آزار بیرحمانه
وقتی کلمه سوءاستفاده به کار میرود، به نظر میرسد اقدامی غیراخلاقی، موجب صدمه به جسم یا مال فردی شده است، اما وقتی قضیه به سوءاستفاده و آزار کودکان میرسد کاملا متفاوت است. کودکان موجودات ضعیف و بیپناه و بسیار آسیبپذیر هستند و در اصطلاح حقوقی، هرگونه بدرفتاری یا اقدامیکه حتی توسط والدین و اطرافیان کودک انجام شود و به ضرر کودک باشد، به عنوان سوءاستفاده و آزار بیرحمانه تلقی میشود.
بسیاری از اینگونه کودکآزاریها در منزل رخ میدهد و بیتوجهی به کودکان نیز در این گروه قرار میگیرد. 3 شیوه سوءاستفاده فیزیکی و جسمی جنسی و عاطفی نیز از زیرمجموعههای کودکآزاری محسوب میشود. منابع قضایی نیز تدابیر گوناگونی برای جلوگیری از اینگونه اقدامات در نظر میگیرند که از آن جمله میتوان به دور کردن فرزند از خانواده در صورتی که آزار در خانواده حادث شده باشد یا در مواردی که منجر به صدمات جدی شده باشد، مجازات حبس و حتی در مواردی نیز اعدام در نظر گرفته میشود.
در برخی کشورهای اروپایی نظیر سوئد، آلمان و فرانسه نیز قانونی تصویب شده که به موجب آن، شخص خاطی با استفاده از شیوههای پزشکی عقیم میشود، زیرا چنین شخصی که کودکآزاری کرده استحقاق فرزند داشتن را ندارد.
شیوههای کودکآزاری
نادیده گرفتن و بیتوجهی به کودک: در این روش افراد بالغ به نیازهای کودک توجهی نمیکنند. برای مثال به نیازهای جسمی او که شامل نیاز به خوراک و پوشاک و نظافت است بیتوجه هستند. به نیازهای عاطفی و احساسی او که نیاز به محبت و رسیدگی است و همچنین نیاز به تحصیل و رفتن به مدرسه نیز علاقهای نشان نمیدهند.
سوءاستفاده جسمی: در این گروه میتوان به آزارهایی از قبیل کتک زدن، سوزاندن، خفه کردن یا دادن مواد مسموم و آلوده به کودک اشاره کرد. در کودکانی که والدین معتاد دارند گاهی به کودک مواد مخدر میدهند تا چیزی نفهمد یا ساعات طولانی در خواب باشد. در ضمن سوءاستفادههای جنسی و اعمال غیراخلاقی با کودک نیز در این گروه جا میگیرد.
سوءاستفاده عاطفی : مسخره کردن، خجالت دادن کودک در حضور جمع، تنبیه غیربدنی بیش از حد و رفتارهای سرد و عاری از محبت ازجمله سوء استفادههای عاطفی هستند.
آمارهای جهانی
بر اساس آمارهای منتشر شده از سوی یونیسف
- 54 درصد از موارد کودکآزاری مربوط به بیتوجهی
- 22 درصد مربوط به سوءاستفاده جسمی
- 8 درصد سوءاستفاده جنسی
- 4 درصد سوءاستفاده عاطفی
- 12 درصد نیز مربوط به بدرفتاری با کودکان میشود.
نکته جالب توجه این است که ایالات متحده آمریکا و کشور انگلستان در میان کشورهای توسعهیافته با وجود داشتن آمار بالای جرم و جنایت، درخصوص کودکآزاری موارد بسیار اندکی دارند و این هم به دلیل قوانین جامع و لازمالاجرای حمایت از کودکان در این کشورهاست. با وجود این، اخبار سی.بی.اس گزارش کرده که در سال 2009 به دلیل بحران موجود در آمریکا آمار کودکآزاری در این کشور نسبت به سالهای گذشته افزایش داشته است. در ضمن تحقیقات نشان داده بیشترین موارد کودکآزاری مربوط به کودکانی است که به جای زندگی با والدین با یکی از والدین زندگی میکنند و مادر و پدر هر دو در خانواده حضور ندارند. نکته دیگر اینکه بیشترین موارد کودکآزاری در آمارهای جهانی مربوط به والدینی است که سابقه پرونده قضایی داشته یا تحت مصرف الکل، کوکائین و هروئین بودهاند. متاسفانه یکی دیگر از مشکلات این است که در برخی مناطق، تولد نوزادان به ثبت نمیرسد. در چنین مواردی امکان هر گونه سوءبرخورد و کودکآزاری یا حتی فروش کودکان یا اعضای آنها وجود دارد.
طبق گزارشهای سازمان بهداشت جهانی، سالانه حدود 53 هزار کودک کشته میشوند که دلیل اصلی آن نیز خشونت در آزار آنهاست، در حالی که هر ساله در اروپا و آسیای مرکزی حداقل 1300کودک به واسطه بدرفتاری والدین یا معلمانشان جان خود را از دست میدهند.
به همین دلیل بخش سلامت سازمان بهداشت جهانی، قانون گسترده و جامع حمایت از کودکان را تصویب کرده که برای اجرایی شدن نیاز به همکاری دولتها و حکومتهای کشورهای گوناگون دارد.
وضعیت آینده کودکان آزار دیده
کودکانی که در سنین پایین مورد انواع آزارها و سوءاستفادهها قرار میگیرند عموما آینده درخشانی هم نخواهند داشت. تعدادی از آنها تبدیل به کودکان کار میشوند و آمار 218 میلیون کودک کار در سال 2004 واقعا تکاندهنده است. در این میان نیز 126 میلیون به کارهای سنگین و خطرناک میپردازند، اما کودکانی که مورد آزار واقع میشوند از نظر روحی و عاطفی در آینده نیز مشکلات بسیاری خواهند داشت.
بسیاری از آنها ازدواجهای موفقی ندارند و در صورت ماندن در رابطه زناشویی نیز تحت انواع استرسها و ناراحتیها هستند که از آن جمله کنار آمدن با خشم فروخورده سالیان کودکی و نحوه ابراز خشم و کینه و حس انتقام است.
بررسیها نشان داده از سال 1987 تا 2005 حدود 36 درصد از زنانی که پیش از 18 سالگی ازدواج کردهاند به نوعی دچار مشکلات خانگی نظیر کودکآزاری بودهاند و این مساله در مورد برخی کشورهای در حال توسعه شاخصتر است.
از دیگر آسیبهای کودکآزاری این است که شمار کودکان بیسرپرست و یتیم نیز بیشتر میشود، به طوری که بسیاری از دخترانی که در سنین پایین به دلیل فشارها و آزارها به عنوان ازدواج به خانه شوهر میروند دارای فرزندانی میشوند که تمایل به نگهداری آنها ندارند. در حال حاضر نیز بیش از 133 میلیون کودک یتیم در جهان زندگی میکنند که 15میلیون آن کودکان مبتلا به ایدز بوده و 12 میلیون نفرشان در صحراهای آفریقا هستند و آسیا نیز با داشتن 74 میلیون کودک یتیم از آمار تکاندهندهای برخوردار است.
مترجم : سحر کمالینفر
منبع: UNICEF press center
گفت و گو
