر نوعی اختلاف مدیریتی شده که پیش از همه، به فعالیت ذاتی و ماهوی آن ضربه می‌زند، لذا باید برای آن فکری کرد.

گواه این قضاوت نیز اطلاعیه رسمی و هشدارگونه دیروز وزارت بازرگانی است که مدیرعامل منصوب سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح را از نظر حقوقی، کارمند آن وزارتخانه معرفی کرده و از وی خواسته است خود را به معاونت اداری و مالی وزارت بازرگانی معرفی کند!

وزارت بازرگانی در این اطلاعیه‌، اخبار منتشر شده در خصوص انتصاب دوباره مدیرعامل سابق شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی به سمت ریاست این شرکت از سوی سازمان تامین اجتماعی نیروهای مسلح (ساتا) را فاقد وجاهت قانونی اعلام کرده و نوشته است: عباس قلی‌زاده، مدیرعامل سابق شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی جزو کارمندان این وزارتخانه محسوب می‌شود و صدور هرگونه حکمی برای وی بدون هماهنگی معاونت اداری و مالی وزارت بازرگانی وجاهت قانونی ندارد.

این اطلاعیه می‌افزاید: روز گذشته از سوی معاونت اداری و مالی وزارت بازرگانی پایان ماموریت عباس قلی‌زاده ارسال شده که براین اساس، وی باید خود را برای ادامه خدمت در مجموعه وزارت بازرگانی به معاونت مربوط معرفی کند.

وزارت بازرگانی تاکید می‌کند: از مجموعه ساتا و نیروهای مسلح انتظار می‌رود قانون را مبنای فعالیت‌های خود قرار دهند و از فعالیت‌هایی که مبنای قانونی ندارد، پرهیز کنند.

ریشه‌های اختلاف حل نشده

ریشه ماجرای اختلاف بر سر صددرصد سهام شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی ایران به 15 اسفند 86 بازمی‌گردد. در این تاریخ وزارت بازرگانی در جهت اجرای سیاست‌های اصل 44 از طریق دریافت نامه‌ای از سوی هیات عالی واگذاری، ملزم به واگذاری سهام نمایشگاه بین‌المللی شد. پاسخ وزارت بازرگانی وقت به این مکاتبه، اعلام آمادگی برای واگذاری با اولویت واگذاری مشترک این مجموعه به اتاق بازرگانی ایران و اتاق تعاون بود؛ چراکه به‌زعم وزارت بازرگانی، این دو مجموعه هم نماینده بخش خصوصی واقعی هستند و هم صلاحیت تخصصی اداره این مجموعه را دارند؛ اما آن‌گونه که وزارت بازرگانی روایت می‌کند، نحوه واگذاری و نوع قرارداد آن مغایر با توافقات اولیه بود؛ چرا که به رغم توافقات قبلی وزارت بازرگانی با سازمان خصوصی‌سازی، سهام این شرکت باید از طریق مزایده واگذار می‌شد که این چنین نشده است و سازمان خصوصی‌سازی بدون برگزاری این مزایده و بدون اطلاع وزارت بازرگانی به عنوان مالک، خود راسا خریدار جدید صندوق بازنشستگی نیروهای مسلح موسوم به ساتا را برنده خرید این سهام معرفی کرده است.

وزارت بازرگانی همچنین مدعی است عرصه و اعیان شرکت نمایشگاه‌ها می‌بایست قبل از واگذاری از عرصه و اعیان مرکز توسعه صادرات ایران تفکیک و حدود مالکیت هر یک مشخص می‌شد که این کار نیز انجام نشده است. از سوی دیگر، اتاق ایران و اتاق تعاون نیز به عنوان مدعیان مالکیت مجموعه نمایشگاه‌ها معتقدند واگذاری شرکت یاد شده به ساتا برخلاف فرایند توصیف شده در قالب مصوبات هیات عالی واگذاری انجام شد، و لذا باید لغو شود. یک چنین اختلافی به برگزاری انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری و مسائل پس از آن برخورد کرد و تقریبا از یادها رفت.

اما ماجرای اختلاف دیروز وزارت بازرگانی و ساتا بر سر ادامه مدیریت قلی‌زاده و حکم همزمان ابقا و برکناری وی دوباره آتش زیر خاکستر این اختلاف را آشکار کرد تا شاید در روزهای آینده شاهد جر و بحث‌های میان سازمانی در رسانه‌‌ها در این ارتباط باشیم.

نمایشگاه را دریابید

جدا از تحلیلی‌های حقوقی مطرح درباره چگونگی واگذاری سهام نمایشگاه بین‌المللی، نکاتی که در زمینه این مجموعه حساس و منحصربه‌فرد وجود دارد، توجه ویژه مقامات عالی رتبه کشور را می‌طلبد. اولین نکته مساله صلاحیت تخصصی خریدار جدید ساتا به عنوان یک مجموعه شبه دولتی برای اداره نمایشگاه‌های بین‌المللی است که باید بررسی شود. دومین مساله رفع این ابهام است که آیا خریدار جدید فعالیت‌ اصلی و ماهوی نمایشگاه را حفظ خواهد کرد و وسوسه تغییر کاربری اراضی بی‌نهایت گران‌قیمت آن برای مصارف تجاری پرسود، مدیریت این خریدار را نخواهد فریفت؟ چنین است که به نظر می‌رسد شرکت سهامی نمایشگاه‌های بین‌المللی ایران باید یک بار برای همیشه و از طرف یک داور با صلاحیت تخصصی بررسی و حل شود.