در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پاییز خودش را با نوستالژی مدرسه به زندگی خیلیهایمان آویزان کرده و ماندگارترین خاطراتمان را هم به دنبال خودش میکشد. باید برای شما هم پیش آمده باشد که مثلا با بچههای خوابگاه توی یک اتاق جمع شده باشید یا با دوستان صمیمیتان، آن هم در یکی از آن شبهای غمگین پر از دلتنگی و هر کس چیزی گفته باشد. همیشه خاطرات مدرسه جزو اولین چیزهایی هستند که خودشان را توی جمع رها میکنند.
پاییز برای سال اولیها هیجانانگیزترین فصل سال است. چه برای آنهایی که برای اولین بار پایشان را در حیاط مدرسه میگذارند، با آن همه هیجان، استرس و شوقی که یک بچه 6 ساله میتواند داشته باشد. چه برای آنهایی که بعد از گذراندن 12 سال آزگار در پشت میزهای فرسوده و نشستن روی نیمکتهای چوبی که مجبور بودند با 2 نفر دیگر تقسیمش کنند، حالا میخواهند پایشان را بگذارند توی حیاط دانشگاه، به این امید که این بار هر کسی میز و نیمکت اختصاصی خودش را داشته باشد.
شاید چیزی که «پاییز» را به «خاطرات مدرسه» میدوزد، تداوم و تکرار هر دوی آنهاست. تکلیف «پاییز» که روشن است. هر سال تکرار شده و همان طور که شما هم میدانید قرار است تا ابد به آمدن هر سالهاش ادامه بدهد و از آن طرف، 12 سال «مدرسه رفتن» که دستکم 6 سال از آن را «شیفت صبحی» بودهایم، چیزی نیست که از هیچ خاطرهای محو شود. حداقل 4 سال دانشگاه رفتن را به این عدد اضافه کنید. تکرار یک اتفاق آن هم 16 سال پیاپی، حتما جایی در ذهنمان برای خودش دست و پا میکند. آن هم تا ابد.
چیزی که پاییز را ویژه میکند حس دوگانهای است که در خود دارد. تابستان دوستداشتنی با همه تعطیلیها، تنبلیها و زیاد خوابیدنها جایش را به روزهای مدرسه و دانشگاه میدهد و این اتفاق خوشایندی نیست. از طرفی دیدن دوباره همکلاسیها و همدانشگاهیها که تنوع بزرگی بعد از یک دوره تنبلی 3 ماهه است تشویقمان میکند به دوست داشتن پاییز. اگرچه من هم با شما موافقم که این شکل تنوع چندان ستودنی به نظر نمیآید و بعد از یک ماه، درست در اوایل آبان، دلمان برای روزهای خوش تابستان تنگ میشود.
با احساساتمان بازی میکند
پاییز میتواند خیلی راحت احساساتیمان بکند، با احساساتمان شوخی کند یا آن را به بازی بگیرد. بیآن که لازم باشد زحمتی بکشد میتواند با اولین برگهایی که بالای سرمان در هوا پخش میکند، با رنگهایی که به طبیعت میدهد و حتی با باد و بورانش به طرز دیوانهواری احساساتمان را به غلیان وادارد. شاید برای همین هم هست که آمار ازدواجهای عجیب و غریب مثل ازدواج در کف دریا، با تاجی که پریهای دریایی از مرجانها ساختهاند، آن هم با لباس غواصی یا ازدواج در بالونی که بر فراز اقیانوس آرام به آرامی تکان میخورد، در این فصل از سال تا این اندازه بالاست.
قدم زدن در زیر باران پاییزی، در یک راه جنگلی یا حتی یکی از خیابانهای خلوت، اما پردرخت تهران خودمان، بیآن که چتری روی سرتان گرفته باشید، در حالی که بارانیتان نمیتواند شما را از گزند دانههای باران در امان بدارد و شما دستهایتان را در جیبتان فرو کردهاید، رمانتیکترین تصویری است که هر جوان تازه از نوجوانی درآمدهای دچارش میشود. البته «باران پاییزی» در سالهای بعدی عمرتان هم همچنان جایگاهش را در زندگیتان حفظ میکند و خلاصه همیشه عمر بر سرتان میبارد. فقط تصویری که شما از آن خواهید ساخت، احتمالا دیگر تا این اندازه دمدستی و کارتپستالی نخواهد بود.
