در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
احتکار در شهر مردگان
از راز قبرهای خالی در قطعههای قدیمی بهشت زهرا خبر دارید؟ نه ! مردهها فرار نکردهاند. حقیقت این است که بازار گرانترینها به خانههای ابدی هم کشیده شده و خرید و فروش قبر به چنان تجارت پرسودی تبدیل شده که به طمع آن، خیلی از قبرها در قطعات مختلف بهشت زهرا خالی نگه داشته شدهاند تا مشتریهای بیجان و ثروتمند از راه برسند و ساکنشان شوند.
این چهره دیگر شهر مردگان است ، شهری که این روزها موج اختلاف طبقاتی به آن هم رسیده است. آمارهای رسمی نشان میدهد ، قیمت قبر در بهشت زهرا (س) بسته به نوع قبر و قطعه آن متفاوت است، به طوری که بهشتزهرا هم درست مثل خود تهران خانهها و محلههای شمال شهری و جنوب شهری دارد و قیمت خانههای آن هم توافقی است ، نمونه اش قبرهای قطعه یک تا 110 است که گاه بین 20 تا 30 میلیون تومان هم خرید و فروش شده است اما قبرهای قطعههای جدید بهشتزهرا خیلی ارزانتر هستند.
این قطعات جدید نسبت به قطعههای داخلی بهشتزهرا شلوغتر است، زیرا قیمت قبر آن، ارزان و حتی رایگان بوده و خانواده متوفیان گاه فقط 60 هزار تومان هزینه کفن و دفن را میپردازند. شاید همین رایگان بودن دلیلی است بر اینکه 40 درصد خانواده متوفیان خواستار استفاده از این نوع قبور باشند.
از بحث اختلاف طبقاتی در شهر مردگان و قیمتهای متفاوت خرید و فروش قبر که بگذریم، وجود برخی قبرهای خالی در برخی قطعات بویژه قطعات قدیمی که بیشتر قبرهای آن سالهاست پر شده، این پرسش را مطرح میکند که دلیل خالی نگه داشته شدن آن تعداد از قبرها در برخی قطعات بهشتزهرا(س) چیست ؟ آیا معضل احتکار به دنیای مردگان هم راه یافته است؟
قبر خالی ؛ هر جا شما بخواهید !
خبرنگار جامجم برای کشف راز قبرهای خالی در برخی قطعات قدیمی بهشتزهرا به عنوان یک مشتری با واحد فروش قبر این سازمان تماس گرفت. گفتگوی ما با یکی از کارمندان پاسخگو به اربابرجوع در واحد فروش قبر را میخوانید:
الو، سلام. واحد فروش قبر؟ ما یک قبر میخواهیم در یکی از قطعات خوب بهشتزهرا که مثل قطعات جدید خاکی و بیدار و درخت نباشد.
- قطعه 222 کنار قطعه شهدا هم هست. حدود 5/4 میلیون تومان میشود.
ببخشید، خاله پیری داریم که اصرار دارد در یکی از قطعات قدیمی (فکر میکنم قطعه 2 باشد) و کنار برادرش که حدود 25 سال پیش فوت کرده دفن شود، میخواستم بدانم چنین چیزی امکانپذیر است؟
- بله، منتها قیمتش بالای 21 میلیون تومان است!
چطور میتوانیم قبر رزرو کنیم؟
- در قطعات قدیمی رزرو قبر نداریم، باید حتما جنازه داشته باشید تا همانجا قبر به شما داده شود اما در برخی قطعات میتوانید رزرو کنید که باید برای اطلاع از جزئیات بیشتر، حضوری مراجعه کنید.
این مکالمه تلفنی کوتاه ابعاد جدیدی از وضعیت تجارت قبر در بهشتزهرا را برای ما روشن کرده و ثابت میکند؛ هرچند مسوولان سازمان بهشتزهرا بارها تاکید کردهاند؛ هیچ رزرو قبری در بهشتزهرا انجام نمیشود، اما گفتههای کارمندان واحد فروش قبر خلاف این ادعا را نشان میدهد.
احتکار قبر !
کلنگ رسمی احداث بهشتزهرا(س) سال 1345به زمین زده شد و تاکنون که حدود 35 سال از تاسیس آن میگذرد روزانه 150 نفر در این گورستان دفن میشوند و در مجموع بیش از یک میلیون و 500 هزار نفر دراین مکان آرمیدهاند.
