نکتهها و پیامها
«طائر» در آیه، کنایه از عمل و بهره انسان است. حساب و نامه و کتاب برای همه است و استثناء ندارد. برای خدا همه عملها روشن است به گردن آویختن نامه اعمال برای فهمیدن خود انسان است.
ترجمه آیه 14 «(در قیامت به انسان گفته میشود) کتابت را بخوان کافی است که امروز خودت حسابگر خویش باشی.»
نکتهها و پیامها
فخررازی میگوید مراد از کتاب صفحه روح است که اعمال انسان در آن اثر میگذارد و مراد از خواندن درک آن است.
در تفسیرالمیزان کتاب به حقیقت اعمال تفسیر شده است. باید در همین دنیا کتاب زندگی و اعمال خود را بخوانیم تا ضعفها را جبران و از بدیها توبه کرده و به اعمال نیک خود بیفزاییم.
در قیامت وجدانها بیدار میشود و دادگاهی است که مجرم علیه خودش حکم میکند.
ترجمه آیه 15 «هرکس هدایت یافت پس همانا به سود خویش هدایت یافته است و هرکس گمراه شد، تنها به زبان خویش گمراه شده است و هیچ کس بار گناه دیگری را به دوش نمیکشد و ما هرگز عذاب کننده نبودهایم، مگر آنکه پیامبری بفرستیم (و اتمام حجت کنیم».)
نکتهها و پیامها
با توجه به آیات 25 انعام و 13 عنکبوت و روایات، پیشوایان کفر، علاوه بر بار گناهان خود، بار گناه پیروان خود را نیز به دوش میکشند، بدون آنکه از گناهان پیروان، چیزی برداشته شود. زیرا اسباب گمراهی آنان را فراهم کردهاند.
انسان در انتخاب راه آزاد است
عقل به تنهایی برای سعادت بشر کافی نیست، هدایت انبیاء لازم است.