بیرون آوردن لباسهای گرم، بارانیها، کاپشنهای کلاهدار و بادگیرهای رنگ و وارنگ اولین نشانههای بروز هیجان ما از آمدن هوای خنک و راحت شدن از گرمای چسبنده تابستان است. دیدهاید این آدمهایی را که هول میشوند و آفتاب شهریور هنوز هیکل پهن شدهاش را از روی زمین بلند نکرده، لباسهای آستین بلند پاییزهشان را تن میکنند؟ یا آنها که با دیدن اولین ابرهای مهرماه چترهایشان را با خودشان تا سر کار میبرند و عصر آنها را باز نکرده به خانه برمیگردانند؟ مسخرهشان نکنید لطفا. احساساتی را که پاییز با خودش میآورد، باید درک کنید.
شما پاییزیهای دمدمی مزاج
اگر در ماه مهر متولد شده باشید باید از شما بخواهم دست از این رمانتیک بازیهای خیالانگیز با آن همه شمع و مخلفات بردارید. ناسلامتی شما مهندس هستید. متولدین ماه مهر با این که عاشق موسیقی هستند، هنر را دوست دارند و از این که شما هنری باشید هم خوششان میآید. آنها عمیقا دوست دارند از آنها تعریف کنید و اگر قبل از شروع هر کاری نظر آنها را هم بپرسید، تا آخر عمر عاشقتان میمانند، اما برای گرفتن هر تصمیمی آنقدر فکر میکنند که حتما روی اعصابتان میروند.
سهراب سپهری، محمدرضا شجریان، محمد خاتمی، علی پروین، فردریش نیچه، بیل کلینتون، ابراهیم گلستان، علی مصفا، مهتاب کرامتی، کریس دیبرگ، جیمی کارتر، باران کوثری، گلی ترقی، اسکار وایلد، گراهام گرین، ویلیام فاکنر، تی.سی الیوت، آیزنهاور، مهاتما گاندی و لویی فیلیپ، پادشاه فرانسه جزو افراد مشهور متولد این ماه هستند.
آبانیها سریع عاشقتان میشوند و به همان سرعت هم از شما دل میکنند. زیاده از حد احساساتی هستند و گاهی هم حسابی شورش را درمیآورند. دلشان میخواهد در یک نگاه عاشق شوند و به سرعت برق و باد همه رازهای زندگی احساسیشان را برایتان رو میکنند. البته آنقدر این کار را خوب انجام میدهند که بعد از پایان مراسم شما هم راز نگفتهای از خودتان باقی نگذاشتهاید. یادتان باشد آبانیها را از سفر کردن منع نکنید. اگر قرار باشد بین شما، تفریح و سفر یکی را انتخاب کنند، حتما تفریح یا سفر را انتخاب میکنند، نه شما را.
اقبال لاهوری، نیما یوشیج، فاطمه معتمدآریا، ویشکا آسایش، علی کریمی، شیلا خداداد، نیکی کریمی، هدیه تهرانی، احسان خواجهامیری، ماری کوری، پابلو پیکاسو، تئودور روزولت، شارل دوگل، ایندیرا گاندی و جواهر لعل نهرو از آدم مشهورهای متولد ماه آبان هستند. حتی سالک، میکروبیولوژیست آمریکایی هم در آبان ماه متولد شده است.
