نوزادان بی قرار

وقتی نوزاد گرسنه است

برخی از شیرخواران بلافاصله پس از شیر خوردن در کمال رضایت به خواب می‌روند، اما در فاصله کوتاهی با گریه بیدار می‌شوند. وقتی هم که مادر شروع به شیر دادن کودک خود می‌کند، ساکت می‌شود. در این گونه موارد مادر باید دفعات شیر دادن نوزاد خود را بیشتر کند و دقت نماید که روش شیر دادن نیز صحیح باشد و حتما از خوردن شیر انتهایی که دارای چربی بیشتری است و به سیر نگه داشتن و رشد بهتر شیرخوار کمک می‌کند، مطمئن شود و این زمانی است که مادر احساس می‌کند که پستان‌های او سبک شده است.

همچنین شیرخواران در سنین 3، 6 و 12 هفتگی رشد سریعی دارند و برای چند روز گریه و بی‌قراری؛ به نظر می‌رسد که دائما گرسنه‌اند لذا شیر بیشتری طلب می‌کنند. اگر مادر از این زمان‌های جهش رشد مطلع باشد و شیرخوارش را مکررا شیر دهد، آن وقت گریه و بی‌قراری یا تقاضای شیر بیشتر را به حساب ناکافی بودن شیر خود نمی‌گذارد.

برخی از شیرخواران نیز که بیشتر از دیگران گریه می‌کنند، فقط احتیاج به آغوش مادر و محبت وی داشته و دوست دارند که پستان مادر را بیشتر بمکند بدون این که به شیر بیشتری نیاز داشته باشند. به همین جهت مادران بهتر است به هنگام شیر دادن نوزاد خود به او توجه بیشتری کنند و با ملایمت و مهربانی او را نوازش کنند.

کولیک

کودکان مبتلا به کولیک رشد و تکامل طبیعی دارند و مثل سایر شیرخواران سالم و سرحال هستند و تنها ممکن است در ساعاتی از روز معمولا عصر یا شب کمی بداخلاقی و بی‌قراری کنند. گریه کودک مبتلا به کولیک با گریه معمولی کودک تفاوت دارد. معمولا در این گونه موارد مادر به هیچ وجه قادر به آرام کردن کودک نیست و کودک در هر روز بیشتر از 3 ساعت و بیشتر از 3 روز در هفته با صدای بلند و مداوم گریه می‌کند و غالبا این گریه‌ها در 2 الی 3 ماهگی قطع می‌شود. این کودکان ممکن است به هنگام گریه کردن صورت قرمز با دست مشت کرده داشته باشند و پاها را به داخل شکم کشیده یا سفت کنند.

دلایل مختلفی برای کولیک نوزادان ذکر شده است مثلا حساسیت به شیر گاو که توسط مادر تغذیه می‌شود یا تغذیه بیش از حد و سریع نوزاد یا تجمع هوا در معده و همچنین تنش‌ها و استرس‌هایی که مادر ممکن است داشته باشد. حتی نداشتن ارتباط مناسب عاطفی با نوزاد نیز در بروز کولیک موثر است؛ زیرا نوزاد، اضطراب و عصبانیت والدین را حس می‌کند و آن را با گریه نشان می‌دهد.

همچنین مطالعات نشان داده است که کولیک، ناشی از عدم توانایی کودک برای تنظیم گریه است. خلق و خوی حساس کودک موجب می‌شود که او با گریه کردن نسبت به محیط و تغییرات آن واکنش نشان دهد و چون سیستم عصبی کودک تکامل لازم را ندارد، لذا وقتی گریه را سر می‌دهد، قادر به تنظیم و کنترل آن نیست؛ اما با بزرگ شدن و تکامل، شیرخوار توانایی تنظیم گریه را کسب می‌کند.

راه درمان

کولیک خودبه‌خود با بزرگ‌تر شدن شیرخوار برطرف می‌شود و بهتر است مادران به برخی نکات توجه داشته باشند. ابتدا این که محیط آرام و کم‌‌سر و صدا و کم‌نور برای کودک خود تامین کنند. این کار باعث ایجاد آرامش و کاهش تحریک‌پذیری او می‌شود. بهتر است کودک خود را بیشتر در آغوش بگیرید، همچنین بیش از حد به کودک شیر ندهید. بعد از تغذیه نیز حتما هوای معده را با ماساژ پشت نوزاد در حالی که او را در وضعیت ایستاده در آغوش گرفته‌اید، تخلیه کنید.

اگر کودک از شیر مادر تغذیه می‌کند، بهتر است مادر در مصرف سیر، پیاز، کلم، شلغم، حبوبات، زردآلو، ریواس، آلو و غذاهای نفاخ دیگر دقت کند.

برای ساکت کردن شیرخوار، او را بشدت تکان ندهید. ممکن است با تکان شدید، مغز کودک داخل جمجمه آسیب ببیند. به وضعیت روحی خود برسید. مادرانی که عصبانی و افسرده هستند، بیشتر با کولیک فرزندشان مواجه می‌شوند. گوش دادن به موسیقی نیز در آرام شدن کودک موثر است. قرار دادن شیرخوار روی دست مادر یا پدر موجب آرام شدن او می‌شود؛ زیرا در این حالت به معده‌اش فشار می‌آید. پدر نیز می‌تواند در حالتی که ایستاده است، شیرخوار را طوری در آغوش بگیرد که سر کودک روی حنجره او قرار گیرد، آنگاه برای کودک زمزمه کند. بسیاری اوقات آغوش پدر و صدای بم و مردانه او که با ملایمت با شیرخوار صحبت می‌کند، سبب آرام شدن کودک می‌شود.

زیاده‌روی مادر در نوشیدن چای یا قهوه و نوشابه‌های کافئین‌دار موجب گریه و بی‌قراری شیرخوار می‌شود.

به اعتقاد پزشکان، بی‌قراری کودکان و شیرخواران علت‌های فراوان دارد. برخی از آنها اساسا بی‌قرارند و سرشت‌شان با سرسختی عجین است؛ به گونه‌ای که در برابر هر چیز کوچکی واکنش نشان می‌دهند. برخی دیگر نیز یا‌ آرامند یا وضعیت میانه‌ای دارند. بنابراین در مورد شیرخواری که زیاد گریه می‌کند، باید اطمینان حاصل شود که گرسنه نبوده، خوب تغذیه شده و از رشد خوب برخوردار است. در صورتی که شیرخوار از وزن مطلوب برخوردار باشد، مادر نباید نگران بوده و یا تصور کند که شیرش ناکافی است.