میدانید رمضان به چه معنی است؟ رمضان از ریشه «رمض» و به معنای شدت تابش خورشید بر سنگریزه است. چون زمان نامگذاری ماههای عربی، این ماه در فصل گرمای تابستان قرارداشت، ماه رمضان نامیده شد، ولی از سوی دیگر، «رمضان» از اسماء الهی است. این ماه، ماه نزول قرآن و ماه خداوند است و شبهای قدر در آن قراردارد.
رسول خدا(ص) درباره این ماه گفته است: «ای بندگان خدا! ماه خدا با برکت و رحمت و آمرزش به سوی شما رویآورده است؛ ماهی که نزد خداوند بهترین ماهها است؛ روزهایش بهترین روزها، شبهایش بهترین شبها و ساعاتش بهترین ساعات است. بر مهمانی خداوند فراخوانده شدید و ازجمله اهل کرامت قرار گرفتید. در این ماه، نفسهای شما تسبیح، خواب شما عبادت، عملهایتان مقبول و دعاهایتان مستجاب است.
پس با نیتهای درست و دلی پاکیزه، پروردگارتان را بخوانید تا شما را برای روزه داشتن و تلاوت قرآن توفیق دهد. بدبخت کسی است که از آمرزش خدا در این ماه عظیم محروم گردد. با گرسنگی و تشنگی در این ماه، به یاد گرسنگی و تشنگی قیامت باشید.» حتما وظیفه خود را در ماه مبارک رمضان میدانید. اولین وظیفه این است که از اذان صبح تا اذان مغرب چیزی نخورید و نیاشامید. علاوه بر این صدقه دادن به فقیران، احترام به سالخوردگان، خوشرفتاری با کودکان، صله ارحام، حفظ زبان و چشم و گوش از حرام، مهربانی با یتیمان و همچنین عبادت و سجدههای طولانی، نماز، توبه، صلوات، تلاوت قرآن و فضیلت اطعام از دیگر فضیلتهای ماه مبارک رمضان است.
تظاهر نکنید
حتما میدانید که تظاهر به روزهخواری جرم است. پس اگر مشکلی و بیماریای دارید که نمیتوانید روزه بگیرید نباید در ملاعام چیزی بخورید و بنوشید. امسال نیروی انتظامی برای مقابله با روزهخواری در ملاعام تمهیداتی را در نظر گرفته است. ممنوعیت ارسال سرویس غذا به اماکن مختلف از سوی ساندویچفروشیها و رستورانها و همچنین ارائه غذا به مشتریان غیرمسافر در هتلها یکی از آنهاست.
در ماه رمضان امسال، مراکز پذیرایی با هماهنگی اتحادیههای مربوطه ازجمله رستورانداران، قهوهخانهها، ساندویچ فروشیها و... تا زمان افطار حق توزیع غذا نداشته و طبق روال سالهای گذشته، نیم ساعت مانده به افطار اجازه توزیع غذا داده میشود. مراکز اقامتی ازجمله هتلها هم تنها میتوانند به مسافرانی که در مجموعه آنها اقامت دارند، سرویس غذا بدهند و براساس آییننامه ابلاغی، مدیران این اماکن حق ندارند از افرادی غیر از اقامتکنندگان در مجموعه خود پذیرایی کنند.
سرویسدهی غذایی به افراد غیرمسافر در مراکز اقامتی ازجمله هتلها و همچنین فعال بودن سرویس غذایی برخی رستورانها و ساندویچ فروشیها برای ارسال غذا به درب منازل، شرکتها یا مغازهها ازجمله موارد تخلف در سال گذشته بود که امسال با حساسیت بیشتری دنبال میشود.
ماه رمضان امسال، به هیچ عنوان به ساندویچ فروشیها و رستورانها برای سرویسدهی اجازه داده نشده است.