مسوولان سازمان بهشتزهرا بارها عنوان کردهاند: در قطعات قدیمی آن و بخصوص در قطعات یک تا 110 حتی اگر خریدار قیمتهای چند میلیونی پیشنهاد دهد به هیچ وجه قبر خالی برای فروش وجود ندارد، درحالیکه تماس ما با واحد فروش قبر بیانگر این واقعیت است که اگر خریدار با قیمت مشکلی نداشته باشد، براحتی میتواند در هر قطعه بهشتزهرا و حتی در قطعات قدیمی برای دفن متوفی خود قبر بخرد.
نکته اصلی اینجاست در شرایطی که مسوولان شهرداری و سازمان بهشتزهرا طی سالهای اخیر بارها نسبت به کمبود جا برای دفن اموات در بهشتزهرا هشدار دادهاند، نگه داشتن تعدادی قبر خالی تقریبا در تمام قطعات آن برای اینکه پس از گذشت چند سال به متقاضیان با قیمت بالاتری فروخته شود جز احتکار قبر چه معنی دیگری میتواند داشته باشد!
تجارت پرسود قبرهای 20 میلیونی
یک منبع آگاه نیز در گفتگو با «جامجم» وجود قبر خالی در قطعات قدیمی بهشتزهرا برای فروش به متقاضیان با قیمت بالای 20 میلیون تومان را تایید میکند و میگوید: این قبرها پیشفروش نمیشوند، اما اگر خانوادهای در صورت داشتن متوفی، متقاضی خرید این نوع قبرها باشد و از لحاظ مالی نیز مشکلی نداشته باشد میتواند بدون هیچ محدودیتی در هر قطعهای که بخواهد، قبر خریداری کند.
این منبع آگاه در پاسخ به این سوال که چرا تمام قبرها یکجا فروخته نشده و تقریبا در حاشیه بیشتر قطعات قبور خالی نگه داشته میشود، میگوید: سازمان بهشتزهرا سازمانی غیر انتفاعی است که برای تامین هزینههای خود هیچ بودجهای از شهرداری تهران نمیگیرد و از سوی دیگر، بخش قابل توجهی از خانواده متوفیان، متقاضی استفاده از قبور رایگان هستند، بنابر این سازمان ناچار است برای جبران هزینه قبور رایگان برخی قبرها را در برخی قطعات قدیمیتر خالی نگه داشته و به خانوادههای مرفه که خود متقاضی خرید این قبرها هستند، بفروشد.
سکوت معنادار
برای گرفتن پاسخ سوالاتی از جمله دلیل خالی ماندن تعدادی از قبور در برخی قطعات، قیمتهای نجومی فروش قبور در قطعات قدیمی و بسیاری از نکات مبهم دیگر، قرار شد گفتگویی با مهندس فاضل، مدیرعامل جدید سازمان بهشتزهرا(س) داشته باشیم که روابط عمومی این سازمان، انجام هماهنگی برای این گفتگو را منوط به ارسال نامه درخواست کتبی مصاحبه و درج ریزسوالات کرد.
نامه درخواست مصاحبه ارسال شد، بیش از یک هفته نیز برای انجام هماهنگیهای لازم دست نگه داشتیم؛ اما هنگامی که برای پیگیری مجدد تعیین وقت مصاحبه با روابط عمومی تماس گرفتیم، این پاسخ را شنیدیم که مدیرعامل سازمان، تمایلی به مصاحبه درباره موضوع این گزارش ندارد. لطفا این موضوع را پیگیری نکنید.
عدم تمایل مدیرعامل جدید سازمان بهشتزهرا به انجام مصاحبه با خبرنگاران در حالی است که پیش از این و در دوره تصدی مدیرعامل قبلی سازمان، وی هر لحظه پاسخگوی خبرنگاران بود.
سرانجام اصرار خبرنگار ما برای گرفتن پاسخی هرچند کوتاه از مسوولان سازمان بهشتزهرا موجب شد تا مدیر روابط عمومی این سازمان با اما و اگرهای فراوانی از جمله اینکه در مصاحبه درباره قیمت و احتکار قبور پرسیده نشود، به این گفتگو رضایت دهد.
