سفرت بخیر اما ...
چند سالی است که پلیس راهنمایی و رانندگی در کنار برنامهسازان شبکه سه سیما، بر آن است تا با فراهم آوردن بستری فرهنگی گامی موثر در جهت کاهش تلفات جادهای بردارند.
«سفر بخیر» عنوان برنامهای است که از حدود 5 سال پیش توسط گروه اجتماعی سه سیما در ایام نوروز و سه ماهه تابستان روی آنتن میرود و تابستان امسال نیز به صورت 20 قسمت 60 دقیقهای با اجرای محمدرضا حسینیان پخش میشود که به گفته تهیهکنندهاش (نیکبخت) طبق نظرسنجیها، در ایام نوروز با استقبال بالایی از سوی بینندگان روبهرو شد و تاثیرپذیری فوقالعادهای در بین مخاطب داشت.
رعایت قانون و مقررات راهنمایی و رانندگی در هر کشوری یکی از اولین نشانههایی است که در پیشرفت و سطح فرهنگ عمومی آن جامعه نمود پیدا میکند و پذیرش آن از طرف افراد جامعه، نه فقط به عنوان یک هنجار اجتماعی بلکه به منزله حرمتگذاری به یک همشهری یا هموطن است.
در چند سال اخیر، رسانه در این خصوص تلاشهای قابلتوجهی انجام داده است. ساخت انیمیشنهای متعدد و مجموعههای سریالی و همچنین اطلاعرسانی در قالب تیزر، آنونس، زیرنویس و... همواره مخاطب را به صورت لحظهای با این موضوع درگیر کرده است اما فرهنگسازی در این خصوص مسالهای است که تنها با افزایش کمی برنامهها میسر نمیشود. در این زمینه واقع بینانهترین عنصری که میتوان با اعتماد به تاثیرگذاریاش از آن بهره برد، استفاده از بخشهای مستند در کنار نکات آموزشی است. گزارشهای مستند «کنترل نامحسوس» که به عنوان بخشی مجزا در دل برنامه «سفر بخیر» گنجانده شده است، با انعکاس حوادثی که هر روز صدها بار در بزرگراههای ما اتفاق میافتد، بیشتر با ذهن مخاطب گره میخورد.
شاید مهمترین دلیلی که انیمیشنهای راهنمایی و رانندگی را با استقبال عمومی مواجه کرده است، استفاده از وقایع و تصادفات نزدیک به واقعیت است.
کنترل نامحسوس در حقیقت یک نوع فرهنگسازی عام و خاص است. این بخش در وهله اول با نمایشی از تقابل مجرم و قانون، نوعی پندآموزی را در ذهن بیننده بیدار میکند. از طرفی برخورد قاطع، به موقع و سالم یک پلیس قانونگذار را در جامعه بسط میدهد که خود میتواند در گستره فرهنگ برخورد با متخلفان بازتاب خوبی داشته باشد.
«سفر بخیر» عمدتا میکوشد تا در مواجهه با آسیبهای رانندگی راهکار پیشگیری را در پیش گیرد.
گفتگو با افسران راهنمایی و رانندگی، پلیس جادهای و... و بازگویی خاطراتشان از حوادث و خدمات این افراد در نقاط مختلف استانی و جادهای، در آشنایی مردم با مشاغل حساس این چنینی بسیار کاربرد دارد؛ به شرطی که این گفتگوها در ارائه توصیههای کلامی حالتی پندگونه به خود نگیرد و صرفا کلاس درسی نباشد برای بازشناسایی قوانین رانندگی که البته از حوصله مخاطب نیز خارج است.
بهرهمندی از قالبهای مسابقهای، میتواند در کنار ایجاد رغبت در بیننده، محکی باشد برای سنجش اطلاعات و همچنین دادن اطلاعات جدید به او، در این راستا «سفر بخیر» با طرح سوالاتی درخصوص قوانین راهنمایی و رانندگی و در عین سادگی، بار مفهومی خوبی را نیز برای مخاطب به دنبال دارد و در حقیقت گوشزدی است برای آنچه که شاید خیلی از ما، طی مسیرهای جادهای خود از یاد میبریم.
تیم پژوهش این برنامه که متشکل از متخصصان رسانهای و گروههایی از راهنمایی و رانندگی هستند، در کنار روانشناسان و جامعهشناسان میکوشند معضل بزرگ جادهها را تا آنجا که امکان دارد از هر جهت بررسی نمایند.
هدف برنامهسازان «سفر بخیر» تنها یک چیز است؛ روزی برسد که شاهد هیچ نوع خسارت جانی و مالی در جادههای کشورمان نباشیم!
آزاده خواجهنصیری
گفت و گو
