آقازاده‌های چینی

گستره سانسور دولت چین در رابطه با این ماجرا تا حدودی به قوانین سرسختانه حزب کمونیست چین در قبال فساد مالی مربوط می‌شود که البته اگرچه در عمل چندان به آنها عمل نمی‌شود اما حزب و به تبع آن دولت سعی دارند اعتبار این قوانین لااقل در ظاهر مخدوش نشود.

با وجود آن که همسران، فرزندان و بستگان درجه یک اعضای برجسته حزب کمونیست به طور معمول در صدر ادارات دولتی و نهادهای اطلاعاتی و نظامی قرار می‌گیرند اما طرح این موضوع در رسانه‌های چین به نوعی تابو تلقی می‌شود و به خصوص موارد معدود رسیدگی به فساد مالی وابستگان طبقه حاکم هیچ گاه در رسانه‌ها مورد بررسی قرار نمی‌گیرد.

رهبران چین به درستی دریافته‌اند که انتشار اخبار و اطلاعات پیرامون انتصاب‌های بی‌قاعده اعضای خانواده رهبران حزب به سمت‌های عالی دولتی و لشکری موجبات انزجار عمومی از دولتمردان را فراهم می‌آورد و به همین دلیل در مورد درز اطلاعات مربوط به فساد مالی وابستگان خود به رسانه‌ها حساسیت خاصی نشان می‌دهند.

با این حال زمامداران چین به‌رغم رابطه نزدیکی که طی سال‌های اخیر با کشورهای آفریقایی برقرار کرده‌اند از توان به متابعت واداشتن آنان برخوردار نیستند.

بازجویان اداره مبارزه با فساد مالی پلیس نامیبیا در حال بررسی پرونده‌ای هستند که از کلاهبرداری شرکتی چینی به نام Nuctech در قرارداد تامین دستگاه‌های امنیتی اشعه ایکس برای فرودگاه‌ها و سایر اماکن حساس این کشور در قالب توافقنامه‌ای 100 میلیون دلاری حکایت دارد.

تاکنون 3 تن از جمله نماینده شرکت Nuctech در نامیبیا دستگیر شده‌اند و در اقرارهای خود به کلاهبرداری 13 میلیون دلاری در روند اجرای این توافقنامه با سندسازی اعتراف کرده‌اند. هو هایفنگ پس از رفتن از شرکت Nuctech به یک شرکت سرمایه‌گذاری دولتی که مالک Nuctech تلقی می‌شود، پیوسته و به مدیرعاملی شرکت مادر رسیده است.

آنچنان که اولیویا ایمالوا، دادستان کل نامیبیا می‌گوید پرونده Nuctech برای ارسال به دادگاه آماده شده و اگرچه دستگاه نامیبیا از تخلف این شرکت اطمینان دارد لیکن قرار نیست علیه مقامات این شرکت اعلام جرم شود و فقط هویت حقوقی شرکت در معرض اتهام قرار گرفته است.

در واقع Nuctech تنها شرکت چینی نیست که در نامیبیا به تقلب و کلاهبرداری متهم شده است. یک شرکت فنی و مهندسی چین که طرف قرارداد دولت نامیبیا برای توسعه خطوط آهن این کشور است هم چندی قبل به کلاهبرداری از طریق سندسازی و اخذ وجوه مازاد متهم شد که پرونده این شرکت نیز در دستگاه قضایی نامیبیا در دست رسیدگی است.

Nuctech که فعالیت خود را با پروژه‌ای تحقیقاتی در دانشگاه سینگوا در پکن شروع کرد در حال حاضر از تامین‌کنندگان سامانه‌های امنیتی مورد استفاده در فرودگاه‌ها تلقی می‌شود.

نامیبیا به سان اکثر کشورهای آفریقایی طی سال‌های اخیر شاهد رشد و شکوفایی تجارت با چین بوده است اما بخش اعظم سرمایه‌گذاری دولت چین در این کشورها در قالب انجام پروژه‌های مختلف توسط شرکت‌های چینی صورت می‌پذیرد. همین مساله موجب شده کشورهای آفریقایی برای پیگیری موارد سوءاستفاده مالی یا سایر مشکلاتی که در روند اجرای پروژه‌ها پیش می‌آید با مشکل مواجه شوند.

نیاز نامیبیا به سرمایه‌گذاری چینی‌ها در بخش‌های مختلف موجب شده دولت این کشور در تعقیب قضایی عوامل سوءاستفاده مالی در پروژه‌های واگذار شده به شرکت‌های چینی دچار 2دستگی شود. برخی معتقدند چین شریکی است که نباید آزرده‌خاطر شود و گروهی معتقدند عملکرد شرکت‌های چینی در پاره‌ای موارد به منافع ملی کشور لطمه می‌زند.

