افول ایمیل

این مقاله استدلال می‌کند از طرفی بسیاری از سرویس‌های جدید امکان برقراری ارتباط را با سرعت بیشتر و امکانات بهتر فراهم می‌کنند و از طرف دیگر با توجه به اینکه ساعات آنلاین بودن افراد افزایش یافته و تقریبا روزبه‌روز به تعداد رایانه‌هایی که همیشه آنلاین‌اند (خواه کاربر پشت رایانه حضور داشته باشد خواه کاربری پشت رایانه نباشد) افزوده می‌شود در نتیجه برخی از شیوه‌های پیام‌رسانی (مانند پیام رسانی سریع) کارایی بهتر و جوابدهی بیشتری دارند.

از سوی دیگر هفته گذشته واکنش‌هایی هم در وب‌سایت‌هایی مانند پی‌سی‌مگ و پی‌سی‌ورلد به این مقاله وال‌استریت ژورنال و در نقد این نظر منتشر شد. اما نویسند‌گان این مجلات اینترنتی هم تا حدودی با نظر نویسنده مقاله وال‌استریت ژورنال موافق بودند که بسیاری از کاربردهای ای‌میل را می‌توان از طریق سرویس‌های دیگر و با کارآمدی بیشتر به کار گرفت. ‌ ‌

اجازه بدهید پیش از هر چیز موضوع را بیشتر بشکافیم. من به شخصه روزانه نزدیک به 100 ایمیل از منابع مختلف دریافت می‌کنم. از طرفی حجم زیادی از ایمیل‌های دیگر هم وجود دارد که به‌صورت سرویس‌های روزانه یا رونوشتی از پیام‌های سرویس‌های تحت وب2 در این‌باکس من وارد می‌شوند. در مجموع گاهی من روزانه 300 تا 600 ایمیل مختلف از منابع مختلف بر روی رایانه خود دریافت می‌کنم. گروهی از این ایمیل‌ها شامل تبلیغات، نیوزلترها، سرخط اخبار، گزارش‌های شبکه‌های اجتماعی و حتی اسپم‌ها هستند که بخش بزرگی از وقت من در مطالعه ایمیل‌ها را می‌گیرند و البته تقریبا به کمترین توجه نیاز دارند. ‌ ‌

از سوی دیگر شاید روزانه تنها حدود 10 تا 20 ایمیل ارسال می‌کنم. اگر فرض کنیم که تمامی ایمیل‌های ارسالی من پاسخ به نامه‌‌های وارده باشد (که این‌گونه نیست) در واقع من به کمتر از ده درصد ایمیل‌های دریافتی‌ام پاسخ می‌دهم. در این بین ممکن است ایمیلی را که نیاز به پاسخ داشته (مثلا تنها به این دلیل که آدرس فرستنده‌اش آشنا نبوده) نخوانم و جواب ندهم. از سوی دیگر وقتی نامه‌ای را برای کسی می‌فرستم، باید منتظر بمانم و البته امیدوار باشم که دریافت‌کننده، آن را پاسخ دهد. از سوی دیگر بسیاری از اخباری که به‌صورت دوره‌ای برای من ارسال می‌شود، کاربردی برای من ندارند. برای مثال من عضو یک گروه پستی از کاربران مترجم یک توزیع لینوکس هستم. در بین 20 تا 30 ایمیل که روزانه در این گروه ارسال می‌شود و رونوشتی از آنها برای من می‌آید، تنها ایمیل‌های مربوط به مترجمان فارسی این توزیع برای مهم است.

سرویس‌های جدیدتر بسیاری از امکانات جدید ارائه می‌دهند که از نیاز من به ایمیل کم می‌کنند. برای مثال من تنها با عوض کردن وضعیتم در یک شبکه اجتماعی مانند فیس‌بوک، می‌توانم به همه دوستان‌و همکارانم اطلاع دهم که من در سفر هستم و اکنون در محل کار خود حضور ندارم. به همین راحتی می‌توان بخش بزرگی از اطلاعات مورد نیازی را که ممکن بود با صرف وقت و هزینه بیشتر به اطلاع دیگران برسانم، به راحتی در اختیار آنها قرار می‌دهم. سرویس‌های بی‌شمار دیگری در وب خدمات مختلفی را به من ارائه می‌کنند که هر روز از نیاز من به اطلاع‌رسانی‌های مستقیم می‌کاهند در عین حال سرعت عمل اطلاع‌رسانی را افزایش می‌دهند و مدت انتظار برای دریافت پاسخ نیز به نسبت کاهش می‌یابد. برای نمونه، دریافت و رسانیدن پیام از طریق پیام کوتاه بسیار سریع‌تر است، اما همیشه کاربرد ندارد.

برای مثال در مقاله وال‌استریت ژورنال به یک سرویس جدید مایکروسافت برای توسعه‌دهندگان و برنامه‌نویسان اشاره شده ‌است به‌نام شیرپوینت ‌(SharePoint‌). جف‌تپر مدیر این تیم در مایکروسافت اشاره می‌کند که پیش از این هر تغییری که در یک پروژه ایجاد می‌شد ایمیلی حاوی تغییر ایجاد شده در وضعیت پروژه برای همه توسعه‌دهندگان و کارکنان مرتبط با آن ارسال می‌شد. این باعث می‌شد که همه کارکنان به‌صورت روزانه و دوره‌ای تعداد زیادی ایمیل‌های نالازم دریافت کنند که ممکن بود حاوی اطلاعاتی باشد که اصلا نیاز نداشتند. با استفاده از این سرویس جدید این امکان برای همه کارکنان پدید می‌آید تا هر زمان که لازم داشتند تا از چیزی با خبر شوند، اطلاعات مورد نیاز خود را از طریق این سرویس بیایند.

در پایان البته ذکر این نکته لازم است که با وجود پدید آمدن همه سرویس‌های جدید و با وجود این همه امکانات باز هم هنوز جواب ما به سوالی که در عنوان این مقاله شده، منفی است. هنوز ایمیل کاربردهای خاص خودش را برای ما کاربران رایانه‌ها دارد، همان‌گونه که شاید گاهی لازم باشد ارتباط به‌صورت مستقیم و رودررو و بدون استفاده از هیچ وسیله و سرویسی تحت وب انجام گیرد.

شهاب شهسواری