اسکار طبال 50 ساله شد

قهرمان گراس یک قهرمان کوچک است؛ کوچک نه از نظر توانایی‌های روحی و شخصیتی بلکه از نظر جسمی. رشد جسمی «اسکار» متوقف شده و او در قد و قواره یک پسر بچه 3 ساله باقی مانده است، اما این پسر بچه از نظر هوشی خیلی جلوتر از همه است و می‌تواند به تحلیل ماجراهایی بنشیند که خودش هم به نوعی شاهد آنهاست. اسکار از سال 1899 قصه‌اش را شروع می‌کند و می‌گوید که چطور پدربزرگ و مادربزرگش با هم آشنا شدند و پدرش به دنیا آمد. با این آشنایی، گراس به نوعی استعاری از شکل‌گیری لهستان می‌گوید و بعد جنگ‌ها از راه می‌رسند و اسکار به دنیا می‌آید. اسکار به دلیل عقب‌ماندگی جسمی به وسیله دیگران نادیده گرفته می‌شود و کسی کاری به کار او ندارد. او همه جا هست و از همه چیز خبر دارد، اما اسکار یک راه برای برقراری ارتباط با دیگران دارد و آن طبل حلبی‌اش است. او طبال قهاری است و به این ترتیب با هیاهوی جهان آمیخته می‌شود.

با شروع جنگ جهانی دوم، او عناصر مقاومت را در لهستان لو می‌دهد و شاهد نابودی خیلی از آدم‌هایی می‌شود که آنها را می‌شناخت. سرانجام جنگ به پایان می‌رسد و با پایان جنگ، اسکار شروع به قد کشیدن و بزرگ شدن می‌کند، اما همه چیز به پایان نرسیده، چون شروع رشد جسمی او با توقف رشد مغزی‌اش همراه است و او سرخورده و فرومانده در خود، به خاطر همه چیزهایی که تجربه کرده، برای یک روان‌شناس صحبت می‌کند.

سال 1979، «شلوندورف» با اقتباس از این اثر، باعث شد تا اسکار شهرتی فراگیرتر پیدا کند. گراس پس از طبل حلبی، «موش و گربه» را 1961 منتشر کرد و 2 سال بعد «سال‌های سگی» را به چاپ رساند. این 3 رمان که تکمیل‌کننده هم هستند، با عنوان «سه‌گانه دانزینگ( »نام پیشین بندر گدانسک در لهستان که گراس در آنجا متولد شد) شناخته می‌شوند و از نظر محتوا هر 3 درباره ظهور و سقوط نازیسم در اروپا هستند.

«سفره ماهی»، سال 1977 منتشر شد. در این کتاب که گراس آن را به دخترش تقدیم کرده، به نوعی از مردسالاری و فمینیسم سخن رفته است. او در قالب بازگویی تاریخ آشپزی در این کتاب نشان می‌دهد که افسانه پهلوانی مردان چقدر پوچ است.

اما از کارهای او در دهه اخیر می‌توان به «گذرگاه خرچنگ» اشاره کرد که در سال 2002 منتشر شد و با آن گراس بار دیگر به دنیای ادبیات بازگشت. شخصیت اصلی این رمان کوتاه، سال‌ها پیش در «موش و گربه» ظاهر شده بود. او در این رمان از حمله به یک کشتی آلمانی توسط 3 فروند اژدرافکن شوروی و غرق شدن این ناو با 1000 آواره آلمانی آن در سال 1945 سخن گفته است.

در «کندن پوست پیاز» که در سال 2006 منتشر شد و خاطرات زندگی او از سال‌های دور است، گراس به خدمت در گروه «اس‌اس» ارتش آلمان در 17 سالگی اعتراف کرد.