دو روی دانه‌های قهوه

در میان انواع مختلف قهوه نوع عربی آن (Arabica) بهترین کیفیت را دارد. میوه‌های گیاه قهوه به رنگ بنفش یا قرمز است که در هر کدام از آنها دو دانه قهوه وجود دارد. به احتمال زیاد قهوه اولین بار در کشور اتیوپی ساخته شد اما کشت و مصرف گسترده آن اولین بار در یمن انجام شد. پورتوریکو، برزیل، کلمبیا، ویتنام، اندونزی، مکزیک و هند امروزه از بزرگ‌ترین کشورهای تولیدکننده قهوه به شمار می‌روند. بیشترین سرانه مصرف قهوه در اختیار کشورهایی چون فنلاند (11 کیلوگرم)‌، دانمارک (7/9 کیلوگرم)‌ و نروژ (5/9 کیلوگرم)‌ می‌باشد. ابوعلی‌سینا در کتاب خود شرح جامعی در مورد قهوه آورده است. ایرانیان آن عصر به قهوه بونو‌(Buna) می‌گفتند و بوعلی نیز از همین واژه استفاده کرده است. در اتیوپی هنوز از همین واژه استفاده می‌شود. بوعلی برای تحریک بیماران افسرده از قهوه استفاده می‌کرده است.

میوه‌ای با خواص متفاوت

قهوه دارای ماده‌ای به نام کافئین است. کافئین خالص مانند پودری سفید است که طعمی تلخ دارد. کافئین موجود در یک فنجان قهوه بین 60 تا 180 میلی‌گرم متغیر است. مصرف قهوه باعث هوشیاری مغز و اعصاب می‌شود، خستگی عضلات و ماهیچه‌ها را برطرف می‌کند، اشتها را کاهش می‌دهد، ماهیچه‌های تنفسی را شل و باعث سهولت در امر تنفس می‌شود، به دلیل رفع خستگی زمان و میزان فعالیت را افزایش می‌دهد و با بهتر کردن همکاری عضلات چشمی دقت در کارها را بهتر می‌کند. باید دانست که قهوه استرس را کاهش نمی‌دهد و حتی در افراد مضطرب و آنهایی که حملات هراس دارند موجب تشدید استرس می‌شود.

قهوه فیلتر شده در مقابل فیلتر نشده

نشان داده شده است نوشیدن قهوه فیلتر نشده می‌تواند موجب افزایش کلسترول LDL یا سطح هوموسیستئین شود که هر دو از مواد مضر برای بدن به شمار می‌روند. در مطالعه انجام شده 10‌‌درصد افرادی که قهوه فیلتر نشده مصرف کرده بودند دچار افزایش هوموسیستئین شدند و کلسترول LDL در آنها 2000 افزایش نشان داد. بنابراین به نظر می‌رسد استفاده از نوع فیلتر شده قهوه سالم‌تر از قهوه فیلتر نشده باشد.

قهوه و بیماری‌های قلبی: مدت‌ها تصور می‌شد که قهوه به عنوان یک محرک منجر به انواع مختلفی از بیماری‌های قلبی می‌شود، اما اخیرا نشان داده شده است که مصرف قهوه در مقادیر متوسط یعنی کمتر یا مساوی 3 فنجان در روز بی‌خطر است. البته در بعضی از مطالعات مقادیر بالاتری از قهوه نیز بی‌خطر دانسته شده‌اند اما در حال حاضر در بیشتر موارد مصرف بیش از 3‌‌فنجان قهوه در روز خیلی توصیه نمی‌شود و حتی در بعضی جاها مصرف بیش از 5 فنجان قهوه را در افزایش احتمال سکته قلبی موثر دانسته‌اند. مصرف قهوه ابتدا موجب کاهش و سپس افزایش ضربان قلب می‌شود و تا هنگامی که کافئین از بدن خارج نشود به همین صورت باقی می‌ماند. چنانچه مصرف کافئین بالا باشد نه فقط تپش قلب ایجاد می‌شود بلکه ماهیچه‌های قلبی دچار نامنظمی می‌شوند که می‌تواند برای قلب خطرناک باشد. اما مصرف متوسط قهوه نه‌تنها برای قلب ضرری ندارد بلکه می‌تواند با کاهش 24 درصدی در بیماری‌های قلبی  عروقی همراه باشد.

