سادگی دست نیافتنی

همین مساله البته بهانه خوبی به دست مخالفان پر و پا قرص او در داخل ایران داده تا باز هم کیارستمی و موقعیت او را زیر سوال ببرند. آنها که هنوز هم او را فیلمساز نمی‌دانند، معتقدند کیارستمی فقط در رسانه‌ها زنده است. با این حال چه موافق سبک فیلمسازی کیارستمی باشیم و چه نباشیم، باید بپذیریم که او در سینمای جهان به موقعیت خاصی دسته یافته است، او چهره‌ای است جهانی که حضورش در محافل مختلف باعث می‌شود دوربین‌ها به سمتش بچرخند و واکنش‌هایی را شکار کنند. در فهرست طرفداران کیارستمی در آن سوی آب‌ها، نام‌های بزرگی دیده می‌شود؛ از مرحوم آکیرو کوروساوا، فیلمساز شهیر ژاپنی گرفته تا ژان لوک گدار و کوئینتین تارانتینو.

این طیف متنوع همگی سینمای کیارستمی را ستایش کرده‌اند و سبک خاص و شخصی او را در سینمای جهان ستوده‌اند. با این حال به نظر می‌رسد که فهرست طرفداران او در بین فیلمسازان صاحب سبک تمامی ندارد و هرازچندگاهی یک نفر دیگر با اظهارنظری تازه به این فهرست می‌پیوندد. تازه‌ترین عضو این فهرست، میشائیل هانکه،‌ کارگردان اتریشی و برنده جایزه کن 2009 است که یکی از فیلم هایش با نام «پنهان» (محصول سال 2005)‌ در رتبه اول بهترین فیلم 10 سال گذشته سینما قرار گرفته در پاسخ به این پرسش که فیلمساز مورد علاقه شما در دهه اخیر کیست، گفت: «عباس کیارستمی.» او برای این انتخاب هم دلیل جالبی دارد؛ «کیارستمی کارهای ساده‌ای انجام می‌دهد که دستیابی به آنها واقعا دشوار است.» نکته‌ای که هانکه درمورد سینمای کیارستمی می‌گوید نکته‌ای است که در فرهنگ ما سابقه طولانی دارد و البته تقسیم‌بندی‌های خاصی را هم ایجاد کرده است. در ادبیات کلاسیک ایران برخی شعرها را سهل‌الممتنع نام نهاده‌اند، یعنی سادگی که قابل دسترسی هم نیست. اگر به شعرهای سعدی خوب دقت کنیم، سادگی و در عین حال غیرقابل دسترس بودن این سادگی را می‌شود کشف کرد. سادگی دنیای فیلم‌های کیارستمی که در داخل ایران مخالفان سرسختی را برایش تراشیده از همین جنس است. اتفاقا بخش عمده‌ای از سبک سینمایی کیارستمی معلول شناخت دقیق او از ریشه‌های فرهنگی ایران است، اما این ریشه‌ها در عمق کار او به شکل هنرمندانه‌ای منتشر شده‌اند و همین باعث شده تا دنیای سینمایی کیارستمی متفاوت، جذاب و تاثیرگذار باشد؛ البته بیشتر برای فیلمسازانی که هر کدام سبکی خاص را در جهان سینما پایه گذاشته‌اند.