چه بخورید و چه نخورید
حلیم و آش که ازجمله غذاهای همیشگی سر سفره افطار هستند. البته خوردن زیاد از هر کدام مشکلاتی را به وجود میآورد که خودتان بهتر میدایند. مثلا دل درد میگیرید و نفخ میکنید و زود سیر میشوید. نوشیدن آب و مایعاتی مانند چای کمرنگ و آب جوش در فاصله بین افطار و زمان خواب برای جلوگیری از کم شدن آب بدن و دفع بهتر سموم مفید است و از مصرف آب فراوان در وسط غذا خودداری شود.
شما که جوانید نیاز به دریافت انرژی، پروتئین و مواد مغذی زیاد دارید و باید هر روز در هنگام سحر و افطار از هر 4 گروه اصلی مواد غذایی یعنی گروه نان و غلات (انواع نان سنگک، بربری، برنج و ماکارونی)، گروه شیر و لبنیات (شیر، ماست، پنیر و دوغ )، گروه گوشتها (انواع گوشت مرغ، ماهی، گوسفند، گاو و گوساله) تخم مرغ، حبوباتی مانند عدس، نخود، لوبیا، لپه و ماش و انواع مغزهای پسته، بادام و گردو و گروه میوه و سبزیها به همراه گروه متفرقه (روغنهای مایع مانند زیتون،کلزا، آفتابگردان و مقدار کمی از شیرینیها) مصرف کنید. اینها را ما نمیگوییم، کارشناسان امور تغذیه میگویند.
در ماه رمضان باید از خوردن غذاهای سرخ شده و چرب، غذاهای حاوی مقادیر زیادی شکر مثل زولبیا و بامیه، مصرف چای زیاد خصوصا در سحر و کشیدن سیگار پرهیز کنید.
اما حلیم بخورید که منبع پروتئین است و زود هضم میشود و لازم نیست برای جویدنش انرژی صرف کنید! خرما بخورید که منبع قند، فیبر، کربوهیدرات، پتاسیم و منیزیوم است.
بادام یادتان نرود که سرشار از پروتئین است و چربی کمی دارد. موز هم منبع خوبی از پتاسیم، منیزیوم و کربوهیدرات است.
تلویزیون در ماه رمضان
ماه رمضان ماه محبوب شدن بیشتر تلویزیون هم هست. هر یک از شبکهها به پخش مجموعههای تلویزیونی بعد از افطار میپردازند و باعث تداوم همنشینی اعضای خانواده بعد از افطار میشوند.
«شب هزار و یکم» به کارگردانی «علی بهادر» در شبهای ماه رمضان روی آنتن شبکه یک سیما میرود. تصویربرداری این سریال سال گذشته در جنوب آغاز و در تهران به پایان رسید. در حال حاضر نیز حدود 26 قسمت 30 دقیقهای آماده شده تا در ایام ماه رمضان روی آنتن برود.
بازیگرانی نظیر سپیده گلچین، شیوا بلوریان، آرام جعفری، نادیا دلدارگلچین، کیومرث ملکمطیعی، عباس امیری، محمد فیلی، فخرالدین صدیقشریف، اسماعیل سلطانیان، یوسف مرادیان، پویا امینی، مینا جعفرزاده، شهرام پوراسد، میلاد کیمرام، شیوا خنیاگر، نعیمه نظامدوست و... در این مجموعه تلویزیونی ایفای نقش کردهاند.
داستان سریال شب هزار و یکم که توسط «محمدهادی کریمی» نوشته شده، در زمان حال و گذشته و دوران جنگ اتفاق میافتد. سکانسهای مربوط به زمان حال در تهران تصویربرداری شده و سکانسهای مربوط به گذشته در قالب فلاشبک در جنوب کشور و شهرک سینمایی دفاع مقدس تصویربرداری شده است.
در روزهای مبارک ماه رمضان سریال 25 قسمتی «پاییز پدرسالار» به کارگردانی «مسعود شاهمحمدی» از شبکه دو مهمان خانوادههای ایرانی میشود.