قهوه و فشار خون: قهوه موجب افزایش فشار خون می‌شود. در این حالت هم فشار پایین و هم فشار بالای فرد افزایش می‌یابد. دقیقا مشخص نیست که چه مقدار از قهوه چقدر در فشار خون موثر است اما بعضی منابع گفته‌اند که با مصرف 5‌‌‌فنجان قهوه در روز فشار خون 4/1002 میلی‌متر جیوه افزایش می‌یابد.

قهوه و زخم معده: کافئین موجود در قهوه ترشح اسید معده را افزایش می‌دهد و در گذشته تصور می‌شد که قهوه باعث ایجاد زخم معده می‌شود، اما بعدها معلوم شد که علت زخم معده یک باکتری به نام هلیکوباکترپیلوری است که با مصرف آنتی‌بیوتیک برطرف می‌شود. بنابراین باید دانست که قهوه باعث ایجاد زخم معده نمی‌شود، ولی در افرادی که زخم معده دارند قهوه موجب تشدید زخم و بدتر شدن وضعیت بیماری می‌شود. پس این افراد باید از مصرف قهوه اجتناب کنند.

قهوه، بارداری و شیردهی: مصرف مقادیر متوسط قهوه در حاملگی و شیردهی بلامانع است. مصرف کافئین باید کمتر از 300 میلی‌گرم در روز باشد (یک فنجان قهوه به طور متوسط 100 میلی‌گرم کافئین دارد) بنابراین مصرف قهوه در خانم‌های باردار یا شیرده نباید از 3 فنجان در روز بیشتر شود. در غیر این صورت نوزادی که از شیر مادر تغذیه می‌کند ممکن است دچار استفراغ، بیقراری و کم‌خوابی شود.

قهوه و سرطان: قهوه با سرطان ارتباط ندارد و کسانی که دچار سرطان شده‌اند همراه با مصرف زیاد قهوه، سیگار نیز می‌کشیده‌اند و علت سرطان در آنها سیگار بوده است نه قهوه. کافئین باعث دفع ناچیز کلسیم از ادرار می‌شود، اما باید دانست که این مقدار آنقدر نیست که بتواند پوکی استخوان ایجاد کند.

احتیاط در مصرف قهوه: قهوه باعث تشدید یا تقلیل اثر بعضی از داروها می‌شود. مصرف داروهای ضداسترس، ضدافسردگی و باربیتوراتها نباید با مصرف زیاد قهوه همراه باشد. افرادی که به کافئین حساسیت دارند، نباید از قهوه استفاده کنند، چرا که موجب بیقراری، اضطراب، تحریک‌پذیری و سردرد در آنها می‌شود. افرادی که اختلال خواب دارند باید زمان مصرف قهوه خود را طوری تنظیم کنند تا مانع خواب آنها نشود.

قهوه به طور متوسط 8  -3 ساعت در بدن می‌ماند که این زمان در افراد مختلف متفاوت است. قهوه در افراد مبتلا به بیماری‌های گوارشی چون زخم‌های گوارشی یا بیماری‌های التهابی روده موجب تحریک بیشتر مخاط می‌شود و نباید مصرف شود. کافئین میزان سوخت و ساز بدن را بالا می‌برد و مصرف کالری را افزایش می‌دهد و در نتیجه باعث لاغری می‌شود.

در انتها همواره به یاد داشته باشید که مصرف قهوه بیش از حد مجاز توصیه نمی‌‌شود، بنابراین سعی کنید مصرف قهوه روزانه خود را در حد متوسط نگه‌دارید تا سالم بمانید.

منبع: www.ineedcoffee.com