مدیر روابط عمومی سازمان بهشتزهرا(س) در گفتگو با «جامجم» با اشاره به وضعیت فعلی واگذاری قبور و هزینه کفن و دفن در بهشتزهرا میگوید: قیمت قبور در قطعات یک طبقه بهشتزهرا رایگان است و قیمت ارائه خدمات شامل حمل متوفی با آمبولانس بنز، شستشو و تغسیل، اقامه نماز، انجام مراحل دفن، نصب سنگ با 50 درصد تخفیف 60 هزار تومان است و هماکنون 40 درصد مراجعهکنندگان متقاضی قبور یک طبقه رایگان هستند.
دانشپژوه میگوید: قبر 2 طبقه در قطعات روز 180 هزار تومان فروخته میشود که در یکی از قبور متوفی دفن شده و دیگری به نام خریدار سند میخورد و تا زمان نیاز نگهداری میشود که هزینه ارائه خدمات به متوفی در این دسته قبور نیز 120 هزار تومان است و 25 درصد مراجعه کنندگان نیز متقاضی این قبور هستند.
قبر خالی؟ محال است!
هنگامی که موضوع فروش قبر به قیمتهای نجومی در برخی قطعات قدیمی بهشتزهرا و تماس تلفنی خبرنگار ما با واحد فروش قبر بهشتزهرا به عنوان مشتری خرید قبر در یکی از قطعات قدیمی را با مدیر روابط عمومی آن در میان میگذاریم، وی این مساله را بشدت تکذیب و تاکید میکند: در قطعات قدیمی بخصوص قطعات یک تا 110، هیچ قبر خالی برای فروش وجود ندارد، حتی اگر خریدار قیمت چند میلیونی پیشنهاد دهد.
دانشپژوه در عین حال تاکید میکند: هماکنون 184 قطعه در بهشتزهرا وجود دارد که از این تعداد، حدود 70 درصد قطعات قبری برای رزرو ندارد و فقط در برخی قطعات که در آن قبر خالی برای رزرو نیز موجود است، شامل قطعات قدیمی نمیشود.
وقتی از مدیر روابط عمومی سازمان بهشتزهرا دلیل تناقض اظهارات کارکنان پاسخگوی ارباب رجوع در واحد فروش قبر بهشتزهرا با پاسخ مسوولان این سازمان درخصوص نداشتن قبر خالی در قطعات قدیمی برای فروش را میپرسیم، دانشپژوه با تاکید بر اینکه حتی یک درصد نیز وجود قبر خالی در قطعات قدیمی برای فروش محال است، میگوید: احتمالا کارمندی که در واحد فروش قبر، پاسخگوی شما بوده، اطلاع کافی در این زمینه نداشته است!
اگرچه مسوولان سازمان بهشتزهرا همچنان موضوع احتکار قبر در برخی قطعات بهشتزهرا و بخصوص قطعات قدیمی سپس فروش آنها به قیمت بالای 20 میلیون تومان را از اصل کتمان میکنند؛ اما تماس تلفنی ما با واحد فروش قبر و گفتههای منبع آگاه، پرده از واقعیتی خلاف ادعای مطرح شده، برمیدارد.
خالی نگه داشتن تعدادی از قبور در برخی قطعات بهشتزهرا و فروش چند میلیونی آنها به خانوادههای متمول منطقی به نظر نمیرسد، حتی اگر این کار با توجیه عدم اختصاص بودجه توسط شهرداری به سازمان بهشتزهرا و با هدف تامین هزینههای ارائه خدمات مانند واگذاری قبور رایگان و... انجام شود.برای نمونه هماکنون به قطعات جدید بهشتزهرا مراجعه کنید تا ببینید سازمان بهشتزهرا چه تعداد زیادی از قبور را خالی سرپوشانده و برای روزی احتکار کرده که نرخ آن گرانتر شود.این در حالی است که کلانشهر تهران بنابر ادعای مسوولان شهری همچنان با معضل کمبود جا برای دفن دست بهگریبان است و این اقدام خواسته یا ناخواسته با گرفتن رنگ و بوی احتکار، زمینه دلالی و ایجاد بازار سیاه در خرید و فروش قبر را نیز فراهم میکند.
پوران محمدی
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