سانسور در خدمت حزب

دولت چین تا این مقطع با بسیج همه امکانات خود از جمله اعمال سانسور در رسانه‌ها و فیلتر کردن اینترنت از افشای پرونده شرکت Nuctech و اتهاماتی که متوجه این شرکت در دوران مدیریت هو هایفنگ است، ممانعت به عمل آورده است.

آقازاده‌های چینی طی سال‌‌های اخیر به مراتب بیش از هر زمان دیگری در دوران حاکمیت حزب کمونیست با رسوخ در ساختار اقتصادی بر شرکت‌های بزرگ از جمله شرکت‌ها و موسسات تحت مالکیت دولت تسلط یافته‌اند تا آنجا که براساس پاره‌ای گمانه‌زنی‌ها 90 درصد شرکت‌های دولتی بزرگ چین تحت کنترل آنها هستند.

موضوع آقازاده‌ها و تلاش‌شان برای تسلط بر منابع کشورها موضوعی جدید و منحصر به چین نیست. در اکثر سیستم‌های سیاسی فرزندان چهره‌های برجسته سیاسی و نظامی با سوء استفاده از روابط پدران قدرتمندشان درصدد مال‌اندوزی برمی‌آیند اما میزان رشد آنان تابعی از میزان سلامت ساختار هر کشور است. یکی از خواسته‌های معترضانی که در سال 1989 میلادی در میدان تیان‌آن‌من پکن، پایتخت چین تحصن کرده بودند جلوگیری از تسلط آقازاده‌ها بر منابع کشور بود.

دقیقا به همین دلیل است که دولت چین با مشتی آهنین با افشای اطلاعات مربوط به آقازاده‌های چینی مقابله می‌کند و هرگونه تخطی از اصل سانسور خبرهای مربوط به‌ آنان را بر نمی‌تابد. دو سایت اینترنتی به نام‌های 361.com و sina.com که بدون اشاره به نام هایفنگ در مورد رسوایی مالی Nuctech نوشته بودند بلافاصله فیلتر شدند.

سیاست موروثی

آقازاده‌ها فقط در عرصه اقتصادی حضور پررنگی ندارند بلکه تا آنجا که به سیاست مربوط می‌‌شود هم در چین نوعی ساختار سیاسی موروثی شکل گرفته است که در چارچوب آن فرزندان مقامات ارشد به مقامات بالای حزبی و دولتی می‌رسند.

کنگره سال 2007 میلادی حزب کمونیست چین شاهد ارتقای جایگاه تعدادی از آقازاده‌های چینی بود. جی ‌جینگ‌پینگ در این کنگره به عنوان یکی از نامزدهای احراز پست رهبری حزب کمونیست پس از هو جیان‌تائو مطرح شد. او فرزند جی ژونگ‌ژان‌ است که در دوران زمامداری مائو تسه‌تونگ به عنوان معاون نخست‌وزیر فعالیت می‌کرد. جی ژونگ‌ژان بعدها پاکسازی شد و به گوشه عزلت رفت اما با پادرمیانی برخی چهره‌های برجسته در مقام قبلش ابقا شد.

اگرچه بین کارشناسان امور چین پیرامون فعالیت گسترده آقازاده‌های چینی در حوزه‌های اقتصادی اتفاق‌نظر وجود دارد اما وقتی موضوع به ورود به عرصه سیاست می‌رسد به اعتقاد اکثر کارشناسان آقازاده‌ها با مشکلات و موانع بیشتری مواجه می‌شوند و برای رشد در دنیای سیاست تنها داشتن نامی بزرگ و وابستگی به مقامات ارشد کفایت نمی‌کند.

بو ژیو، استاد دانشگاه ملی سنگاپور که از کارشناسان امور چین تلقی می‌شود با اشاره به روندی که پرونده Nuctech طی کرده و سکوت خبری پیرامون آن در داخل چین می‌گوید: این مساله به تنهایی گویای وضعیت دنیای سیاست در چین است. او می‌افزاید: پرونده‌هایی از این دست معمولا به رسانه‌ها درز نمی‌کند مگر آن که تعادل بین جناح‌های درون حزبی به هم بخورد و اختلاف درونی توان دولت در کنترل جریان رسانه‌ها را کاهش دهد.

مترجم: رضا سادات
منبع: کریستین ‌ساینس‌ مانیتور