قاره آسیا، قاره قرن بیست و یکم

به گزارش مهر، "منوچهر متکی" با بیان اینکه موضوع همگرایی آسیایی مهمترین موضوع مشترک کشورهای آسیایی است، گفت : ضروری است تا کشورهای اصلی قاره با توجه به سابقه تمدنی و فرهنگی خود تلاش مضاعفی را برای همگرایی آسیایی به منظور تعریفی درست و آگاهانه از جایگاه کشورهای آسیایی در نظام جهانی به عمل آورند و گام‌ای اساسی ‌تر و جدی ‌تری برای همگرایی آسیایی برداشته شود.

وزیر امور خارجه کشورمان ظهر امروز پیش از ترک هند در جمع سفرای مقیم دهلی ‌نو و همچنین خبرنگاران در مرکز مطالعات آسیای هند سخنرانی کرد.

وی گفت : جهانی که در آن به سر می ‌بریم و زمانی که در آن زندگی می ‌کنیم در شرایط خطیری قرار دارد که همه آگاهان به مسائل جهانی و اندیشمندان عرصه سیاست و روابط بین‌الملل معترفند که جهان امروز متفاوت از جهان دیروز و مشخص ‌تر جهان پس از پایان جنگ سرد است؛ اما در اینکه این جهان چگونه جهانی است نظرات مختلف و پراکنده‌ای وجود دارد.

متکی با تشریح نظریه‌های مختلف در این حوزه در حوزه روابط بین‌الملل اظهار داشت : به نظر می ‌رسد سرعت تحولات بین ‌المللی در عرصه واقعیتها بیشتر از سرعت شکل ‌گیری مفاهیم انتزاعی نظریه ‌پردازان برای توضیح این تحولات است و وقایعی که رخ می ‌دهد به گونه ‌ای هستند که نظریه‌ های مطرح شده قدرت پیش ‌بینی آنها را ندارد.

وزیر امور خارجه کشورمان همچنین گفت : شکل ‌گیری گروه 20 در عرصه اقتصاد جهان به دنبال بحران مالی جهانی موید این نکته است که دیگر نمی ‌توان با ساختارهای کهنه پس از جنگ جهانی دوم اقتصاد جهان را مدیریت کرد و هر چه زودتر باید در عرصه سیاست جهانی هم این اعتراف مطرح شود که دیگر ساختار کهنه شورای امنیت که بر روابط امنیتی شکل گرفته پس از جنگ جهانی دوم بنا شده قادر به مدیریت سیاست و امنیت جهانی نیست.

قدرت جهانی ، در حال انتقال به شرق

متکی افزود : آمارهای مختلف اقتصادی و جمعیتی نشان می‌ دهد که نرخ رشد اقتصادی در اروپا خصوصا پس از بحران مالی اخیر نزدیک به صفر شده و برعکس نرخ رشد اقتصادی در آسیا در حال افزایش است و جمعیت آسیا با رشد خود نسل جوانی را به جمعیت جهان اضافه می ‌کند در حالی که غرب با پیری جمعیت خود روبرو است.

رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان خاطر نشان کرد: در جهانی که تشنه‌ انرژی است و در آینده به آن محتاج ‌تر خواهد شد، کانونهای اصلی انرژی را در شرق یافته است و بالاخره آنکه معادلات ژئوپولیتیک جدید نشان می ‌دهد که قدرت در مفهوم عام خود در حال انتقال به شرق است هر چند که این انتقال قدرت به شرق سبب بروز منازعات سختی شده است.

وی گفت : با مطالعه کتابها و اسناد منتشر شده توسط مراکز مطالعاتی مرتبط به صلح و امنیت جهانی به این حقیقت می‌ رسیم که شرایط امنیتی جهان با وجود تمام تلاشهای انجام شده نسبت به گذشته بهبود نیافته و تعداد منازعات و جنگها افزایش یافته است. آنچه در آفریقا خصوصا شاخ آفریقا می ‌گذرد، رقابتها و منازعات آمریکای لاتین و آنچه در قفقاز جنوبی رخ داده و آنچه  در افغانستان می ‌گذرد و امروز دامنه منازعات آن به داخل پاکستان کشیده شده و آنچه در خاورمیانه می ‌گذرد و همچنان آتش ناشی از اشغالگری صهیونیستها جان کودکان، زنان و جوانان فلسطینی را می ‌گیرد و آنچه سبب افزایش عملیات تروریستی شده، همگی نشان دهنده این امر است که منازعات استراتژیک و رقابت‌های ژئوپلتیک واقعیتی است که خود را در پشت وقایع جاری پنهان کرده است.