یک متولد آذر ماه میتواند مثل ریمایندر عمل کرده و آنقدر همه چیز را یادتان بیاورد که از زندگی سیرتان کند. کوچکترین خاطراتی که با هم داشتهاید را با تمام جزییات یادآوری میکند و گاهی کار را به جایی میرسانند که باید با گریه از او بخواهید شما را با خاطراتی که خودش به یادتان آورده تنها بگذارد. آذریها عاشق سفرهای کوتاه، پیکنیک و تعطیلات آخر هفته و از تلاشگران راستین راه موفقیتند. اگر میخواهید دوست متولد آذریتان را از دست ندهید باید انتقاد کردنهای صریح و رک و راست بودنهای بدجور را کنار بگذارید. شما نمیتوانید توی صورت یک آذری بگویید به نسبت ماه گذشته چاقتر شده یا اینکه دیروز در دانشکده ادبیات حسابی گند زده است.
داریوش مهرجویی، علی شریعتی، جمشید مشایخی، مهتاب نصیرپور، محمدتقی بهار، جلال آلاحمد، لاله اسکندری، بهاره رهنما، ناصر حجازی، مارک تواین، بتهوون و وینستون چرچیل متولد ماه آذرند. آذریها باید احساس خوبی داشته باشند که والت دیسنی و پاپ ژان پل سیزدهم هم در این ماه به دنیا آمدهاند.
میوهها، غذاها و بیماریهای پاییزی
هر چه به مهر ماه نزدیک میشویم غذاهایی که شکل گرم به خودشان میگیرند، انواع سوپها و آشها و دم کردههای گیاهی جایشان را در سفرههایمان باز میکنند. پزشکان تغذیه توصیه میکنند که در وعدههای غذایی پاییزمان، حتما سراغ هویج، سیبزمینی، پیاز و سیر برویم و از ادویههای تند و گرم مثل زنجبیل، فلفل و خردل هم بیشتر استفاده کنیم.
کدو حلوایی از سبزیجات فصل سرماست که علاوه بر استفاده در انواع دسرها، حتی یک جور خورش هم به نام او وجود دارد. با این که در این خورش کدو حلوایی ماده اصلی است، اما وجود دانههای آلو در غذا آن را مزهدار و خوش طعم میکند.
پاییز یک جورهایی فصل شروع بیماریهاست. سینوزیت، آنفلوآنزا، عفونتهای ویروسی و سرماخوردگی، از بیماریهای شایع فصل پاییز هستند که دانشآموزان بیشتر از بقیه مردم امکان مبتلا شدن به آنها را دارند که از بین اینها آنفلوآنزا شایعترین بیماری ویروسی فصل سرماست. پاییز، فصل سختی برای آنهایی که آلرژی دارند هم هست. پاییز به خاطر باد و بورانی که با خودش میآورد گردههای گل و گیاهان و گرد و غبار را به هوا بلند میکند و این آلرژی (حساسیت) را تشدید میکند. آلرژیهای فصلی، یکی از شایعترین آلرژیهاست و هیچ تضمینی وجود ندارد که چون تا به حال آلرژی نداشتهاید از سال دیگر به نوع فصلیاش مبتلا نشوید. پاییز باخودش میوههای مخصوصی دارد که معمولا در ماههای دیگر سال امکان کشتشان به راحتی وجود ندارد. مثل خرمالو، به، انار و حتی انجیر. با این حال پرتقال یکی از پرطرفدارترین میوههای پاییز است که میگویند چاقی را درمان میکند و در عین حال مقاومت بدن را بالا ببرد. «به» از آن میوههای خاص با ظاهری بامزه است که از قضا افسردگیهایی که ناشی از انواع سردردهاست را از بین میبرد. قلب و کبد و معدهتان را تقویت میکند و اشتهایتان را برای خوردن بالا میبرد. درخت انجیر هم در پاییز میوه میدهد. انجیر راست کار آنهایی است که میخواهند وزن اضافه کنند. انار، لیمو شیرین، گریپفروت و خرمالو هم از میوههای معمول پاییزی هستند که هر کدام خواص دارویی و ویتامینهای مخصوص خودشان را دارند. شما هم قبول دارید که انار سوگلی میوههای پاییز است؟
سیما دهقان
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: