مشکلات شکمی

سالمندان ازمشکلات گوارشی میگویند

یکی از شایع‌ترین ناراحتی‌هایی که افراد سالمند با آن دست به گریبان‌ هستند مشکلات شکمی یا همان مشکلات گوارشی است. طی گوارش که فرآیندی بسیار پیچیده محسوب می‌شود، ساختارهای غذایی پیچیده به مولکول‌های ساده و قابل جذب توسط بدن تبدیل شده و بدن از مواد مغذی که مورد نیاز است استفاده می‌کند. با افزایش سن، این فرآیند گوارش با اختلالاتی مواجه می‌شود که عدم توجه به آن می‌تواند منجر به اختلالات تغذیه‌ای و مشکلات جدی‌تری در سالمندان شده و روی نحوه زندگی آنها تاثیر بگذارد. از مهم‌ترین مشکلات شکمی که در طول دوران سالمندی و با افزایش سن ممکن است بروز کند می‌توان به موارد متعددی اشاره کرد.

وقتی معده ملتهب می‌شود

التهاب معده معمولا به التهاب پوشش دستگاه گوارش بخصوص معده گفته می‌شود که می‌تواند منجر به سوزش معده و زخم معده شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که پوشش مخاطی محافظ معده سوراخ شده و در معرض اسید معده قرار می‌گیرد. با افزایش سن میزان ترشح اسید معده کاهش می‌یابد. با این وجود به دلیل نازک شدن پوشش معده، کاهش ترشح مخاط، برگشت اسید صفرا به داخل معده، عفونت باکتریایی هلیکوباکتر، استرس و سیگار کشیدن، التهاب معده ادامه می‌یابد و سالمندان به دلیل سیستم ایمنی ضعیفی که دارند آهسته بهبود می‌یابند.

خوردن حجم غذای کم و طی دفعات متعدد باعث کاهش اسید معده می‌شود. تهیه یک فهرست از غذاهای روزانه‌ای که باعث تشدید التهاب معده می‌شود هم بسیار مهم است. برخی از داروها را با احتیاط مصرف کنید. به طور مثال مصرف دائم و منظم مسکن‌هایی چون آسپرین، ایبوپروفن و ناپروکسن به نازک شدن پوشش مخاط معده کمک می‌کند. رعایت این نکات می‌تواند باعث کاهش مشکل التهاب معده در سالمندان شود.

یبوست؛ مشکلی که سراغ سالمندان می‌آید

یبوست از شایع‌ترین مشکلات دوران سالمندی است. تغییراتی که در دستگاه گوارش سالمندان ایجاد می‌شود و باعث کاهش میزان کارایی دستگاه گوارش می‌شود، از عوامل بروز یبوست است. در افراد سالمند کاهش حرکت روده باعث می‌شود که غذا زمان بیشتری داخل دستگاه گوارش مانده و دیرتر از بدن خارج شود و باعث یبوست شود. مصرف کم و ناکافی مایعات و نوشیدنی‌ها نیز بدن را مجبور می‌کند که آب زیادی را از روده جذب کند و همین مساله مدفوع را خشک کرده و دفع آن را دشوار می‌سازد. استفاده از میوه‌های خام یا پخته، نوشیدن مایعات فراوان و استفاده از سبزیجات تازه می‌تواند راه‌حلی برای این مشکل باشد. بنابراین منتظر نمانید تشنه شوید آن‌گاه آب بنوشید. برخی سالمندان با افزایش سن احساس تشنگی خود را از دست می‌دهند. سعی کنید روزانه حدود 2 لیتر آب بنوشید. چنانچه این یبوست مدت‌ها ادامه یابد مزمن می‌شود که بیشتر بر اثر کم‌تحرکی و استفاده از برخی داروها ایجاد می‌شود. استفاده از مایعات، سبزیجات، میوه‌ها اعم از تازه و کمپوت شده، استفاده از داروهای ملین و مسهل، نان‌های سبوس‌دار، مصرف خشکبارهایی چون آلو و انجیر و فعالیت و ورزش می‌تواند در درمان یبوست مزمن موثر باشد. یکی از عواملی که یبوست را در سالمندان تشدید می‌کند این مساله است که آنها به دلیل مشکلات دندانی که پیدا می‌کنند قادر به جویدن سبزیجات نیستند و همیشه از این امر شاکی هستند، ولی از این نکته غافل‌اند که سبزیجات با نرم کردن مدفوع، دفع آن را آسان‌تر کرده و مشکل یبوست آنها را حل می‌کند.

سوءتغذیه را جدی بگیرید

یکی دیگر از بیماری‌های شکمی و گوارشی شایع میان سالمندان سوءتغذیه در این سنین است. به طوری که طبق آمار، حدود 30 تا 40 درصد از سالمندان بستری شده در بیمارستان‌ها را مبتلایان به سوءتغذیه تشکیل می‌دهند. عواملی همچون اسید معده و کاهش ترشحات آنزیمی ناحیه سطح روده با افزایش سن، سوءتغذیه را در سالمندان سبب می‌شود. این عوامل جذب مواد غذایی را کاهش می‌دهد. به علاوه مشکلات دندانی و افتادن آنها و نیز استفاده از دندان مصنوعی جویدن را برای آنان دشوار می‌کند. کاهش حس بویایی و چشایی با افزایش سن هم در علاقه و اشتهای فرد سالمند به غذا تاثیر به سزایی دارد. با کم شدن حس چشایی، میزان بزاق کم و دهان خشک شده و در نتیجه عمل بلع دشوار می‌شود و همین امر باعث یبوست و نیز عدم علاقه فرد به مصرف غذاهای مغذی می‌شود. سالمندان به خاطر تنهایی، در معرض افسردگی قرار دارند و زیاد تمایلی به پخت غذا و استفاده از غذای خوب و مغذی ندارند. باید سعی کنید برای جلوگیری از بروز سوءتغذیه در آنان، از غذاهای خوشرنگ و چاشنی‌های خوشمزه استفاده کنید تا اشتهای آنها را تحریک کرده و به خوردن غذا مشتاق کند. علاوه بر این مصرف آهن، انواع ویتامین‌ها و اسید فولیک برای سالمندان ضروری است.

وقتی نفخ شکم مهمان ناخوانده می‌شود

نفخ شکم نیز از دیگر مشکلاتی است که اکثر افراد و بویژه سالمندان با آن دست به گریبان هستند.

نفخ حالتی است که فرد در آن احساس پری و سفت شدگی در شکم پیدا می‌کند. و معمولا بر اثر مصرف مواد باددار مانند سبزیجات، حبوبات، مصرف زیاد مواد چرب، غذاهای سرخ کرده، افراط در مصرف غذا و نیز بلع هوا هنگام خوردن غذا ایجاد می‌شود و از سویی بر اثر هضم نشدن خوب غذا و تخمیر غذا در معده معمولا حالت گاز در معده ایجاد می‌کند که همین گاز موجب ناراحتی فرد می‌شود.

مشکلات را با پزشک در میان بگذارید

تمام مواردی که اشاره شد، جزء یک مشکل اساسی قرار می‌گیرند که سوءهاضمه نامیده می‌شود. سوءهاضمه همه این مشکلات را در بر می‌گیرد و مهم‌ترین علائم ایجادکننده این ناراحتی‌ها همان طور که اشاره کردیم شامل افزایش سن، مشکلات مربوط به جویدن موادغذایی، زندگی بی‌تحرک، شیوه زندگی غیرسالم، استرس و استفاده از برخی داروهاست. سوءهاضمه یک مشکل کوچک گذراست که باید جدی گرفته شود و با پزشک در میان گذاشته شود تا با داروهای تجویز شده توسط پزشک به راحتی و سرعت درمان شود. تمام مواردی که درخصوص پیشگیری و درمان این ناراحتی‌ها اشاره شد می‌تواند کمک‌کننده باشد. پس سعی کنید با داشتن یک زندگی سالم و تغذیه‌ای بهداشتی این علائم را از بین ببرید.

ندا اظهری