پاسخ به پرسش‌های‌‌حقوقی

عارف - ا (تبریز)

اعاده حیثیت

در چه مواردی متهم می‌تواند از شاکی پرونده بابت اعاده حیثیت شکایت کند؟ آیا با گذشت زمان هم می‌تواند چنین شکایتی را مطرح کند؟ کدام یک از مراجع قضایی به چنین شکایتی رسیدگی می‌کنند؟

اعاده حیثیت زمانی مطرح می‌شود که فردی در پرونده‌ای که موضوع آن اهانت، توهین، هتک‌حرمت و مواردی از این دست باشد، مورد اتهام واقع شود، اما در نهایت تبرئه شود. در چنین پرونده‌ای در صورتی که رای دادگاه منجر به برائت متهم شود، این حق برای متهم ایجاد می‌شود که نسبت به طرف مقابل اعاده حیثیت کند. این موضوع نیز به زمان و مکان خاصی محدود نیست. طرح شکایت نیز در دادسرای عمومی صورت می‌گیرد و مجازات آن معمولا جزای نقدی است.

مهدی - ف

ازدواج موقت

در ازدواج موقت چه مواردی باید پیش آید تا دادگاه خانواده نسبت به موضوع رسیدگی کند؟

عباس - ب

ازدواج موقت زمانی می‌تواند موضوع دادخواستی در دادگاه خانواده شود که زوجه از زوج دارای جنین شود و زوج این مساله را نپذیرد. در چنین مواردی زوجه برای اثبات زوجیت به دادگاه خانواده مراجعه می‌کند و دادخواستی برای اثبات زوجیت می‌دهد و دادگاه با رسیدگی به این موضوع، حکم صادر می‌کند.

فرزند ناشی از ازدواج موقت

زن و مردی برای ازدواج موقت با هم شرط می‌کنند که زن نباید باردار شود. در چنین شرایطی زن ناخواسته و با رضایت خود باردار می‌شود. آیا این مساله باعث می‌شود هزینه نفقه فرزند و دریافت شناسنامه به عهده مرد باشد؟ با توجه به توافق صورت گرفته آیا مرد می‌تواند نفقه نپردازد و از دریافت شناسنامه برای فرزند امتناع کند؟

عطا - ک

در چنین حالتی پرداخت نفقه و دریافت شناسنامه و کلیه هزینه‌های این‌گونه به عهده مرد است و شرط مذکور نمی‌تواند معتبر باشد.

سفته

حر - الف: در دعوای مطالبه سفته برای به‌دست آوردن وجه باید به چه طریق اقدام کرد؟

برای این منظور شما 2 راه‌حل دارید. هم می‌توانید به دادگاه حقوقی مراجعه و برای این موضوع دادخواست ارائه کنید. در چنین وضعیتی اگر مبلغ درخواستی کمتر از 5 میلیون تومان باشد این دادخواست از طریق شورای حل اختلاف پیگیری خواهد شد. اگر هم مبلغ سفته بالای 5 میلیون تومان باشد دادگاه حقوقی به موضوع رسیدگی خواهد کرد. در چنین حالتی پس از صدور رای و قطعیت یافتن آن می‌توانید تقاضای اعمال ماده 2 محکومیت‌های مالی و جلب متهم را کرده و با به زندان انداختن آن، طرف مقابل را در شرایطی قرار دهید که بدهی خود را بپردازد.

شکل دیگر وصول سفته نیز این است که می‌توان آن را واخواست کرد. برای این منظور باید در بانک ملی حساب داشته باشید تا بتوانید بعد از واخواست کردن سفته، مراحل بعدی را طی کنید. این مراحل دقیقا مانند همان مسیری است که هنگام برگشت خوردن چک طی می‌شود.

انواع شکایت‌ها

وقتی با یکی از اعضای خانواده خود دچار اختلاف می‌شویم برای شکایت باید به کجا مراجعه کنیم؟ در چه مواردی این شکایت می‌تواند کیفری و در چه موارد دیگری شکایت مذکور می‌تواند حقوقی باشد؟

هوشمند - م

پاسخ به این پرسش نیازمند مراجعه به قانون و مطالعه آن است. برخی جرایم هم قابلیت شکایت کیفری دارد و هم شکایت حقوقی. مثلا بابت چک یا نفقه می‌توان هم شکایت کیفری و هم شکایت حقوقی مطرح کرد، اما اگر ماهیت شکایت برای شما معلوم نبود، می‌توانید به دادگاه یا دادسرای محدوده سکونت خود مراجعه و طرح شکایت کنید. افراد حاضر در قسمت تنظیم شکایت به شما خواهند گفت ماهیت شکایت شما مربوط به چه دادگاهی است.

الزام به شرط

دادخواست الزام به شرط چیست؟ همسرم در عقدنامه به من حق کار در خارج از منزل را داد، اما حالا بنا به دلایلی به من اجازه کار در خارج از خانه را نمی‌دهد و یک‌بار هم که من در جایی مشغول به کار شدم، با مراجعه به این محل و صحبت با کارفرما، خواستار لغو قرارداد من شده. آیا می‌توانم با این وضعیت ضمن دریافت مهریه از همسرم طلاق بگیرم؟ آیا این شرط مثل بقیه شروط عقدنامه است که در صورت اجرا نشدن برای من حق طلاق ایجاد کند؟

هانیه - ش ( نیشابور)‌

این موضوع برای شما حق طلاق ایجاد نمی‌کند. اگر در عقدنامه قید شده بود که با جلوگیری مرد از این حق، زن حق طلاق خواهد داشت شما می‌توانستید تقاضای طلاق کنید، اما چنین شرطی به خودی خود چنین حقی را برای شما ایجاد نخواهد کرد.

طلاق همسر قبلی

مدتی قبل مردی به خواستگاری دخترم آمد که صاحب همسر بود. با او شرط کردم اگر بخواهد با دخترم ازدواج کند، باید همسرش را طلاق دهد. خواستگار در جمع بزرگان فامیل، قول طلاق همسرش را داد. آیا او بعد از گذشت مدت عده حق رجوع به همسرش را دارد؟ آیا این قول که در جمع گروهی از بزرگان فامیل داده و در برگه‌ای ذکر شده، قابلیت ارجاع قانونی دارد؟

عباس - ع (کوهبندان)‌

در زمان عده زن و شوهر می‌توانند به هم رجوع کنند. اما طلاق همسر باید از طریق دادگاه و ضمن صدور رای صورت گیرد و صرف بیان این مساله در یک جلسه و اظهاراتی مبنی بر طلاق زوجه دلیلی بر طلاق همسر اول نیست. با توجه به این‌که شرط ازدواج، طلاق همسر اول قید شده، عقد دوم نیز خواه ناخواه باطل است.

علیرضا حسینی
وکیل پایه یک دادگستری