بومی سازی صنعت مترو در کرج

با شکل‌گیری انقلاب اسلامی ‌این عملیات که فقط 3/2کیلومتر پیشرفت داشت، متوقف شد. وجود بافت‌های گسترده و قدیمی ‌شهری، هزینه‌های فراوان و اشغال فضای بسیار جهت ایجاد خطوط حمل و نقل جاده‌ای، حجم بالای ترافیک و آلودگی شدید هوا، تراکم و افزایش دائم جمعیت، وقوع حوادث جاده‌ای با درصد بالا و سایر مشکلات بخش حمل و نقل، همه و همه از جمله دلایل ایجاد و بسط اندیشه تولید این وسیله حمل و نقل همگانی در ذهن مسوولان کشور بود. سرانجام با برنامه‌ریزی‌های مستمر و تلاش متخصصان کشور، نخستین خط مترو سال 1378در تهران به بهره‌برداری رسید.

خط یک این طرح، مسیر تهران  کرج  گلشهر است که 17کیلومتر از آن در 2 ایستگاه گرمدره و اتمسفر فعال است. خط 2 مسیرهای ملارد  کرج‌  کمالشهر است که عملیات احداث آن از سال 85 آغاز شده و اکنون در بخش کرج مرکزی، به مرحله عملیات نهایی تونل رسیده و حفاری‌ها در این منطقه تمام شده است و تا 2 سال آینده حدود 7 کیلومتر از این خط افتتاح می‌شود. با احداث خط‌های 3 ،4، 5 و 6 همه شهر به سیستم حمل و نقل ریلی مجهز می‌شود. مسوولان قطار شهری کرج می‌گویند برای 6 خط مذکور به طول 3/97 کیلومتر تعداد 84 ایستگاه در نظر گرفته شده است. پیش‌بینی می‌شود تا پایان سال 1391 بهره‌برداری از خطوط شبکه متروی کرج کامل ‌شود.

به گفته رضا نوری، مدیرعامل قطار شهری کرج به جز خط 3 به طول 3/14 و خط یک به طول 17 کیلومتر که به ترتیب خط‌های هوایی و روزمینی‌اند، تمامی خطوط مصوب کرج زیرزمینی است.نوری تصریح می‌کند:‌ برای راه‌اندازی خط 2 روزانه مبلغ یک میلیارد تومان اعتبار نیاز است. ولی کل بودجه تخصیصی به این سازمان از سال 85 تا کنون برای این خط مبلغ 107میلیارد تومان بوده است.

مسوولان قطار شهری قویاً بر لزوم بومی‌سازی این صنعت در کشور تاکید می‌کنند و معتقدند که ساخت و استفاده از این تجهیزات را باید با آداب، سلیقه‌ها و رسوم و پیشینه فرهنگی ایران منطبق کرد.طبق گزارش‌ها عدم‌استفاده از مشاوران خارجی در طرح متروی کرج در حالی صورت گرفته که همه استاندارد‌های جهانی در ساخت و تجهیز قطار شهری رعایت شده است و این امر، توسط کارشناسان بازدیدکننده کشورهای مختلف به تایید رسیده است.نوری می‌گوید : تاکنون همه فعالیت‌های مترو توسط نیروهای متخصص داخلی انجام گرفته است و در تلاشیم ضمن عقد قرارداد با شرکتی ایرانی، ساخت واگن‌ها را داخل کشور انجام دهیم. بحث ارزشگذاری و بها دادن به نیروهای جوان و خلاق در بسیاری امور راهگشای مشکلات کشور بوده است. مدیر عامل سازمان قطار شهری کرج می‌گوید: تمام تلاش ما بر آن است تا همچنان که نیروهای خلاق بدون حضور کارشناسان خارجی در راه‌اندازی سیستم قطار شهری فعال‌اند آینده این صنعت را نیز به آنان بسپاریم. لذا امسال مجوز تاسیس دانشکده مترو کرج را دریافت کردیم.

با توجه به این‌که یکی از اهداف بلند مدت ما بومی‌سازی این صنعت است راه‌اندازی این دانشکده که با جدیدترین روش‌های آموزشی و علمی‌ روز منطبق شده در جهت پرورش استعدادهای جوان و نیروهای متخصص در حوزه صنعت مترو بسیار موثر خواهد بود. به گفته وی: علاوه بر اینها کسب و ایجاد درآمد در سیستم حمل‌ونقل از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است. برای مثال جذب گردشگر در همه جهان با سیستم حمل و نقل صحیح آن مرتبط است. طبق آمار 25درصد از مسافران بین‌المللی لندن را به عنوان آسان‌ترین شهر برای گردشگری برگزیده‌اند چنان که این شهر در سال 2006 رتبه نخست حمل و نقل جهان را به دست آورد.

توجه به این نکته در برنامه‌ریزی‌های قطار شهری ایران نیز بسیار مهم به شمار می‌رود. رئیس قطار شهری کرج می‌گوید: با ایجاد سیستم تراموا در مسیر خط 6 از میدان کرج تا چهارراه طالقانی نیز با ایجاد بازار سنتی در این مسیر و منع تردد خودرو قادر خواهیم بود تا جاذبه‌های توریستی را هم در این بخش ایجاد کنیم.

از آنجایی که یکی از بزرگترین معضلات آینده شهرها در آینده بحث ترافیکی آنهاست، ‌احداث این خطوط می‌تواند بسیار راهگشا باشد و به حد چشمگیری از مشکلات این بخش بکاهد.