«پاییز پدرسالار» درباره زندگی مرد ثروتمندی به نام فرخ است که با دختران و دامادهایش رابطه خوبی دارد، اما احساس میکند که دوران بازنشستگیاش فرا رسیده و باید اموال و مسوولیتهای خود را به دخترانش واگذار کند اما شروطی برای انجام این کار وجود دارد... . در این سریال چنگیز جلیلوند نقش فرخ را بازی میکند و محمود عزیزی، شیرین بینا، بروز ارجمند، رحیم نوروزی، بهناز جعفری، رامین راستاد، محمود بنفشه خواه، فرشید زارعیفر و میرطاهر مظلومی از دیگر بازیگران آن هستند.
«پنجمین خورشید» در 26 قسمت یکی از این مجموعههاست که از شبکه سوم سینما به نمایش درمیآید و «علیرضا افخمی» کارگردان آن است. داستان این مجموعه درباره مهدی و همایون است که دو دوست هستند که در سال 65 و در وضعیت بد اقتصادی زندگی میکنند. آنها بر اثر یک حادثه عتیقهای خاص پیدا میکنند که قابلیت سفر در زمان را دارد و مهدی همراه عتیقه، 23 سال در زمان سفر میکند و سال 1388 در تهران امروز خود را مییابد. مهدی که با پدیدههای جدید و دور از ذهن مواجهه میشود دلبسته دختری به نام هما میشود، اما اتفاقات دیگری برای او میافتد که مجبور به بازگشت به سال 64 میشود و... .
این مجموعه تلویزیونی به تهیهکنندگی «داوود هاشمی» قرار است در ماه رمضان از شبکه 3 سیما روی آنتن برود و بازیگرانی نظیر حمید گودرزی، مهدی سلوکی، مهوش صبر کن، مریم کاویانی، انوشیروان ارجمند، شهرام قائدی، کامیار محبی و... در آن ایفای نقش میکنند.
اول ماه رمضان جمعه است یا شنبه؟
شیوه تشخیص حلول ماههای قمری ازجمله ماه رمضان میان علمای شیعه تفاوتیهایی دارد.
کارشناسان میگوید که برای حل مساله اختلاف در تعیین اول ماه در ایران میتوان نظریه فقها را بر ملاک قرار گرفتن خروج ماه از محاق، پذیرفت. مطابق این نظر اول ماه برای کل جهان یک روز خواهد بود. در مساله تعیین اول ماه قمری در بین فقها دو نظر وجود دارد.
نظر اول که قول مشهور است این است که ملاک اول ماه بودن، رویت هلال و دیده شدن ماه در افق خاص همان منطقه است. بنا بر این نظر، در افق دیگری از کره زمین که ماه در آن رویت نشده است، شروع ماه قمری هم ثابت نمیشود مگر اینکه در عرض جغرافیایی با محل رویت هلال، مشترک باشد.
نظر دوم در بین فقها این است که صرف رویت ماه حتی در یک افق نمیتواند معیار حقیقی اول ماه در همان منطقه باشد.در این شیوه ملاک این است که ماه از محلی که ساکنان زمین نمیتوانند آن را مشاهده کنند خارج شود و قابلیت رویت در یک چهارم کره زمین را داشته باشد.
طبق این نظر در صورتی که مشاهده هلال ماه فقط برای افرادی از اهالی کره زمین ثابت شود، میتوان آن روز را اول ماه برای کل مردم جهان تصور کرد حتی اگر مردم سایر نقاط جهان هلال را در افق سرزمین خود ندیده باشند.رهبر معظم انقلاب وحدت افق را شرط حلول ماه میدانند. بر این اساس اگر حلال ماه درعربستان سعودی که با ایران هم افق نیست مشاهده شود، شروع ماه رمضان در ایران تلقی نمیشود.
فاطمه شاهچراغی
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم