ناتو دست به دامان ترکیه

نکته قابل توجه در این عرصه تلاش ناتو برای افزایش حضور ترکیه در معادلات جهانی است که نمود آن را در سفر «راسموسن» دبیر کل ناتو به ترکیه می‌توان مشاهده کرد. «راسموسن» در اقدامی غیر منتظره ضمن سفر به ترکیه بر جایگاه ارزنده ترکها در تحولات جهانی به ویژه در افغانستان تاکید و خواستار بازیگری آنکارا در معادلات افغانستان شد.

هرچند که «راسموسن» به تقدیر از نقش ترکها در منطقه پرداخت اما بخش اصلی درخواستهای وی را افزایش نیرو بازیگری ترکیه در افغانستان تشکیل می‌داد چنانکه «راسموسن» بارها بر این امر تاکید کرد. باتوجه به اینکه اعضای ناتو همان کشورهای اروپایی هستند که از پذیرش ترکیه در اتحادیه اروپایی خودداری می‌کنند رویکرد ناتو به ترکها می تواند برگرفته از اهداف خاص باشد که عبارتند از

1-پرونده ناتو در افغانستان بیانگر تلفات مالی و انسانی گسترده اعضای اروپایی ناتو است که به اختلافات داخلی و چالشهایی میان اعضاء مبدل شده است. سران ناتو با گرایش به ترکیه در حالی به تقویت نیرو در افغانستان می‌پردازند که با جبران ضعفهای کشورهای اروپایی در افغانستان از افشای اختلافات گسترده ناتو جلوگیری می‌کنند.

2-از چالشهای ناتو چگونگی انتقال تجهیزات به افغانستان است. در شرایطی که ناتو در اجرای این امر در آسیای مرکزی و قفقاز با چالشهایی مواجه است ظرفیتها و نفوذ ترکها می‌تواند راهگشایی برای رویکرد کشورهای این منطقه به افزایش همکاری با ناتو باشد.

3-نکته مهم آنکه ناتو به دنبال سوق دادن کشورهای اسلامی و عربی به حضور در افغانستان است به ویژه اینکه ناتو برخی کشورهای عربی را عامل حمایت و تقویت طالبان معرفی می‌کنند. باتوجه به اینکه ترکیه تنها عضو ناتو است که در جهان اسلام از جایگاهی برخوردار است می‌توان گفت که بهره‌گیری از این ظرفیت می‌تواند از دلایل گرایش به این کشور باشد.

در جمع بندی کلی می‌توان گفت که تاکید ناتو به بازیگری فعال ترکیه بیانگر تزلزل و چالش در عرصه داخلی ناتو است که سبب شده تا این کشورها به ترکیه‌ای روی آورند که حاضر به پذیرش آن در اتحادیه اروپا نمی‌باشند. این مسئله می‌تواند شرایط را برای حضور فعال‌تر ترکیه در معادلات منطقه‌ای و جهانی فراهم ساخته و از آن در جهت رسیدن به اهدافش به ویژه ورود به اتحادیه اروپا بهره برداری کند هرچند که مردم ترکیه چندان تمایلی به توسعه روابط با ناتو نداشته و خواستار استقلال نظامی کشورشان هستند.

قاسم غفوری