متکی با اشاره به آمارهای منتشر شده توسط مراکز مطالعاتی مرتبط با خلع سلاح گفت : هزینه‌های خرید تسلیحات در جهان پس از پایان جنگ سرد همچنان در حال افزایش است. بودجه‌های نظامی کشورها مرتب در حال افزایش بوده و مناطق و کشورهای جدیدی به عرصه خرید تسلیحات وارد شده‌اند.

وی اضافه کرد: عدم استفاده اولیه از سلاحهای کشتار جمعی که در دوران جنگ سرد امری مسلم تصور می ‌شد، امروز به بهانه مبارزه با تروریسم یا دفاع از منافع حیاتی کنار گذاشته شده است و آشکارا از ضربه اول هسته‌ ای در دکترینهای نظامی قدرتهای دارنده سلاحهای هسته‌ای سخن گفته می‌شود و به بهانه‌های مختلف از جمله فنی مانند تسلیحات با اورانیوم ضعیف شده راه برای کاربرد سلاحهای کشتار جمعی گشوده می ‌شود.

وی تصریح کرد: قدرتهای بزرگ به خود حق می ‌دهند تا هر چه را که به نفع خود نمی ‌بینند تهدید صلح جهانی جلوه دهند و منافع ملی خود را منافع جهانی معرفی کنند و ابزارهای نظامی را برای تامین منافع خود در پوشش منافع جهانی به کار گیرند.

وی در ادامه با اشاره به بحرانهای مالی دنیا گفت : انرژی و امنیت امروز موضوعی بین‌المللی است که هیچ کشوری نمی‌تواند به آن بی‌تفاوت باشد و تولید کنندگان و مصرف کنندگان انرژی را سخت به یکدیگر گره زده است. نکته مهمتر آنکه بعضا وجود یا نبود انرژی نیست که مشکل ‌آفرین می‌شود بلکه قیمت انرژی که از تاثیرات بازار بورس ناشی می‌شود می ‌تواند ضربه‌های اساسی به اقتصاد‌های ملی و حتی امنیت ملی کشورها وارد کند.

وی با اشاره به مسائل زیست محیطی افزود : امروز تغییرات آب و هوایی به همان میزان که قطب جنوب را تهدید می ‌کند برای آفریقا، اروپا و آسیا خطرآفرین است.

قاره آسیا قاره قرن بیست و یکم

وزیر امور خارجه گفت : اگر تصور شود می ‌توان از طریق به وجود آوردن مناطق عاری از سلاح‌های هسته ای و یا بی ‌طرفی و عدم تعهد از تهدیدات هسته ای  نظامی تا حدودی فارغ شد، اما نمی ‌توان از تهدیدات ناشی از گرم شدن زمین و تغییرات آب و هوایی به مکان خاصی در این کره زمین پناه برد. امروزه هیچ نقطه‌ ای از جهان از تهدیدات ناشی از گرم شدن زمین و تغییرات آب و هوایی ایمن نیست.

وی افزود : تاریخ ظرف زمانی مشترک ایران و هند است. قاره آسیا ظرف مکانی مشترک ما به شمار می رود و سرنوشت و آینده آسیا، آینده‌ ما و شما را رقم خواهد زد.

متکی با اشاره به مسائل مشترک میان کشورهای قاره آسیا تاکید کرد:‌ قاره آسیا قاره قرن بیست و یکم است. عمده ذخایر انرژی جهان در آسیا است. جمعیت جوان دنیا در آسیا پرورش می‌یابد. رشد اقتصادی در آسیا قرار گرفته و بالاخره آنکه قدرت جهانی در حال انتقال به آسیا است.

وی گفت: ضروری است که کشورهای اصلی آسیایی با توجه به سابقه تمدنی و فرهنگی خود تلاش مضاعفی را برای همگرایی آسیایی به منظور تعریف درست و آگاهانه از جایگاه کشورهای آسیایی در نظام جهانی به عمل آورند. البته تلاشهای زیادی در این راستا صورت گرفته و خوشبختانه هند در این مسیر پیشگام است.

متکی افزود: ضروری است گامهای اساسی ‌تر و جدی ‌تر برای همگرایی آسیایی برداشته شود.

منوچهر متکی پس از دیدار با مان موهان سینگ نخست وزیر ،حامد انصاری معاون رییس جمهور ، اس ام کریشنا وزیر خارجه و دیگر مقامات بلندپایه هند ، بعد از ظهر امروز دهلی نو را ترک کرد.