عروسک را برتر از خودم دیدم

از دوران نوجوانی‌تان و آشنایی با عروسک و عروسک‌سازی بگویید؟

دوران نوجوانی من در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان سپری شد. شانس من و هم نسلان من بودکه آقایی از چکسلواکی به ایران دعوت شد و نمایش عروسکی را در ایران سر و سامان داد و من چون در آنجا کار می‌کردم با این هنر آشنا شدم و متوجه شدم که عروسک‌سازی واقعا رشته دوست داشتنی و نابی است و چقدر محبت در عروسک نهفته است. نه فقط من، بلکه دوستان هم دوره‌ای من هم کارشان را برای کودکان و نوجوانان شروع کردند.

اما من به شدت عاشق عروسک شدم و تمام هم و غم خودم را گذاشتم که در این رشته باقی بمانم. بعدها اکثر دوستانم مقابل دوربین رفتند، اما من عروسک را برتر از خودم دیدم و می‌گویم این عروسک است که باید بتواند با دستان من ساخته شود،‌ جان بگیرد و به حرکت در آید.

از میان عروسک‌هایی که ساخته‌اید کدام را بیشتر دوست دارید؟

اول از عروسک‌هایی که اسم هاشون الان یادم نمی‌آیند عذرخواهی می‌کنم با همه احترامی که به همه عروسک‌هایم می‌گذارم، دو تا نوزاد را خیلی سال پیش ساخته‌ام که در مورد وضعیت زندگی و شیرخوارگی‌شان با هم صحبت می‌کردند از نازنین گل‌های من هستند. عروسک‌های شهر موش‌ها همه‌شان به خاطر این که اساس کار با من بود.

مجموعه عروسک‌های خونه مادر بزرگه، عروسک‌های نوک طلا، نوک سیاه، مخمل، حلزون، مراد و نبات را من ساخته‌ام که همه‌شان را عاشقانه دوست دارم.

و زی‌زی‌‌گولو. چطور به عروسک زی‌زی‌‌گولو رسیدی؟

زی‌زی‌گولو یک دفعه زاده نشد، بلکه حاصل 4 ماه تلاش شبانه‌روزی بود. 14 بار این عروسک را قیچی زدم و هر روز در موردش با خانم برومند گفتگو داشتیم.

ما دنبال موجودی بودیم که شکل هیچ چیز نباشد و در ضمن شبیه همه‌چیز باشد. این کار سختی بود، اما به دلیل شناختی که از کارگردان داشتم، توانستیم به یک نقطه مشترک برسیم.

به واژه عروسک بیشتر نگاه کلیشه‌ای می‌شود و این که مخصوص دخترهاست و تصور می‌شود هنر عروسک‌سازی هم دخترانه است.

این هنر در دنیا تکلیفش مشخص شده. تئاتر عروسکی فقط متعلق به دخترها نیست. تئاتر عروسکی و به طور کلی نمایش عروسکی یک حرفه است مثل سینما. آیا در سینما فقط پسرها باید حضور داشته باشند؟ این هنر مثل یک ابزار است، از این ابزار چه استفاده‌ای می‌شود کرد و چه تاثیری بر زندگی و اندیشه کودک و نوجوان می‌گذارد. این مهم است.

تئاتر عروسکی در کشور ما در چه مرحله‌ای قرار دارد؟

با وجودی که اروپایی‌ها خیلی از ما جلوترند، اما ما هم راه و رسم پیمودن مسیر آن را می‌دانیم و زیربنای کار را داریم و درست هم عمل می‌کنیم. توانایی‌ها و خلاقیت‌ها در عرصه ساخت عروسک در ایران رشد خیلی خوبی کرده است.

به نظر شما یک عروسک‌ساز چه خصوصت‌هایی باید داشته باشد.

عروسک‌سازی هنری تخصصی است، شخصی که به سراغ این کار می‌آید باید توانایی خلق یک موجود را داشته باشد. عروسک‌ساز باید طراح خوبی باشد. قدرت آفرینش داشته باشد و ذهنی خلاق.

در حال حاضر مشغول چه کاری هستید؟

در حال حاضر نمایش سگ و سکوت، عروسی خون و دردسر اسباب‌بازی‌ها را در دست تولید داریم. دردسر اسباب‌بازی‌ها نمایشی است برای کودکان که طراحی صحنه، لباس و عروسک آن و ... به عهده من است.

محمدحسین قاسمی